Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, Orta Doğu’daki çatışmanın enerji fiyatları, ticaret ve finansman kanalları üzerinden Türkiye dahil bölge ekonomilerini olumsuz etkilemesinin beklediğini belirtti. Tahvil faizlerinde yükseliş ve olası sermaye çıkışlarına dikkat çekti.
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Orta Doğu’daki çatışmanın yüksek enerji ve gübre fiyatları, ticaret ile turizm akışlarındaki aksaklıklar ve sıkılaşan finansman koşulları aracılığıyla faaliyet gösterdiği bölgelerdeki ekonomik aktiviteyi olumsuz etkileyeceğini öngörüyor.
EBRD Baş Ekonomisti Beata Javorcik, “Çatışma, jeopolitik şokların enerji piyasaları, tedarik zincirleri ve finansman koşullarına ne denli hızlı yayılabildiğini gözler önüne seriyor.” dedi. Javorcik, çatışmanın etkilerinin düşmanlıkların sona ermesinin ardından da sürebileceğini vurguladı.
Petrol fiyatlarının uzun süre 100 doların üzerinde kalması ve kimyasallar ile metallerdeki tedarik kesintilerinin sürmesi halinde küresel büyümenin en az 0,4 puan düşebileceği, enflasyonun ise 1,5 puandan fazla artabileceği öngörülüyor. Gaz piyasalarının sıkışık kalması ve Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerin gübre hammaddeleri ile alüminyum, sülfür, plastik gibi kritik girdilerde fiyatları yükseltmesi bekleniyor.
Sermaye çıkışları hızlanabilir
Turizm ve Körfez ülkelerinden gelen işçi dövizleri de baskı altında. Özellikle Ürdün, Lübnan ve Mısır gibi ekonomilerde gelir kaybı riski öne çıkıyor. Güney ve Doğu Akdeniz ile Türkiye’de tahvil faizleri yükselirken, sermaye çıkışlarının küresel finansal koşulların kötüleşmesi halinde hızlanabileceği belirtiliyor.
EBRD’ye göre enerji ve gıda ithalatına bağımlı, Körfez ile güçlü bağları olan ve mali alanı sınırlı ülkeler en fazla etkilenecek. Bu grupta Mısır, Irak, Ürdün, Kenya, Lübnan, Moldova, Moğolistan, Kuzey Makedonya, Senegal, Tunus, Türkiye ve Ukrayna yer alıyor.
Banka, uzun vadede çatışmanın enerji güvenliğinin önemini artıracağını ve küresel ticarette parçalanmayı hızlandırabileceğini, ancak aynı zamanda enerji ihracatçısı ülkeler için beklenmedik gelirler yarattığını belirtti.
