Venezuela hükümeti, insan hakları örgütlerinin “siyasi tutuklu” olarak tanımladığı bazı isimleri serbest bırakmaya başladı. Adım, ABD’nin Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu New York’ta yargılanmak üzere gözaltına almasının hemen ardından geldi…
Venezuela hükümeti, siyasi tutuklu olarak görülen bazı mahkûmları serbest bırakmaya başladı. Yetkililer adımı “iyi niyet göstergesi” olarak tanımlarken, insan hakları örgütleri gelişmeyi ihtiyatla karşıladı.
İspanya Dışişleri Bakanlığı, beş İspanyol vatandaşının serbest bırakıldığını açıkladı. BBC’nin aktardığına göre serbest bırakılanlar arasında, önde gelen Venezuelalı-İspanyol insan hakları savunucusu Rocío San Miguel de bulunuyor.
San Miguel’in ailesi, ABD medyasına yaptığı açıklamada, hak savunucusunun Karakas’taki İspanya Büyükelçiliği’ne götürüldüğünü doğruladı.
Tahliyeler, ABD’nin cumartesi günü Karakas’ta düzenlediği ani bir operasyonla Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu gözaltına alarak uyuşturucu kaçakçılığı suçlamasıyla New York’a götürmesinin ardından geldi. Washington, özellikle seçim dönemleri ve protestolar sırasında artan baskılar karşısında, siyasi tutukluların serbest bırakılmasını uzun süredir talep ediyordu.
Venezuela Ulusal Meclisi Başkanı Jorge Rodríguez, devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, “önemli sayıda” tutuklunun derhal serbest bırakılacağını duyurdu. Ancak kaç kişinin tahliye edildiğine ya da isimlerine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
Ülkedeki cezaevlerinde yüzlerce siyasi tutuklu bulunduğu, şu ana kadar ise yalnızca sınırlı sayıda kişinin serbest kaldığı belirtiliyor.
Rodríguez, tahliyelerin “ulusal birlik ve barış içinde bir arada yaşama” amacıyla yapıldığını söyledi. Kendisi aynı zamanda geçici devlet başkanı Delcy Rodríguez’in kardeşi.
Serbest bırakıldığı doğrulanan ilk isim Rocío San Miguel oldu. Savunma politikaları uzmanı olan San Miguel, Maduro’nun sert muhalifleri arasında yer alıyordu. 2024’te gözaltına alınan San Miguel, dönemin devlet başkanına suikast planına karışmakla suçlanmış; vatana ihanet, komplo ve terörizm gibi ağır suçlamalarla karşı karşıya bırakılmıştı.
Nerede tutulduğunun uzun süre bilinmemesi, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi tarafından “zorla kaybetme” şüphesi olarak değerlendirilmişti.
İnsan hakları örgütleri temkinli
Bazı üyeleri ya da kurucuları hâlâ cezaevinde olan Venezuelalı insan hakları örgütleri, tahliyeleri olumlu ancak yetersiz bir adım olarak nitelendirdi. Açıklamalarda, serbest bırakmaların kapsamının genişletilmesi çağrısı yapıldı.
Maduro’nun en yakın isimlerinden biri olan Delcy Rodríguez’in geçici yönetimi, liderinin ABD tarafından gözaltına alınmasının ardından Washington’la daha işbirlikçi bir çizgi izliyor. ABD Başkanı Donald Trump, Maduro’nun yakalanmasının ardından ülkenin geleceğine dair kapsamlı açıklamalar yapmıştı.
Bu çerçevede, Karakas’taki kötü şöhretli El Helicoide cezaevi de yeniden gündeme geldi. Yaklaşık 50 ila 80 tutuklunun burada tutulduğu tahmin ediliyor. Trump, Maduro’nun gözaltına alınmasının ardından yaptığı açıklamada, “o cezaevinin kapatılması için talimat verdiğini” söylemişti. El Helicoide, yıllardır siyasi muhaliflerin tutulduğu, dayak ve elektrik verme gibi işkence iddialarıyla anılan bir merkez olarak biliniyor.
İnsan hakları örgütü Provea, El Helicoide’nin kapatılmasının olumlu bir adım olabileceğini ancak ülke genelinde faaliyetini sürdüren diğer gözaltı merkezlerinin unutulmaması gerektiğini vurguladı.
Nobel Barış Ödülü sahibi muhalefet lideri Maria Corina Machado da, tutuklu müttefiklerinin serbest bırakılması için uzun süredir çağrı yapıyor. Machado, Fox News’te katıldığı bir programda, Trump’a Nobel Barış Ödülü’nü vermek istediğini söyledi. Trump ise bu teklifi “büyük bir onur” olarak nitelendirdi. ABD Başkanı, Machado’nun “önümüzdeki hafta” ABD’ye gelmesinin beklendiğini de açıkladı.
Venezuela muhalefeti ve insan hakları kuruluşları, hükümetin yıllardır tutuklamaları muhalefeti bastırmak ve eleştirmenleri susturmak için kullandığını savunuyor. Tartışmalı 2024 seçimlerinin ardından, aktivistlere, gazetecilere ve siyasi rakiplere yönelik yargı süreçlerinin arttığı belirtiliyor.
Başsavcı Tarek Saab ve hükümet yetkilileri ise ülkede “siyasi tutuklu” bulunmadığını, gözaltıların gerçek suçlara dayandığını öne sürüyor.
