Miami yakınlarındaki kentlerde gece devriyeleri, trafik denetimleri ve ceza kesme işlemleri artık insansız hava araçlarıyla yapılıyor. Bazı olaylarda polisin arka bahçe kontrolü hatta evlerin camından içeriyi bile izledikleri ifade edildi.
ABD’de bazı belediyelerde polis teşkilatları, devriye görevlerinden trafik denetimlerine kadar birçok alanda drone kullanımını hızla yaygınlaştırıyor. Miami’nin kuzeyindeki varlıklı sahil kenti Sunny Isles Beach, geceleri halka kapalı plajları denetlemek için uzaktan kumandalı polis dronlarını devreye alan yerleşimlerden biri oldu.
Wall Street Journal’in haberine göre yaz aylarında kullanılmaya başlanan kamera donanımlı dronlar, gece saatlerinde sahil boyunca havalanıyor. Havada sabit durabilen cihazlar, spot ışığıyla kişileri aydınlatıyor ve hoparlörlerinden önceden kaydedilmiş bir anonsla bölgenin terk edilmesini istiyor. Polis yetkililerine göre, çoğu kişi uyarının ardından bölgeden ayrılıyor.
Sunny Isles Beach Polis Departmanı’nda drone birimini yöneten Sgt. Jonathan Konetz, “İnsanlar genelde gülüyor, fotoğraf çekiyor” diyerek ilk tepkilerin şaşkınlıkla karışık merak olduğunu söylüyor.
Polis gücünde tasarruf sağladı
Yetkililere göre drone uygulaması, personel yükünü de azalttı. Daha önce gece devriyeleri için iki polis memurunun görevlendirildiği sahil hattı artık uzaktan izlenebiliyor. Böylece ekipler başka öncelikli görevlere yönlendirilebiliyor.
Kullanım alanı hızla genişliyor
ABD genelinde polis teşkilatları uzun süredir dronları arama-kurtarma gibi sınırlı görevlerde kullanıyordu. Ancak son dönemde bazı kentlerde dronlar, devriye görevi üstlenmeye, trafik ihlallerini tespit etmeye ve ceza yazımında aktif rol oynamaya başladı.
Sunny Isles Beach’te dronlar kayıp kişilerin bulunmasında, çalıntı araçların takibinde ve perakende hırsızlığı şüphelilerinin izlenmesinde kullanıldı. Pittsburgh yakınlarındaki bir kasabada ise polis, dur tabelasında durmayan sürücüleri dronlarla tespit ediyor.
Belediyelere ek gelir
Drone destekli denetimler, bazı şehirlerde ceza gelirlerini artırdı. Kuzey Kaliforniya’daki bir kent, 4 Temmuz Bağımsızlık Günü’nde yasa dışı havai fişek kullananları tespit etmek için dronları devreye soktu ve 300 bin dolardan fazla para cezası kesti.
“Devriye aracı kadar sıradan olacak”
Emniyet birimleri, dronların artık kolluk faaliyetlerinin kalıcı bir parçası haline geldiğini savunuyor. Kolluk Kuvvetleri Drone Derneği Sözcüsü Brandon Karr, “Dronlar artık bir devriye aracı ya da elektroşok cihazı kadar sıradan hale geliyor” dedi. Karr’a göre, beş yıl önce çok az sayıda olan drone birimleri, bugün ABD genelinde 6 binin üzerine çıktı.
Gizlilik tartışmaları büyüyor
Sivil özgürlük savunucuları ise uygulamaya temkinli yaklaşıyor. İnsan hakları örgütleri, dronların yaygın kullanımının mahremiyet ihlallerine ve Anayasa’daki makul olmayan arama ve izlemeye karşı korumaların zayıflamasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU), özellikle dronların devriye amaçlı kullanımına karşı çıkıyor ve protestoların havadan izlenmesi gibi uygulamaların ciddi riskler barındırdığını savunuyor.
ACLU Kıdemli Politika Analisti Jay Stanley, “Kayıp kişilerin aranması gibi durumlarda faydalı olabilirler. Ancak sınırlar net çizilmezse, drone gözetimi kamusal alanlarda bulunma hissini tamamen değiştirebilir” değerlendirmesinde bulundu.
Polis: Gözetleme yapmıyoruz
Polis teşkilatları ise gizliliğe saygılı olduklarını ve şeffaflık ilkesini benimsediklerini vurguluyor.
Kaliforniya’daki Elk Grove kentinde polis, drone uçuş kayıtlarını kamuoyuna açık şekilde internet sitesinde yayımlıyor.
Elk Grove Polis Departmanı’ndan Lt. Nate Lange, dronların olay yerine ulaşana kadar kameralarını yere değil ufuk çizgisine odakladığını belirterek, “Gözetleme amacıyla uçmuyoruz. Sadece çağrıya müdahale ediyoruz” dedi.
Havai fişek denetimleri yargıya taşındı
Buna karşın bazı kentlerde uygulamalar itirazlarla karşılaştı. Citrus Heights’ta bir ev sahibine, kiracılarının yasa dışı havai fişek kullandığı iddiasıyla 25 bin dolar ceza kesildi. Ev sahibinin avukatı, müvekkilinin olaydan haberdar olmadığını savunarak cezayı iptal ettirdi.
Avukat Ashley DeGuzman, “İnsanların arka bahçelerine, evlerinin içine yukarıdan bakılıyor. Bu bambaşka hukuki sorunları beraberinde getiriyor” diyerek drone kullanımının sınırlarının yeniden tartışılması gerektiğini vurguladı.
