ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon) tespitlerine göre, Lockheed Martin kaynaklı bakım ve idame aksaklıkları, F-35 savaş uçaklarının 2024 yılı boyunca görev icrası için öngörülen hazır olma süresinin büyük bölümünün fiilen kullanılamamasına neden oldu.
Pentagon Başmüfettişliği’nin (IG) geçen hafta yayımladığı rapor, Savunma Bakanlığı’nın Lockheed Martin ile yürütülen bakım sözleşmesi kapsamında yüklenici performansını yeterli düzeyde denetlemediğini ortaya koydu. Raporda, Savunma Bakanlığı’nın sözleşmeden doğan denetim sorumluluklarını tam olarak yerine getirmediği vurgulandı.
İncelemede, F-35 savaş uçaklarının 2024 yılı boyunca görev için öngörülen hazır olma süresinin yarıdan fazlasını, bakım ve sürdürülebilirlik kaynaklı sorunlar nedeniyle fiilen kullanamadığı tespit edildi. Rapora göre F-35 Ortak Program Ofisi (JPO), Lockheed Martin’in performansını izlemeye devam etmesine rağmen, uçağın sürdürülebilirliğini etkileyen düşük performans kalemleri konusunda şirketi her durumda sorumlu tutmadı.
Performans kriterleri uygulanmadı
Raporda, bazı F-35 uçaklarının “askeri hizmetin asgari gerekliliklerini karşılamamasına” rağmen, Pentagon’un Lockheed Martin’e herhangi bir mali düzeltme veya yaptırım uygulamaksızın 1,7 milyar dolarlık ödeme yaptığına dikkat çekildi.
Bu durumun temel nedeni olarak, F-35 JPO tarafından hazırlanan sürdürülebilirlik sözleşmesinde uçakların hazır olma performansına ya da diğer ölçülebilir sözleşme kriterlerine yer verilmemesi gösterildi. Ayrıca, malzeme denetimi ve devlet mülkiyetine ilişkin raporlama yükümlülüklerinin de etkin biçimde uygulanmadığı kaydedildi.
Raporda, F-35 JPO’nun hem üretim hem de sürdürme sözleşmelerinin yönetilmesinden ve kapsamlı bir sürdürülebilirlik planının korunmasından sorumlu olduğu hatırlatıldı.
Pentagon’un bugüne kadarki en büyük tedarik programı olarak kabul edilen F-35 projesinin, uçakların satın alınması, işletilmesi ve ömür boyu sürdürülmesi dahil toplam maliyetinin 2 trilyon doların üzerinde olacağı tahmin ediliyor.
