Nükleer tahrikli denizaltı planı, ABD Donanması üzerindeki yükü azaltmayı ve Çin’in artan deniz gücüne karşı caydırıcılığı artırmayı amaçlıyor.
Güney Kore, nükleer tahrikli denizaltı işleten seçkin ülkeler arasına katılmaya hazırlanıyor. Seul yönetimi, bu hedef doğrultusunda ABD Başkanı Donald Trump’tan siyasi onay aldı. Plan hayata geçerse Güney Kore; ABD, Rusya, Çin, Fransa, Birleşik Krallık ve Hindistan’ın ardından nükleer tahrikli denizaltı filosuna sahip yedinci ülke olacak.
CNN’de yer alan habere göre, bu adım, Kore Yarımadası çevresindeki sularda Kuzey Kore ve Çin kaynaklı denizaltı faaliyetlerine karşı Güney Kore’nin caydırıcılığını artırırken, ABD Donanması’nın nükleer denizaltılarını Güney Çin Denizi ve Tayvan çevresi gibi daha kritik bölgelere kaydırmasına imkân tanıyabilir. Aynı zamanda her iki ülkede de binlerce yüksek vasıflı imalat istihdamı yaratması bekleniyor.
Kore Savunma Analizleri Enstitüsü’nden araştırmacı ve eski denizaltı subayı Yu Jihoon, nükleer tahrikli denizaltıların “Güney Kore için oyunun kurallarını değiştirecek bir kapasite” olacağını belirterek, bunun Seul’ün ABD ile ittifak içindeki rolünü daha güçlü bir güvenlik sağlayıcısına dönüştürebileceğini söyledi.
Süreçteki engeller
Ancak süreç teknik ve siyasi ayrıntılar nedeniyle karmaşık. Nükleer tahrikli denizaltılar uzun süre su altında kalabilmeleri, yüksek hızları ve düşük tespit edilebilirlikleriyle öne çıkıyor. Buna karşılık Güney Kore, ABD ile yaptığı onlarca yıllık bir nükleer anlaşma nedeniyle kullanılmış nükleer yakıtı yeniden işleyemiyor. Bu durum, şimdiye kadar Seul’ün önündeki en büyük engel oldu.
Bu mesele geçmişte ABD yönetimleriyle kapalı kapılar ardında ele alınırken, Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung’un ekim ayı sonunda Trump’la yaptığı açık görüşmelerde bu talebi dile getirmesi dikkat çekti. Trump, görüşmeden bir gün sonra Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, Güney Kore’nin dizel denizaltılar yerine nükleer tahrikli denizaltılar inşa etmesine onay verdiğini açıkladı.
Lee, dizel denizaltıların sınırlı dalış sürelerinin Çin’in nükleer tahrikli denizaltılarını ve bu yönde ilerleyen Kuzey Kore’yi takip etmeyi zorlaştırdığını vurguladı. Böyle bir kapasitenin, Kore Yarımadası çevresindeki ABD askeri yükünü de önemli ölçüde azaltacağını savundu.
ABD Donanması açısından bu destek kritik görülüyor. ABD Hint-Pasifik Komutanlığı’nın eski komutanı Amiral Philip Davidson, daha önce yaptığı açıklamalarda dünya genelindeki yaklaşık 400 yabancı denizaltının yüzde 75’inin Hint-Pasifik’te bulunduğunu ve Çin, Rusya ile Kuzey Kore’nin denizaltı kapasitelerini hızla artırdığını belirtmişti. Buna karşılık ABD’nin taarruz denizaltı filosu, yenileri devreye girmeden emekliye ayrılan gemiler nedeniyle daralıyor.
Gerekli altyapının büyük kısmı hali hazırda mevcut
Güney Koreli yetkililer ise ülkenin teknik olarak bu kapasiteye sahip olduğunu savunuyor. Savunma Bakanı Ahn Kyu-back, parlamentodaki bir denetimde Güney Kore’nin nükleer tahrikli denizaltı inşa etmek için gerekli altyapının büyük bölümünü sağladığını söyledi. Emekli denizaltı kaptanı Choi Il de Güney Kore’nin 3 bin ton ve üzeri denizaltılar inşa edebilecek sanayi kapasitesine sahip olduğunu belirtti.
Buna karşın üretimin nerede yapılacağı belirsizliğini koruyor. Trump, denizaltıların Güney Koreli savunma şirketi Hanwha’nın satın aldığı Philadelphia Tersanesi’nde inşa edileceğini söylerken, Seul yönetimi görüşmelerin denizaltıların Güney Kore’de üretilmesi varsayımıyla yürütüldüğünü ifade ediyor. Güney Koreli uzmanlar, üretimin ABD’de yapılmasının teknoloji transferi ve sanayi kazanımları açısından dezavantaj yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
Süreç 10 yıl alacak
Uzmanlara göre, tüm siyasi ve teknik engeller aşılmış olsa bile Güney Kore’nin ilk nükleer tahrikli denizaltıya sahip olması en az 10 yılı bulacak. Ayrıca ABD Kongresi’nin onayı ve Savunma Bakanlığı’nın teknik değerlendirmeleri sürecin hızını belirleyecek.
Öte yandan Güney Kore, nükleer tahrikli bir denizaltıya sahip olmasa da ileri teknolojiye dayalı konvansiyonel denizaltılar geliştiriyor. Ekim ayında denize indirilen 3.600 tonluk Jang Yeongsil, lityum-iyon bataryaları sayesinde klasik dizel denizaltılara kıyasla daha uzun süre su altında kalabiliyor.
Buna rağmen Seul, uzun menzil ve yüksek hız avantajı nedeniyle nükleer tahrikli denizaltıların bölgesel dengelerde kritik bir rol oynayacağı görüşünde. Ancak bu hamlenin bölgede yeni bir silahlanma yarışını tetikleyebileceği endişesi de dile getiriliyor. Kuzey Kore, Güney Kore’nin planını “nükleer domino etkisi” yaratacak bir adım olarak nitelendirirken, Çin de taraflara itidal çağrısı yaptı.
Uzmanlara göre, Güney Kore’nin nükleer tahrikli denizaltı hedefi yalnızca askeri değil, aynı zamanda jeopolitik ve ekonomik sonuçlar doğuracak; özellikle Çin’le ilişkiler açısından dikkatle yönetilmesi gereken bir süreci beraberinde getirecek.
