ABD Başkanı Donald Trump’ın yeni Ulusal Güvenlik Stratejisi, Rusya’da memnuniyetle karşılandı. Kremlin, bunun Moskova’nın vizyonuyla “büyük ölçüde tutarlı” olduğunu açıkladı.
Washington’un bu hafta açıkladığı 33 sayfalık belgede, Avrupa’nın “medeniyet erozyonu” içinde olduğu savunuluyor. Rusya ise ABD için bir tehdit olarak ele alınmıyor.
Raporda, yabancı ülkelerin ABD’deki nüfuz girişimleriyle mücadele ve kitlesel göçün sonlandırılması başlıkları var.
Avrupa Birliği’nin, Washington’da “sansür” olarak değerlendirilen uygulamalarının reddedilmesi de diğer öncelikler arasında sayılıyor.
Bazı AB yetkilileri ve analistler, yeni belgenin dilini Kremlin’in kullandığı dile benzeterek tepki gösterdi. Strateji belgesinin ifade özgürlüğüne odaklanması da sorgulandı. Rusya’dan ise belgeyi olumlu bulan değerlendimeler geldi.
Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov, Rusya’nın resmi haber ajansı Tass’ta Pazar günü yayınlanan röportajında, “Gördüğümüz değişiklikler… büyük ölçüde vizyonumuzla tutarlı” dedi.
“Bunu olumlu bir adım olarak değerlendiriyoruz” diyen Peskov, Moskova’nın kesin sonuçlara varmadan önce belgeyi incelemeye devam edeceğini kaydetti.
Strateji belgesi, Rusya’ya karşı daha yumuşak bir dil benimsenmesini öngörüyor. Bazı AB yetkilileri, bu yaklaşımın, Moskova’ya karşı ellerini zayıflattığını savunuyor.
Belgede, Avrupa Birliği, ABD’nin Ukrayna’daki savaşı sona erdirme çabalarını engellemekle suçlanıyor.
ABD’nin “Rusya’nın stratejik istikrarını yeniden sağlaması” gerektiği ve bu sayede “Avrupa ekonomilerinin de istikrara kavuşacağı” savunuluyor.
ABD politikasının, “Avrupa’nın mevcut gidişatına karşı Avrupa ülkeleri içindeki direnişin” önceliklendirilmesi gerektiği kaydediliyor.
Yeni raporda ayrıca “Batı kimliğinin” yeniden canlandırılması çağrısı yapılıyor.
Avrupa’nın “20 yıl veya daha kısa bir süre içinde tanınmaz hale geleceği”, ekonomik sorunlarının ise “gerçek ve daha çarpıcı bir medeniyet erozyonu ihtimaliyle gölgede kalacağı” iddia ediliyor.
BBC’nin haberine göre belgede, “Bazı Avrupa ülkelerinin güvenilir müttefikler olarak kalmaya yetecek kadar güçlü ekonomilere ve ordulara sahip olup olmayacakları henüz belli değil” ifadesi dikkat çekiyor. Buna karşın belgede “vatansever Avrupa partilerinin” nüfuz alanının genişlemesi kutlanıyor.
“Amerika, Avrupa’daki siyasi müttefiklerini bu ruhsal canlanmayı teşvik etmeye teşvik ediyor” deniliyor.
Yeni Ulusal Güvenlik Stratejisi belgesi, AB yetkilileri, Ukrayna’da barış için Trump yönetimiyle görüşmelerini sürdürürken açıklandı.
Bazı yetkililer belgeye ilişkin “sorular” olduğuna işaret ederken, ABD ile ilişkilerininse kalıcı olduğunu vurguladı.
AB’nin tepkisi ne oldu?
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul Cuma günü yaptığı açıklamada, “ABD, [NATO] ittifakındaki en önemli müttefikimiz olmaya devam edecek. Ancak bu ittifak, güvenlik politikası meselelerini ele almaya odaklanıyor” dedi.
“İfade özgürlüğü veya toplumlarımızın özgür şekilde örgütlenmesi konularının [strateji belgesinde] yeri olmadığına inanıyorum, en azından Almanya söz konusu olduğunda” diye devam etti.
Polonya Başbakanı Donald Tusk da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda “Amerikalı dostlarına” seslenerek, “Avrupa sizin en yakın müttefikiniz, sorununuz değil” dedi.
“Ortak güvenliğimiz için tek makul strateji budur. Tabii ki bir şey değişmediyse” ifadelerini kullandı.
Bu arada eski İsveç Başbakanı Carl Bildt, belge için “aşırı sağın sağında” tanımı yaptı.
Trump yönetimi, Alman istihbaratının aşırı sağ olarak sınıflandırdığı Almanya’daki aşırı sağcı AfD partisiyle ilişkiler kurdu.
Donald Trump’ın “Önce Amerika” mesajını destekleyen stratejide, ABD’nin Karayip Denizi ve Doğu Pasifik Okyanusu’nda uyuşturucu kaçakçılığı yaptığı iddia edilen tekneleri hedef alacağı ve Venezuela’ya olası bir askeri müdahaleyi değerlendireceği de belirtiliyor.
ABD ayrıca Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Tayvan’dan da savunma harcamalarını artırmalarını istiyor.
Kongre’deki Demokratlar, belgenin ABD dış ilişkilerini sarsabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Temsilciler Meclisi’nin istihbarat ve silahlı kuvvetlerden sorumlu komitelerinde yer alan Colorado Milletvekili Jason Crow, bu stratejiyi “Amerika’nın dünyadaki konumu açısından felaket” olarak nitelendirdi.
New York Temsilcisi Gregory Meeks de bunun “onlarca yıllık değer odaklı ABD liderliğini çöpe attığını” söyledi.
