“İran’a yönelik artan gerilim kapsamında USS Gerald R. Ford uçak gemisinin görev süresinin ikinci kez uzatılması, gemide lojistik ve insani sorunları beraberinde getirdi. 240 günü aşan konuşlandırma süreci nedeniyle geminin atık sisteminde teknik arızalar yaşanıyor
ABD’nin İran’a yönelik “maksimum baskı” ve askeri caydırıcılık stratejisi kapsamında Orta Doğu’daki askeri varlığını artırma kararı, en somut etkisini USS Gerald R. Ford uçak gemisinin uzatılan görev süresinde gösterdi.
Donald Trump’ın geminin konuşlandırmasını ikinci kez uzatması, İran’a karşı olası operasyonlara hazırlık amacı taşırken, aylardır denizde bulunan binlerce denizci ve aileleri için ağır bir kişisel bedel anlamına geliyor.
Wall Street Journal‘ın haberine göre bir denizci, büyük büyükbabasının ölümüne katılamadı. Bir diğeri, henüz yürümeye başlayan kızından neredeyse bir yıldır ayrı kaldığı için Donanma’dan ayrılmayı düşünüyor. İki personel ise gemide kanalizasyon sorunları yaşandığını söyledi.
ABD’nin en büyük savaş gemisi olan Ford, geçen haziran ayından bu yana denizde. Ekim ayında Pentagon, gemiyi planlanan Akdeniz görevinden Karayipler’e yönlendirerek petrol tankerlerine el koyma operasyonları ve dönemin Venezuela lideri Nicolas Maduro’nun yakalanmasına yönelik ABD operasyonuna destek için görevlendirdi.
Bu yılın başlarında ise mürettebata konuşlandırmanın yeniden uzatılacağı bildirildi. Gemi, İran’a yönelik olası Amerikan hava saldırılarına destek amacıyla Atlantik’i tekrar geçerek Orta Doğu’ya yönlendirildi. The Wall Street Journal’ın elde ettiği uydu görüntüsüne göre Ford, cuma günü Cebelitarık Boğazı’nı geçerek doğuya ilerledi.
Rekor süreye doğru…
Emekli Tuğamiral Mark Montgomery’ye göre, barış dönemlerinde uçak gemisi konuşlandırmaları genellikle altı ay sürüyor ve planlamacılar gerekirse birkaç aylık ek süre öngörüyor. Ancak Ford’daki denizciler sekiz aydır evlerinden uzakta ve bu durum görev süresinin 11 aya çıkması ihtimalini doğuruyor. Bu da bir ABD Donanması gemisinin kesintisiz en uzun konuşlandırma rekorunu kırabilir.
ABD Donanması’nın toplam 11 uçak gemisi bulunuyor ve hepsi uzun vadeli planlara göre hareket ediyor. Herhangi bir zamanda bazı gemiler dünyanın farklı bölgelerine gönderilirken, bazıları eğitim yapıyor, diğerleri ise bakımda bulunuyor. Ford’un yanı sıra USS Abraham Lincoln ve ona bağlı görev grubu da Orta Doğu’ya sevk edildi.
Donanma yetkilisi yaptığı açıklamada, deniz hizmetinin doğasında zorluklar bulunduğunu kabul ederek, Donanma liderliğinin denizcileri ve ailelerini desteklemeyi öncelik haline getirdiğini belirtti.
Yüksek tempo ve riskler
Aşırı yüklenen mürettebat sorunu yalnızca Ford’a özgü değil. Nisan ve Mayıs 2025’te, sekiz aylık bir konuşlandırmanın sonuna yaklaşan USS Harry S. Truman uçak gemisi, Kızıldeniz’de Husi saldırılarına karşı operasyon yürütürken birkaç savaş uçağını kaybetti. Donanma soruşturması, olayda görev temposunun aşırı yüksek olmasını sorumlu tuttu.
Ford’daki bir denizci, mürettebatın büyük bölümünün öfkeli ve üzgün olduğunu, bazılarının görev bitiminde Donanma’dan ayrılmak istediğini söyledi. Kendisi de ayrılmayı ciddi biçimde düşündüğünü belirten denizci, küçük kızını özlediğini ancak en zor olanın ailesini ne zaman tekrar göreceğini bilememek olduğunu ifade etti.
Görev uzatmaları doğum günleri, düğünler, cenazeler ya da bir çocuğun doğumu gibi önemli anların kaçırılması anlamına gelebiliyor.
‘Ülke çağırdığında cevap veririz’
Ford’un komutanı Yüzbaşı David Skarosi, ek uzatmanın “acı verdiğini” kabul etti ve kararın kendisi için de sürpriz olduğunu söyledi. 14 Şubat tarihli ve ikinci uzatma kararının ardından mürettebat ailelerine gönderdiği mektupta, birkaç hafta içinde eve dönüp arka bahçesindeki çiti tamir etmeyi beklediğini yazdı.
Skarosi mektubunda, “Disney World planlarını, katılmak için önceden yanıt verdikleri düğünleri ve Busch Gardens’taki bahar tatili gezilerini kaçırmayı kabullenen denizcilerinizle konuştum” ifadelerini kullandı. Ancak mektubunu “Ülkemiz çağırdığında cevap veririz” sözleriyle tamamladı.
Yaklaşık 5 bin kişilik mürettebatın tamamı bu fedakarlığı aynı şekilde karşılamıyor.
Ford’daki denizcilerin çoğu 20’li yaşlarının başında; ebeveynlerini ve ev yemeklerini özlüyorlar. Bazılarının kendi çocukları var. Telefon görüşmeleri ve WhatsApp mesajlarıyla iletişim kurmaya çalışsalar da uçak gemilerinin hareketlerine ilişkin gizlilik nedeniyle iletişim düzensiz ve öngörülemez oluyor.
Öte yandan bazı denizciler, evden uzun süre uzak kalmanın mesleğin bir parçası olduğunu düşünüyor. Bir denizci, uzatmanın zor ve herkesin yorgun olduğunu ancak göreve imza atarken bunun bilindiğini söyledi. Amaçlarının savaşın ana vatana ulaşmasını engellemek olduğunu ve bunun da uzun ve stresli konuşlandırmalar gerektirebildiğini ifade etti.
Ocak ayında gazetecilerle yaptığı toplantıda Deniz Harekatları Komutanı Oramiral Daryl Caudle, uzatılan konuşlandırmalardan yakındı; bunun Donanma üzerindeki mali etkisine ve mürettebat ile aileleri üzerindeki yüküne dikkat çekti.
Gemide yıpranma ve kanalizasyon sorunu
Montgomery’ye göre uzun konuşlandırmalar gemilerin kendisi için de yıpratıcı. Sekiz ay denizde kaldıktan sonra ekipmanlar arızalanmaya başlıyor, planlı bakım ve modernizasyonlar erteleniyor. Bu da tersane programlarını ve diğer gemilerin bakım-eğitim döngülerini etkiliyor.
Pennsylvania’da yaşayan Jami Prosser, uçuş güvertesi kontrolörü olarak görev yapan oğlundan gemi “hayalet moddayken” iki-üç hafta boyunca haber alamadığını söyledi. Ardından bir gece saat 03.00’te telefon çalıyor ve oğlunun bir liman ziyaretinden aradığını anlıyor.
İki çocuk babası olan oğlu, mevcut görev süresi boyunca büyük büyükbabasının ölümünü, kız kardeşinin boşanmasını ve erkek kardeşinin sağlık sorunlarını kaçırdı. Ayrıca evinin dış cephe boyası gibi gerekli tamiratları da yaptıramadı.
Prosser, oğlunun gemideki tuvaletlerle ilgili sorunlardan bahsettiğini ancak ayrıntı vermediğini söyledi. NPR, ocak ayında Ford’daki bazı tuvaletlerin kullanım dışı olduğunu bildirmişti.
Donanma yetkilisi, gemide yaklaşık 650 tuvaletten atıkları vakum teknolojisiyle taşıyan kanalizasyon sisteminde konuşlandırma süresince sorunlar yaşandığını ve günde ortalama bir bakım çağrısı yapıldığını belirtti. Yetkililer durumun iyileştiğini ve sorunların geminin görev kabiliyetini etkilemediğini vurguladı.
Virginia Beach’te yaşayan ve eşi Ford’da görev yapan Rosarin McGhee, geminin günlerce sinyal alamadığı dönemler olduğunu ve iletişimin zorlaştığını söyledi. Son sekiz aydır yalnız yaşadığını belirten McGhee, eşine düzenli olarak el yazısıyla mektuplar ve bakım paketleri gönderiyor. Şu ana kadar içinde yiyecek ve küçük hediyeler bulunan 17 koli yolladı.
“Ne kadar yalnız ya da bunalmış hissedersem hissedeyim burada tek başıma kalmak zorundayım” diyen McGhee, Trump’ın görev süresini uzatma kararını duymanın “yürek parçalayıcı” olduğunu söyledi.
Mississippi’nin Canton kentinde yaşayan Charlene Poston, uçaklara bomba yüklemekten sorumlu havacılık mühimmatçısı olan oğlunun 2 Şubat’ta eve dönmesini bekliyordu. Annesiyle birlikte Virginia Beach’e gitmek için Airbnb üzerinden konaklama ve araç kiralama ayarlamıştı. 22 Ocak’ta oğlu mesaj atarak son uzatmayı öğrendiklerini ve her şeyi iptal etmesi gerektiğini bildirdi. Poston gözyaşlarına boğulduğunu söyledi.
“Oğlumun eve dönmesini çok istiyorum. Onlar çok genç ve bizim için hala bebekler” dedi. Oğlunun moralinin yerinde olduğunu, kendisinden ıslak mendil ve kurabiye göndermesini istediğini de ekledi.
