İstihbarat raporlarına göre İran lideri Ayetullah Ali Hamaney, ülkedeki protestoların kontrol altına alınamaması halinde Tahran’dan ayrılarak Moskova’ya gitmeye hazırlanıyor. Planın, güvenlik güçlerinin çözülmesi durumunda devreye sokulacağı iddia ediliyor…
İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in, ülkede artan protestoların bastırılamaması ya da güvenlik güçlerinin dağılması halinde ülkeyi terk etmeye yönelik bir “B planı” hazırladığı öne sürüldü. The Times’a konuşan istihbarat kaynaklarına göre, 86 yaşındaki Hamaney, böyle bir senaryoda aralarında ailesi ve yakın yardımcılarının da bulunduğu yaklaşık 20 kişilik bir grupla Tahran’dan ayrılmayı planlıyor.
Haberde, Hamaney’in özellikle ordu ve güvenlik birimlerinin emirleri uygulamaması, firar ya da saf değiştirme belirtileri göstermesi durumunda bu planı devreye sokacağı belirtiliyor. İstihbarat kaynakları, kaçış güzergâhının Moskova olarak belirlendiğini, bunun da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le kurulan yakın ilişki ve Rusya’nın güvenli bir sığınak olarak görülmesinden kaynaklandığını aktarıyor. Eski İsrail istihbarat görevlisi Beni Sabti, Hamaney için “gidebileceği başka bir yer olmadığını” savunuyor.
Planın, Aralık 2024’te Suriye’de muhaliflerin başkenti ele geçirmesi öncesinde Devlet Başkanı Beşar Esad’ın Moskova’ya kaçmasına benzer şekilde kurgulandığı ifade ediliyor. Kaynaklara göre, Hamaney ve çevresi olası bir kaçışı kolaylaştırmak için yurt dışında mülkler, mali varlıklar ve nakit kaynaklar da hazırladı. Reuters’ın 2013 tarihli bir araştırmasına göre, Hamaney’in kontrolünde bulunan ve yarı devlet vakıfları ağı içinde yer alan Setad adlı yapı üzerinden yaklaşık 95 milyar dolarlık varlık yönetiliyor.
Ülke genelinde son haftalarda ekonomik kriz ve hayat pahalılığı nedeniyle protestolar yayılırken, gösteriler Kum başta olmak üzere birçok kente sıçramış durumda. Göstericiler, Devrim Muhafızları, Besic milisleri, polis ve ordudan oluşan güvenlik güçlerini sert müdahalelerle suçluyor. Bu güçlerin tamamı anayasal olarak Hamaney’e bağlı bulunuyor.
Batılı bir istihbarat teşkilatı tarafından hazırlanan psikolojik değerlendirmeye göre Hamaney, İsrail’le geçen yıl yaşanan 12 günlük savaşın ardından hem fiziksel hem de zihinsel olarak zayıflamış durumda. Son günlerde kamuoyu önüne çıkmaması ve protestolar sırasında sessiz kalması da bu değerlendirmeyi güçlendiriyor. Aynı raporda Hamaney “paranoyak ama uzun vadeli düşünen, ideolojik olduğu kadar pragmatik” bir lider olarak tanımlanıyor.
İran kamuoyunda ise, ülke kaynaklarının Hamas, Hizbullah ve bölgedeki diğer müttefik yapılara aktarılması giderek daha fazla sorgulanıyor. Son protestolarda atılan “Gazze’ye hayır, Lübnan’a hayır, canım sadece İran’a feda” sloganları, rejime yönelik toplumsal hoşnutsuzluğun derinleştiğine işaret ediyor.
