Sekiz yıllık hukuk mücadelesini kazanan Miki Yamagishi, Tokugawa Hanesi’nin başına geçen ilk kadın oldu
Japonya’nın en köklü hanedanlarından birinin tarihinde yeni bir sayfa açıldı. Nagoya’da yaşayan ve Tokugawa soyundan gelen Miki Yamagishi, sekiz yıl süren hukuk mücadelesinin ardından Ekim ayında Tokugawa Hanesi’nin resmî reisi olduğunu ilan ederek ailenin başına geçen ilk kadın oldu. Feodal Japonya’nın son askerî yöneticisi Tokugawa Yoshinobu’nun torunu olan Yamagishi’nin bu adımı, yalnızca bir miras tartışmasını değil, aynı zamanda Japonya’nın samuray geçmişiyle kurduğu ilişkinin de yeniden tanımlanmasını gündeme taşıdı.
The Times’ın röportaj yaptığı Yamagishi aynı zamanda Japon feodal düzeninin son askeri yöneticisi Tokugawa Yoshinobu’nun soyundan geliyor.
Meiji Restorasyonu ve bir dönemin kapanışı
Yoshinobu, 1867’de iktidarı genç İmparator Meiji’ye devrederek iki buçuk asırlık Edo dönemini sona erdiren isim olarak tarihe geçti. “Meiji Restorasyonu” olarak bilinen süreçte başkent Edo’nun adı Tokyo olarak değiştirildi; samuray sınıfının siyasal egemenliği tasfiye edildi ve Japonya hızla modernleşme sürecine girdi.
Yoshinobu’nun bu kararı Japon tarih yazımında tartışmalı kaldı. Bazı anlatılarda geri çekilmesi “kaçış” olarak yorumlandı. Yamagishi ise atası için farklı bir çerçeve çiziyor: Ona göre Yoshinobu, kanlı bir iç savaşı büyütmemek için bilinçli bir tercih yaptı. Kısa süren Boshin Savaşı’nın ardından siyasetten çekilen Yoshinobu, ilerleyen yaşında dük unvanı aldı.
Bugün samuray kültürü, estetik incelik ile askeri disiplinin birleşimi olarak yeniden yorumlanıyor.
Londra’daki British Museum’da açılan “Samurai” sergisi ve son dönemde yayımlanan “Shogun” dizisi bu ilgiyi tazeledi. Ancak tarihsel gerçeklik, 1615–1868 arasında görece barış içindeki bir Japonya’da samurayların fiilen savaşsız bir dönemde yaşadığını gösteriyor.
Vasiyet, dava ve aile içi gerilim
Tokugawa aristokrasisi İkinci Dünya Savaşı sonrasında resmen kaldırıldı. Buna rağmen ailenin sembolik liderliği kuşaklar boyunca sürdü. Yamagishi’nin amcası Yoshitomo Tokugawa, 2017’de kanser nedeniyle hayatını kaybetmeden önce hazırladığı vasiyetle aile reisliğini ve Yoshinobu’ya ait 6 bin belge ile fotoğraftan oluşan arşivi Yamagishi’ye bıraktı.
Bu karar, erkek mirasçıların dışlanması nedeniyle aile içinde ciddi gerilim yarattı. Yamagishi’nin babası ve ağabeyi dahil bazı akrabalar karara itiraz etti. Yedi yıl süren hukuk mücadelesi Ekim ayında sona erdi ve Yamagishi resmen aile reisi oldu.
Yamagishi, “Bir kadının Tokugawa ailesinin başına geçmesi düşünülemezdi” diyerek, erkek egemen geleneksel çevrelerin direnciyle karşılaştığını söylüyor. Eski aristokrat kulüpleri olan Kasumi Kaikan ve Kiko-kai’ye kabul edilmediğini belirtiyor.
Arşivin devri ve mezarların taşınması
Yamagishi’nin iki temel hedefi var. İlk olarak, Yoshinobu’ya ait arşivin tamamını Tokyo National Museum’a bağışlamak istiyor. Belgeler, fotoğraflar ve yazışmaların kamuya açılmasıyla aile tarihinin özel mülkiyet olmaktan çıkmasını savunuyor.
İkinci adım ise sembolik açıdan daha güçlü. Son şogun ve yakın haleflerinin naaşları, şu anda Tokyo’daki Kan’ei-jiTapınağı’nda bulunuyor. Yamagishi, kalıntıların Tokugawa ailesine adanmış Nikko Toshogu mabedine taşınmasını planlıyor.
Bu adım, hanedanın tarihsel varlığını kurumsal düzeyde sonlandıracak bir “kapanış” anlamına geliyor.
“İkinci bir restorasyon”
Çocuğu olmayan Yamagishi, kendi ölümünün ardından Tokugawa soyunun da fiilen sona ereceğini açıkça ifade ediyor. Aile reisliğinin sürdürülmesinin hem maddi hem de idari yük getirdiğini belirtiyor.
“Aile tarihinin özel bir şey olarak kalmasını istemiyorum. Ulusa geri vermek daha doğru” diyen Yamagishi, bu süreci “ikinci bir restorasyon” olarak tanımlıyor.
1867’de siyasi iktidarı imparatorluğa devreden bir atanın torunu olarak, bugün hanedanı devlete devretme kararı alıyor. Böylece Japonya’nın samuray çağının son sembolik halkası da kendi iradesiyle kapanmış olacak.
