ABD’li pediatri uzmanlarına göre çocukların dijital dünyada korunması yalnızca ekran süresini kısıtlamakla mümkün değil. Yeni rapor, sorumluluğun ebeveynlerden çok teknoloji şirketleri ve topluma kaydırılması gerektiğini vurguluyor
ABD’de çocuk sağlığı alanında en yetkin kurumlardan biri olan American Academy of Pediatrics (AAP), dijital çağda çocukların ruh sağlığını korumaya yönelik yeni bir rehber yayımladı. The Guardian’ın aktardığı rapora göre, uzun süredir merkezde olan “ekran süresini sınırlama” yaklaşımı artık tek başına yeterli görülmüyor.
AAP, ebeveynlerin rolünü tamamen dışlamadan, asıl sorumluluğun dijital platformları tasarlayan şirketlere ve düzenleyici kurumlara ait olduğunu savunuyor. Raporda, çocukları ve gençleri zararlı içeriklere sürükleyen algoritmaların sınırlandırılması ve ticari, cinselleştirilmiş ya da psikolojik açıdan zarar verici içeriklere karşı daha sıkı düzenlemeler getirilmesi çağrısı yapılıyor.
“Tüm yükü ebeveynlere yıkmak gerçekçi değil”
Northwestern Üniversitesi’nde ergen psikolojisi üzerine çalışan Jessica Schleider, AAP’nin yaklaşımını “ferahlatıcı” olarak nitelendiriyor. Schleider’e göre çocukların dijital güvenliğini yalnızca ebeveyn denetimine bırakmak hem gerçekçi değil hem de özellikle ergenler için aşırı müdahaleci bir yaklaşım.
Schleider, “Gençlerin her dijital hareketini izlemek mümkün olmadığı gibi, bu durum mahremiyet açısından da sorunlu. AAP, ilk kez bu kadar net biçimde şirketlerin ve sistemin sorumluluğuna işaret ediyor” değerlendirmesinde bulunuyor.
Sosyal medya yasaklarına mesafeli duruş
Yeni rehber, bazı ülkelerde gündeme gelen sosyal medya yasaklarına da mesafeli yaklaşıyor. Geçen ay Avustralya’nın 16 yaş altına sosyal medya yasağı getirmesini eleştiren uzmanlar, bu tür yasakların platformları daha güvenli hale getirmediğini savunuyor.
Schleider’e göre sosyal medya, birçok genç için yardım ve destek aradıkları ilk – hatta tek – alan. “Bu kanalları bir anda kapatmak, özellikle ruh sağlığı desteğine ihtiyaç duyan gençler için ciddi olumsuz sonuçlar doğurabilir” uyarısında bulunuyor.
Ebeveynlere öneriler: Yasak değil, diyalog
AAP rehberi, ebeveynler için de öneriler içeriyor. Bunlar arasında aile genelinde dijital alışkanlıkların takip edilmesi, ebeveyn denetim araçlarının kullanılması ve çocuklarla düzenli olarak konuşulması yer alıyor.
Michigan Üniversitesi’nden çocuk gelişimi uzmanı Tiffany Munzer, “Ekranları 7/24 izlemek mümkün değil. Ancak arada bir ne yaptıklarını sormak, küçük ama etkili bir adım” diyor. Munzer’e göre önemli olan, çocukların dijital deneyimlerini konuşulabilir hale getirmek.
Uzmanlar, sosyal medyayı tamamen yasaklamak yerine ortak bir deneyime dönüştürmenin çocukların kendilerini daha az yalnız hissetmesini ve ebeveynlerle bağlarının güçlenmesini sağladığını vurguluyor.
“Sistem ebeveynleri başarısızlığa mahkûm ediyor”
Raporda dikkat çekilen temel nokta ise şu: Dijital platformlar, çocukların iyiliğini değil, ekranda kalma süresini maksimize etmek üzere tasarlanıyor. Schleider bu durumu, “Mevcut sistem, ebeveynler ne yaparsa yapsın başarısız olmaya ayarlanmış durumda” sözleriyle özetliyor.
Bu nedenle AAP ve uzmanlar, çözümün yalnızca ailelere bırakılmaması gerektiğini savunuyor. Daha güvenli dijital ortamlar, teknoloji şirketlerinin hesap verebilirliği ve çocuklar için spor, sanat, doğa gibi alternatif ‘üçüncü alanların’ güçlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
Sonuç olarak yeni rapor, çocukların dijital dünyada korunmasının bireysel yasaklardan değil, sistemsel değişimden geçtiğini vurguluyor.
