Oxford Üniversitesi Reuters Gazetecilik Çalışmaları Enstitüsü’nün raporuna göre, arama motorlarında yaygınlaşan yapay zekâ özetleri kullanıcıların haber sitelerine tıklama ihtiyacını azaltıyor; medya yöneticileri önümüzdeki üç yılda ciddi bir trafik kaybı bekliyor
Reuters Gazetecilik Çalışmaları Enstitüsü tarafından yayımlanan Gazetecilik, Medya, Teknoloji Trendleri ve Tahminler 2026 raporu, yapay zekânın haber ekosistemi üzerindeki etkisini çarpıcı verilerle ortaya koydu. 51 ülkeden 280 medya yöneticisiyle yapılan ankete dayanan rapora göre, arama motorlarından gelen okur trafiğinin önümüzdeki üç yıl içinde ortalama yüzde 43 azalması bekleniyor.
Raporda, son üç yılda Facebook’tan gelen trafiğin yüzde 43, X’ten gelen trafiğin ise yüzde 46 düştüğü belirtilirken, asıl kırılmanın Google gibi arama motorlarında yaşandığına dikkat çekiliyor.
Medya yöneticileri, bu düşüşün temel nedenini arama motorlarının yapay zekâ destekli “özet” yanıtlar sunmasına bağlıyor. Kullanıcıların, sorularına doğrudan bu özetler üzerinden yanıt alması, haber sitelerine yönelmelerini azaltıyor.
Araştırmaya göre gazeteciliğin geleceği konusunda iyimser olanların oranı yüzde 38’e geriledi. Bu oran 2022’de yüzde 60 seviyesindeydi. Raporda, güven kaybının nedenleri arasında yapay zekânın hızla yayılması, arama motorları ve sosyal medya üzerinden görünürlüğün azalması ve siyasetçilerin geleneksel medyayı baypas etme eğilimi öne çıkıyor.
Medya kuruluşları bu tablo karşısında strateji değişikliğine gidiyor.
Katılımcıların büyük bölümü, YouTube, Instagram ve TikTok gibi platformlarda video içeriklere daha fazla yatırım yapmayı planladıklarını belirtirken; saha odaklı, özgün haberler, insan hikâyeleri ve bağlam sunan analizlerin fark yaratacağı vurgulanıyor. Yayıncıların yüzde 76’sı ise gelir modelinde abonelik ve üyelik sistemlerini ana öncelik olarak görüyor.
Raporda, sosyal medya fenomenlerinin yükselişi de eleştirel bir başlık olarak yer aldı. Katılımcıların yüzde 70’i, içerik üreticilerinin kaliteli gazetecilik içeriklerinin görünürlüğünü azalttığını düşünüyor. Yüzde 40’ı ise yetenekli gazetecilerin fenomen ekonomisi nedeniyle haber merkezlerinden uzaklaştığını savunuyor.
Rapora imza atan Nic Newman, tabloyu “varoluşsal bir meydan okuma” olarak tanımlarken, yapay zekâ çağında metnin maliyetinin neredeyse sıfırlanmasının yayıncılar için acımasız bir rekabet yarattığını belirtiyor. Buna karşın, güvenilir bilgi, insan hikâyeleri ve özgün gazeteciliğin tamamen ikame edilemeyeceğini vurgulayan rapor, haber trafiğinin tamamen yok olmayacağını; ancak yeni dönemde erişim, lisanslama ve gelir paylaşımı koşullarının yeniden şekilleneceğini ifade ediyor.
