Trump, ABD’li firmaların milyarlarca dolar yatırım yaparak Venezuela’nın petrol üretimini artırmasını istiyor ancak yüksek maliyetler ve siyasi belirsizlikler planların önünde engel oluşturabilir
ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, ABD ordusunun Venezuela lideri Nicolás Maduro’yu görevden almasının ardından, Venezuela’daki petrol üretiminin artırılmasını görüşmek üzere bu hafta ABD’li petrol şirketlerinin üst düzey yöneticileriyle bir araya gelmeyi planlıyor. Konuya yakın bir kaynak, görüşmelerin hafta içinde yapılmasının öngörüldüğünü aktardı.
Söz konusu temaslar, yaklaşık 20 yıl önce Venezuela hükümetinin ABD öncülüğündeki enerji projelerinin kontrolünü ele geçirmesinden sonra, büyük Amerikan petrol şirketlerini yeniden ülkeye döndürme hedefi açısından kritik önem taşıyor.
Ancak sektörden dört üst düzey yöneticiye göre, ABD’nin en büyük üç petrol şirketi olan Exxon Mobil, ConocoPhillips ve Chevron, Maduro’nun görevden alınmasına ilişkin olarak şu ana kadar yönetimle herhangi bir görüşme gerçekleştirmedi. Bu bilgi, Trump’ın hafta sonu yaptığı ve hem operasyon öncesinde hem de sonrasında tüm ABD’li petrol şirketleriyle görüştüğünü öne süren açıklamalarıyla çelişiyor.
Reuters’a konuşan kaynaklardan biri, “Bu üç şirketten hiçbiri, ne operasyon öncesinde ne de sonrasında Venezuela’da faaliyet göstermeye ilişkin olarak Beyaz Saray’la temas kurmuş değil” dedi.
Planlanan görüşmelerin, dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahip ülkelerinden biri olan ve petrolü ABD’deki özel rafinerilerde işlenebilen Venezuela’dan ham petrol üretimi ve ihracatını artırma hedefi açısından belirleyici olması bekleniyor. Ancak analistler, bu hedefe ulaşmanın yıllar süreceğini ve milyarlarca dolarlık yatırım gerektireceğini vurguluyor.
Görüşmelere hangi şirket yöneticilerinin katılacağı ve toplantıların bireysel mi yoksa ortak formatta mı yapılacağı henüz netlik kazanmadı. Beyaz Saray, toplantılara ilişkin yorum yapmazken, ABD petrol sektörünün Venezuela’ya girmeye hazır olduğunu savundu. Beyaz Saray Sözcüsü Taylor Rogers, ABD’li şirketlerin “Maduro rejimi tarafından tahrip edilen petrol altyapısını yeniden inşa etmek için büyük yatırımlar yapmaya hazır olduğunu” söyledi.
Trump, NBC News’e verdiği demeçte, Venezuela’nın enerji altyapısının yeniden kurulabilmesi için petrol şirketlerine sübvansiyon sağlanmasının da gündemde olabileceğini belirtti. Operasyon öncesinde şirketlerin bilgilendirilip bilgilendirilmediği sorusuna ise “Hayır, ancak ‘böyle bir şey yapılırsa ne olur’ fikrini konuşuyorduk” yanıtını verdi.
CBS News, ismi açıklanmayan bir kaynağa dayandırdığı haberinde, üç büyük şirketten yöneticilerin Perşembe günü Enerji Bakanı Chris Wright ile bir araya gelmesinin beklendiğini aktardı. Buna karşın bir petrol sektörü yöneticisi, rekabet hukuku nedeniyle şirketlerin Beyaz Saray’la toplu görüşmelerde Venezuela yatırımları, zamanlama ve üretim seviyeleri gibi konuları ele almaktan kaçınacağını söyledi.
Cumartesi günü ABD güçleri, Caracas’ta düzenlenen ani bir operasyonla Maduro’yu gözaltına alarak ABD’ye götürmüştü. Trump, bu gelişmenin ardından ABD’li petrol devlerinin Venezuela’daki üretimi artırmak için milyarlarca dolar harcamasını beklediğini söyledi. Venezuela’nın petrol üretimi, yaptırımlar ve yetersiz yatırımlar nedeniyle son 20 yılda zirve seviyesinin yaklaşık üçte birine gerilemiş durumda.
Ancak sektör analistlerine göre, yetersiz altyapı, ülkenin siyasi geleceğine ilişkin belirsizlikler, hukuki riskler ve ABD’nin uzun vadeli Venezuela politikasının net olmaması bu planların önündeki en büyük engeller arasında yer alıyor. Halihazırda Venezuela’da aktif olarak faaliyet gösteren tek büyük ABD’li şirket Chevron olurken, Exxon ve ConocoPhillips geçmişte ülkedeki projelerinin kamulaştırılması nedeniyle uzun hukuki süreçler yaşamıştı.
Gelişmeler, piyasalarda iyimserliğe yol açtı. Yatırımcılar, Washington’un hamlesinin ABD’li şirketlere Venezuela’nın petrol rezervlerine erişim sağlayabileceği beklentisiyle enerji hisselerine yöneldi.
S&P 500 enerji endeksi Mart 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine çıkarken, Exxon Mobil hisseleri yüzde 2,2, Chevron hisseleri ise yüzde 5,1 yükseldi.
