Cenevre’de yürütülen yoğun müzakerelerde ABD ve İran yeni fikirleri masaya yatırdı. Ancak uranyum zenginleştirme, yaptırımlar ve füze programı konularındaki derin ayrılıklar sürerken, bölgedeki askeri yığınak anlaşma umutlarını gölgeliyor
ABD ve İran arasındaki nükleer krizde tansiyon yükselirken, Umman’ın ara buluculuğunda yürütülen dolaylı görüşmelerde kritik bir aşamaya gelindi. Kıdemli bir İranlı yetkili, Washington yönetiminin nükleer olan ve olmayan konuları birbirinden ayırması durumunda bir çerçeve anlaşmasına varılabileceğini belirtti.
Cenevre’de yürütülen müzakerelerde, taraflar arasındaki uçurumu kapatmak adına üçüncü tur görüşmelere geçilmesi bekleniyor.
Reuters‘ın bildirdiğine göre, Cenevre’de perşembe sabahı düzenlenen ve yaklaşık üç saat süren oturumda İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD elçileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile dolaylı yoldan bir araya geldi. Umman Dışişleri Bakanı Sayyid Badr Albusaidi, tarafların “yaratıcı ve pozitif fikirler” paylaştığını ifade ederken; İranlı yetkililer görüşmeleri “yoğun ve ciddi” olarak nitelendirdi.
Tahran’ın bazı yeni fikirleri danışmak üzere merkezle temas kuracağı, ancak hâlâ giderilmesi gereken önemli görüş ayrılıklarının bulunduğu vurgulandı.
Müzakerelerin kapsamı ve bölgesel askeri hareketlilik
Washington yönetimi, Tahran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını talep ederken, müzakere masasına İran’ın balistik füze programını ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteği de getirmek istiyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın balistik füze programını tartışmayı reddetmesini “büyük bir sorun” olarak tanımlayarak, bu füzelerin doğrudan ABD’yi hedef almak üzere tasarlandığını savundu.
Buna karşın İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei, müzakerelerin yalnızca nükleer başlıklar ve yaptırımların kaldırılması üzerine odaklanacağını ifade etti. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in kitle imha silahlarını yasaklayan fetvasını hatırlatarak, Tahran’ın nükleer silah geliştirme niyetinde olmadığını yineledi.
Trump’tan askeri baskı ve “kötü şeyler olacak” uyarısı
Müzakereler, ABD Başkanı Donald Trump’ın 15 gün içinde bir anlaşmaya varılmaması durumunda “çok kötü şeyler olacağı” yönündeki tehditlerinin gölgesinde ilerliyor.
ABD ordusu bölgedeki askeri varlığını güçlendirmeyi sürdürüyor. Dünyanın en büyük uçak gemisi USS Gerald R. Ford’un cuma günü İsrail kıyılarına ulaşması beklenirken, bölgeye yaklaşık bir düzine F-22 savaş uçağı sevk edildiği bildirildi.
İran ekonomisi ve iç baskılar
İran tarafında ise dini lider Hamaney, 36 yıllık görev süresinin en ağır krizlerinden biriyle karşı karşıya. Ağırlaştırılan yaptırımlar altında ezilen İran ekonomisi ve ocak ayındaki protestoların ardından devam eden toplumsal huzursuzluk, Tahran üzerindeki baskıyı artırıyor.
Körfez ülkeleri ise olası bir bölgesel çatışmadan duydukları endişeyle diplomatik personellerinin ailelerini tahliye etmeye başladı.
