Donald Trump Jr.’ın yakın arkadaşı Ches McDowell’ın lobi firması, Çinli Grand Pharma’nın ABD ulusal güvenlik kuruluna (CFIUS) görüşlerini iletmesine yardımcı oldu. Kurul, ABD’li girişim FastWave’in Çinli ortağına yönelik inceleme talebini teknik gerekçelerle reddetti, detayları Reuters yazdı
ABD Başkanı Trump’ın oğlu Donald Trump Jr.’ın yakın dostu ve av arkadaşı tarafından yönetilen bir lobi şirketinin, Çinli bir firmanın ABD ulusal güvenlik denetleme kurumu nezdindeki davasına yardımcı olduğu resmi kayıtlarla ortaya çıktı.
Söz konusu davanın merkezinde, Çinli yatırımcısını bünyesinden çıkarmaya çalışan ABD’li bir teknoloji girişimi yer alıyordu.
Reuters tarafından görülen belgelere göre,denetleme kurumu ABD’li firmanın Çinli yatırımcıya yönelik “ulusal güvenlik incelemesi” talebini reddetti. Bu karar, Washington’da Çinli şirketler için nadir görülen bir zafer olarak nitelendirilirken, kararın arka planındaki lobi faaliyetleri ilk kez gün yüzüne çıktı.
Av sahasından Beyaz Saray koridorlarına
Lobi firması Checkmate, Ocak ayı başlarında Çinli Grand Pharmaceutical Group’un avukatının, ABD Yabancı Yatırım Komitesi (CFIUS) başkanıyla kritik bir görüşme yapmasını sağladı. Görüşmede Çinli firmanın avukatı, davanın ulusal güvenlikle ilgisi olmayan ticari bir anlaşmazlık olduğunu savundu.
Ocak ayı sonunda denetleme kurumu, Minnesota merkezli girişim FastWave’in başvurusunu ulusal güvenlik dışındaki teknik gerekçelerle reddederek fiilen Çinli firmanın yanında yer aldı.
Bu süreçte üst düzey yetkililerle görüşemeyen ve sadece alt düzey personelle iletişim kurabilen FastWave, kuruma sunduğu beyanda iflasın eşiğine geldiğini bildirdi.
‘Bataklığın zirvesi’ eleştirileri
Reuters’ın ulaştığı Çin uzmanları ve Demokrat senatörler, Çinli şirketlerin Trump’ın yakın çevresindeki lobicileri işe alarak yönetim üzerinde nüfuz kazanmasından duydukları endişeyi dile getirdi.
Muhafazakar düşünce kuruluşu Hudson Enstitüsü’nden Michael Sobolik, durumu şu sözlerle eleştirdi: “Eğer bir Çinli şirket, ABD hükümetini ulusal güvenlik meselesinde bir Amerikan firmasına karşı lobi yaparak kendi safına çekebiliyorsa, bu ‘bataklığın’ (siyasi yozlaşmanın) zirvesidir.”
Demokrat Senatör Elizabeth Warren ise Çinli şirketlerin bağımsız ulusal güvenlik kararlarını etkilemek için Trump bağlantılı lobicileri tutmasını “endişe verici” olarak nitelendirdi. Beyaz Saray ise eleştirileri reddederek, CFIUS’un titizlikle çalışmaya devam ettiğini savundu.
Lazer teknolojisi
Anlaşmazlığın merkezinde yüksek teknoloji yatıyor. Grand Pharma, 2021 yılında damarlardaki kalsiyum birikimini lazerle tedavi eden özel bir kateter üreten FastWave’e 12 milyon dolar yatırım yapmıştı. Bu lazerlerin Çin’e sevkiyatı, Çin ordusunun savaş kabiliyetini artırabileceği gerekçesiyle ABD kuralları çerçevesinde kısıtlanıyor.
FastWave, Çinli ortağının fikri mülkiyetini çalmaya çalıştığından ve yeni yatırım turlarını veto yetkisini kullanarak engellediğinden şüpheleniyordu.
CFIUS, FastWave’in beyanlarında “maddi yanlışlıklar” olduğu gerekçesiyle dosyayı kapattı. Kurum, anlaşmanın yaratabileceği olası ulusal güvenlik risklerine ise karar metninde değinmedi.
Lobi ağının perde arkası
Lobi şirketi Checkmate’in lideri Ches McDowell, Donald Trump Jr. ile sosyal medya paylaşımlarında sık sık avlanırken görülen ve onunla ortak mülk sahibi olan bir isim. Checkmate sözcüleri, Grand Pharma’nın bir güvenlik tehdidi oluşturmadığını ve sadece düzenleyici bir konuda rehberlik ettiklerini savundu.
İlginç bir ayrıntı olarak; FastWave’in de kendisini savunması için tuttuğu lobi firmasının yöneticisi Matthew Blair’in, Beyaz Saray Özel Kalem Müdür Yardımcısı James Blair’in kardeşi olduğu öğrenildi.
Bu “akraba lobi savaşı”ndan galip çıkan, Trump Jr.’ın av arkadaşının temsil ettiği Çinli taraf oldu.
