Yapay zeka patlaması Nvidia’yı zirveye taşıdı ancak Amazon ve Google kendi çipleriyle oyunu değiştirmeye başladı. Anthropic’i merkezine alan dev anlaşmalar, Nvidia’nın pazardaki yüzde 92’lik hakimiyetine rağmen alternatiflerin milyarlarca dolarlık bir pazar yarattığını gösteriyor
Yapay zeka patlamasının başladığı üç yıl içinde güvenle varsayılabilecek tek bir şey vardı: Neredeyse her büyük yapay zeka projesi Nvidia çipleriyle başlıyordu.
Ancak geçen yıl, teknoloji sektörünün en güçlü iki şirketi ve aynı zamanda Nvidia’nın en büyük müşterileri olan iki dev, Nvidia’nın neredeyse aşılmaz görünen iş modelinde küçük ama anlamlı gedikler açtı.
Önce Amazon, Indiana’da kurduğu dev bir bilgisayar veri merkezleri ağına kendi geliştirdiği binlerce yapay zeka çipini yerleştirmeye başladı. Bu çipler, dünyanın önde gelen yapay zeka şirketlerinden biri olan Anthropic tarafından kullanılıyor.
Ardından Google, Anthropic ile bir dizi anlaşma yaptı. Anthropic New York, Teksas ve diğer bölgelerde kendi veri merkezlerini inşa ederken, bu tesisler için çipleri Google sağlıyor. Ortaklık hakkında bilgi sahibi üç kişi, anlaşmayı kamuoyuna açıklama yetkileri olmadığı için isimlerinin gizli tutulması koşuluyla bunu doğruladı.
Nvidia’nın en dişli iki rakibi: Alphabet ve Amazon
Advanced Micro Devices (AMD) gibi köklü şirketler, Cerebras gibi girişimler ve Microsoft ile Meta gibi teknoloji devleri dahil olmak üzere çok sayıda çip üreticisi yıllardır Nvidia ile rekabet etmeye çalışıyor. Ancak Amazon ve Google’da büyüyen çip iş kolları, Nvidia’nın karşılaştığı en zorlu rekabeti oluşturuyor.
SemiAnalysis adlı veri merkezi araştırma firmasının analisti Jordan Nanos, “Evet, Nvidia pazarın büyük bir kısmını kontrol ediyor, ancak bu pazarda küçük yüzdeler bile milyarlarca dolar ediyor” dedi.
Amazon’un CEO’su Andy Jassy, yakın tarihli bir yatırımcı toplantısında yaptığı açıklamada, şirketin Trainium adlı yapay zeka çipinden elde ettiği gelirin 2025’te “birkaç milyar dolara” ulaştığını söyledi.
Google’ın tensor processing unit yani TPU adı verilen çipleri ise on milyarlarca dolarlık gelir üretti. Bu bilgi, Google çiplerinin üretimine katkı sağlayan Broadcom’un CEO’su Hock Tan tarafından paylaşıldı.
Bugün dünyanın en değerli halka açık şirketi olan Nvidia, çevrim içi sohbet botları, görüntü üreticileri ve diğer yapay zeka teknolojilerini geliştirmek ve çalıştırmak için gereken özel çip pazarının yüzde 92’sini hala kontrol ediyor. Şirketin yapay zeka çiplerinden elde ettiği gelir 2025’te 200 milyar dolara yaklaştı.
Amazon ve Google, Nvidia ile rekabet ederken ince bir ip üzerinde yürüyor.
Kendi çiplerini geliştirip müşterilere sunarken, Nvidia aynı zamanda onların en büyük tedarikçisi olmaya devam ediyor.
Anthropic de çoğu yapay zeka şirketi gibi Nvidia çiplerine büyük ölçüde bağımlı.
Ancak şirket, Nvidia’nın Çin’e çip satmasından giderek daha fazla rahatsızlık duyuyor ve bu bağımlılığı azaltmaya çalışıyor. Sonuç olarak, Anthropic’in en büyük iki yatırımcısı olan Amazon ve Google için on milyarlarca dolarlık çip geliri ortaya çıkmış durumda.
Google’ın çip işi Aralık ayında dikkatleri üzerine çekti. Broadcom CEO’su Tan, Google’ın Anthropic’e 10 milyar dolar değerinde çip sattığını ve yapay zeka girişiminin kısa süre sonra 11 milyar dolarlık ikinci bir sipariş verdiğini açıkladı.
Anthropic, bu çipleri Fluidstack adlı bir şirketle birlikte inşa ettiği veri merkezlerine kuruyor. Projeye aşina üç kaynağa göre, Fluidstack bu veri merkezlerini inşa etmek için borçlanırken, Google da anlaşmaya arka çıkıyor; yani Fluidstack borçlarını ödeyemezse geri ödemeyi Google üstlenmeyi kabul ediyor.
Google, 2017’den bu yana TPU’larını bulut bilişim hizmetleri üzerinden diğer şirketlere kiralıyordu. Ancak Anthropic ile yapılan bu anlaşma yeni bir yaklaşım getirdi: Google ilk kez, bir şirketin bu çipleri Google’a ait olmayan bir veri merkezine kurmasına izin verdi.
Bu düzenleme kısmen Anthropic’in yapay zeka teknolojileri üzerinde sıkı kontrol sağlama isteğinden kaynaklandı. Anthropic CEO’su Dario Amodei ve diğer yöneticiler, yapay zekanın giderek daha tehlikeli hale geldiğine inanıyor. Bu nedenle, Anthropic’in ham yazılım koduna kimsenin, hatta yakın ortaklarının bile erişememesini hedefliyorlar. Kendi veri merkezlerini işleterek bu kodu kilit altında tutmayı amaçlıyorlar.
Bu sıra dışı anlaşma, Google’ın çip işine dair bir pencere açarak gelirin on milyarlarca dolara tırmandığını ortaya koydu.
Cerebras CEO’su Andrew Feldman, “Bu çok büyük bir para. Olağanüstü miktarda çip satıyorlar” dedi.
Amazon, Google’dan yaklaşık üç yıl sonra yapay zeka çipleri üzerinde çalışmaya başladı. 2023 sonbaharında Anthropic’e 4 milyar dolarlık yatırım yapacağını açıkladı. Kısa süre sonra bir Amazon yöneticisi, başka bir şirketteki bir yöneticiye özel bir mesaj göndererek Anthropic’in bu anlaşmayı, yapay zekasını Amazon çipleriyle geliştirmeyi kabul ettiği için kazandığını yazdı. Amazon’un hedefi, Nvidia’ya karşı gerçek bir alternatif yaratmaktı.
Bir yıl sonra Amazon, Anthropic ile birlikte çalışarak Trainium 2 adlı yeni çip sürümünü, yapay zekanın eğitildiği ve çalıştırıldığı veri merkezlerine özel olarak uyarladı.
Bu çipler Google veya Nvidia’nın çipleri kadar güçlü olmasa da Amazon, her veri merkezine iki katı sayıda çip yerleştirerek aynı elektrik tüketimiyle daha fazla hesaplama gücü sunmayı hedefliyor.
Amazon, Indiana’daki veri merkezleri ve diğer tesislerde giderek daha fazla çip devreye aldıkça, çip gelirleri her üç ayda bir yüzde 150 artıyor. Bu bilgiyi, Amazon Web Services (AWS) bünyesinde görev yapan başkan yardımcısı David Brown verdi.
Brown bir röportajda, “Büyüme, çipleri sahaya ne kadar hızlı çıkarabildiğimizle sınırlı” dedi.
Bugün Amazon’un çip gelirlerini büyük ölçüde Anthropic sürüklüyor olsa da uzmanlar, bu kadar güçlü bir ortaklığın daha büyük değişimlere yol açabileceğine inanıyor. Anthropic Amazon veya Google çiplerini kullandığında, bu durum piyasanın geri kalanına Nvidia çiplerinin tek seçenek olmadığını gösteriyor.
Diğer çip üreticileri de benzer anlaşmalar üzerinde çalışıyor. AMD ve Cerebras kısa süre önce ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI’ye yapay zeka çipleri sağlamayı kabul etti.
Futurum Group analisti Daniel Newman’a göre Anthropic ve OpenAI gibi şirketler, mümkün olan en fazla ham hesaplama gücüne erişebilmek için Nvidia dışındaki çip üreticileriyle anlaşmalar yapıyor. Bu nedenle, kendisi ve firması önümüzdeki iki yıl içinde Nvidia alternatifleri pazarının, Nvidia çipleri pazarından daha hızlı büyüyeceğini öngörüyor.
Anthropic ve OpenAI tipik çip alıcıları değil; yeni çiplerde çalışabilmesi için yazılımlarını uyarlayabilecek deneyimli mühendislere sahipler. Ancak bu yeni çipleri benimsedikçe, başkalarını da aynı yönde hareket etmeye itecekler.
Nanos, “Bu çipler için ne kadar çok yazılım geliştirilirse, o kadar çok insan onları kullanır” dedi.
Cade Metz / New York Times
