Robot süpürge sektörünün oluşmasını sağlayan ve uzun yıllar bu sektörün bir numarası olan iRobot, ciddiye alınmayan küçük rakiplerin istilası sonrası iflas noktasına geldi. iRobot’un kurucusu Colin Angle’ın şirketin iflasından çıkardığı tek bir ders var: Rakipleri asla küçümsememek…
Popüler robot süpürge Roomba’nın üreticisi olan iRobot, 14 Aralık’ta Chapter 11 iflas koruması başvurusunda bulundu ve şirketin ana sözleşmeli üreticisi olan Çinli Picea Robotics tarafından satın alınacak.
Angle, iRobot yeni bir döneme girerken çıkardığı en büyük derslerden birinin, pazar liderlerinin bile Çin’den gelen rekabete karşı sürekli tetikte olması gerektiği olduğunu söyledi.
Angle, cuma günü teknoloji podcast’i Hard Fork’ta şu ifadeleri kullandı: “Bu kesinlikle yeni bir rakip türünün, yani Çinli akımının ortaya çıkışıydı. Bu rakipler Çin pazarına erişime sahipti, iRobot ise fiilen bu pazara sahip değildi”
Roomba ile robot süpürge pazarı oluştu
iRobot; 1990 yılında Angle, Helen Greiner ve Rodney Brooks tarafından, MIT’de görev yapan robotik uzmanları olarak, “pratik robotları gerçeğe dönüştürme” vizyonuyla kurulduğunu şirket internet sitesinde belirtiyor. Şirket, 2002 yılında popüler robot süpürgesi Roomba’yı piyasaya sürdü ve böylece tüketici robotları kategorisini fiilen yaratmış oldu.
Angle, sonraki yirmi yıl boyunca şirketin bu kategoriyi büyüttüğünü ve kısa bir dönem için Çin’de robot süpürge alanında lider üretici konumuna geldiğini söyledi. Şirket, 2021 yılında 1,56 milyar dolarlık gelirle tarihindeki zirveye ulaştı.
Roborock’un çıkışıyla robot süpürge pazarında Çin etkisi başladı
Ancak takip eden yıllarda Angle’a göre ev robotları pazarı, 2018’de piyasaya çıkmasından bu yana iRobot’un hakimiyetini adım adım aşındıran Roborock gibi Çinli yeni oyuncular tarafından altüst edildi. Diğer Çinli rakipler arasında Dreame, Ecovacs ve Shar da yer alıyor.
Angle, Roborock gibi şirketlerin iRobot’a karşı avantajlı olduğunu, çünkü “rekabete hazırlanmak için kendilerini geliştirebilecekleri, dışarıya kapalı ve korunan bir pazara sahip olduklarını” söyledi.
Angle’a göre Çin, iRobot’un rakiplerine doğrudan sübvansiyonlar sağlayarak bu kategorideki Çinli üreticilerin avantaj elde etmesini sağlayan çeşitli adımlar attı.
Son yıllarda Çin, robotik inovasyon ve benimsenme alanında küresel bir merkez olma yolunda önemli ilerlemeler kaydetti ve birçok sektörü kapsayan çeşitli stratejik planlar hayata geçirdi. Bu çabaların bir parçası olarak hükümet, Asian Robotics Review’a göre robot alımlarını ekipman maliyetlerinin ortalama yüzde 17,5’i oranında sübvansiyonlarla destekledi.
Bazı durumlarda ise iRobot’un ürün özellikleri rakiplerinin gerisinde kaldı.
“Paspas yapan robot süpürge işini beceremedik”
Angle şöyle devam etti:
“Açıkçası ıslak silme işini yanlış yaptık. iRobot’un paspas yapan robotu Scooba, bağımsız bir ürün olarak hiçbir zaman tutmadı. İşler kesinlikle zorlaştı ve rekabet giderek arttı. Sonuçta inovasyona devam edebilmek için başka stratejilere açık hale geldik”
Bu stratejilerden biri de Amazon ile bir anlaşma yapmaktı. Amazon, şirketi 1,4 milyar dolara satın almaya çalıştı ancak anlaşma, Federal Ticaret Komisyonu (FTC) ve Avrupa’daki düzenleyici kurumların rekabet soruşturması sonrasında iptal edildi.
FTC, 2024 yılında yaptığı açıklamada, “Komisyonun incelemesi, Amazon’un kendi ürünlerini kayırma ve rakipleri dezavantajlı duruma düşürme yeteneği ve motivasyonu ile bunun inovasyon, pazara giriş engelleri ve tüketici gizliliği üzerindeki etkilerine odaklandı. Komisyonun soruşturması, işlemin potansiyel rekabet karşıtı etkilerine ilişkin ciddi endişeler ortaya koydu” dedi.
Angle, TechCrunch’a verdiği yakın tarihli bir röportajda bu anlaşmanın “hiç düşünmeden kabul edilecek” bir hamle olması gerektiğini söyledi.
Angle sözlerini şöyle sürdürdü:
“iRobot ve Amazon, açıkça daha fazla inovasyon ve daha fazla tüketici seçeneği yaratmak amacıyla bir araya geldi. Bu, iRobot’un birkaç yıl öncesine kıyasla açıkçası çok farklı bir yörüngede olduğu bir dönemde gerçekleşti”
Angle, FTC ve Avrupa Komisyonu’nun incelemesinin üç ya da dört haftadan uzun sürmemesi gerektiğini de belirtti.
Amazon süreci iRobot’a büyük zarar verdi
Angle, “Bunun yerine bir buçuk yıl süren bir belirsizlik yaşandı. Bu durum bir şirketi yönetme kabiliyeti üzerinde son derece zorlayıcı bir etki yarattı ve nihayetinde satın almanın engellenmesiyle sonuçlandı” dedi.
Angle, iRobot’un ABD’deki üretimin geleceği açısından ibretlik bir örnek olması gerektiğini söyledi ve sözlerini şöyle noktaladı:
“Ortaya çıkan net sonuç, göz göre göre tüketici robotları sektörünü bir kutunun içine koyup, güzelce paketleyip başkasına teslim etmek oldu”
