Kamu hizmetlerinde yapay zekâ kullanımını ölçen küresel endekste Avrupa ülkeleri temkinli yaklaşım nedeniyle geri kaldı. Fransa listenin son sırasında yer alırken, araştırma, kamu çalışanlarının önemli bölümünün hâlâ yapay zekâyı iş süreçlerinde kullanmadığını ortaya koydu.
Euronews’in aktardığı yeni bir araştırmanın sonuçlarına göre, kamu hizmetlerinde yapay zekâ kullanımında Avrupa ülkelerinin küresel rakiplerinin gerisinde kaldığını ortaya koydu.
Kamu Sektörü Yapay Zekâ Benimseme Endeksi 2026 (Public Sector AI Adoption Index 2026) sonuçlarına göre Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık, yapay zekâ hedeflerini kamu çalışanlarının günlük iş süreçlerine entegre etmekte zorlanıyor.
Public First tarafından Center for Data Innovation için hazırlanan ve Google sponsorluğunda yayımlanan çalışmaya göre, yapay zekâ kullanımı küresel ölçekte hızla yaygınlaşırken Avrupa ülkeleri daha temkinli ve riskten kaçınan bir yaklaşım benimsiyor. Bu durum, kamu çalışanlarının önemli bir bölümünün işlerinde yapay zekâ araçlarına erişememesine yol açıyor.
Küresel kullanım artıyor
Araştırmaya göre dünya genelinde kamu çalışanlarının yüzde 74’ü yapay zekâ kullanıyor ve yüzde 80’i bu teknolojinin kendilerini güçlendirdiğini düşünüyor. Buna karşın yalnızca yüzde 18’i hükümetlerin yapay zekâyı çok etkili kullandığını ifade ediyor.
Endeks, Birleşik Krallık, Almanya, Fransa, ABD, Japonya, Brezilya, Güney Afrika, Hindistan, Singapur ve Suudi Arabistan dahil 10 ülkeden 3 bin 335 kamu çalışanıyla yapılan anket sonuçlarına dayanıyor.
Fransa listenin son sırasında
Araştırmada Fransa, incelenen ülkeler arasında son sırada yer aldı.
Fransız kamu çalışanlarının yüzde 74’ü yapay zekânın işlerinin hiçbir bölümünü gerçekleştiremeyeceğini belirtirken, yaklaşık yüzde 45’i işlerinde yapay zekâyı hiç kullanmadığını söyledi.
Fransa’da çalışanların yalnızca yüzde 27’si kurumlarının yapay zekâ araçlarına yatırım yaptığını ifade ederken, birçok çalışan yöneticilerin yapay zekâ kullanımı konusunda net bir rehber sunmadığını dile getirdi.
Raporda, uygulama deneyiminin sınırlı olmasının çalışanların teknolojiye bakışını da etkilediği belirtilerek, “Fransa yapay zekâyı rekabet ve modernleşme için stratejik bir araç olarak konumlandırsa da uygulama deneyimi sınırlı kaldığı için teknoloji birçok çalışan açısından soyut bir kavram olarak kalıyor” değerlendirmesi yapıldı.
Araştırma ayrıca, yapay zekâ kullanımına yönelik rehberliğin zayıf olduğu kurumlarda çalışanların yüzde 70’inin bu teknolojiyi işverenlerinden bağımsız, “gölge kullanım” olarak adlandırılan şekilde kullandığını ortaya koydu.
Avrupa’da temkinli yaklaşım sürüyor
Avrupa genelinde yapay zekâ kullanımının daha kontrollü ilerlediği görülüyor. Almanya ve Fransa, yapay zekâ kullanımının daha çok uzman ekipler ve pilot projelerle sınırlı kaldığı riskten kaçınan ülkeler arasında yer aldı.
Birleşik Krallık’ta ise ilerleme kaydedilmesine rağmen altyapı ve rehberlik eksiklikleri dikkat çekiyor. Kamu çalışanlarının yüzde 37’si yapay zekâ eğitimi aldığını belirtse de uygulama kurumlar arasında eşit şekilde yaygınlaşmış değil ve birçok çalışan onaylı araçlara erişemiyor.
Singapur, Suudi Arabistan ve Hindistan öne çıktı
Araştırmada Singapur, Suudi Arabistan ve Hindistan kamu sektöründe yapay zekâ kullanımında ilk sıralarda yer aldı. Bu ülkelerde güçlü liderlik desteği ile yapay zekânın kamu çalışanlarının günlük iş süreçlerine yaygın şekilde entegre edildiği tespit edildi.
Ankette yapay zekâ benimsenmesi; çalışanların teknolojiye yaklaşımı, kullanım konusundaki özgüveni, onaylı araçlara erişim, liderlik rehberliği, teknolojinin günlük işlere entegrasyonu ve eğitim imkânları olmak üzere beş farklı başlık altında ölçüldü.
Yapay zekâ kamu hizmetlerinin kalitesini belirleyebilir
Araştırmayı hazırlayan ekip, bu faktörlerin hükümetlerin yapay zekâ stratejilerini gerçek kamu hizmeti iyileştirmelerine dönüştürüp dönüştüremeyeceğini belirlediğini vurguladı.
Public First CEO’su Rachel Wolf, birçok hükümetin kamu sektöründe yapay zekâ kullanımına yönelik iddialı planlar hazırladığını belirterek, “Bazı ülkeler bu planların gerçek hayatta uygulanması için daha elverişli ortamlar oluşturuyor. Etkili yapay zekâ kullanımı, daha iyi kamu hizmetleri, vatandaşlar için daha güçlü sonuçlar ve daha dayanıklı kamu kurumları anlamına geliyor” değerlendirmesinde bulundu.
