ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara büyükelçisi adayı Tom Barrack, senatodaki onay oturumunda konuştu: “Kırbaç yeterliyse kılıç çekmem; dilim yeterliyse kırbaç kullanmam.”
ABD başkanının büyükelçi olarak aday gösterdiği kişiler, senato dış ilişkiler komitesinde sorgulanarak onay sürecinden geçiyor.
Yaklaşık iki saat süren onay oturumunda Birleşik Krallık ve İtalya büyükelçi adaylarının yanısıra Barrack da vardı.
77 yaşındaki Lübnan asıllı Amerikan yatırımcı ve işadamı, görevine bakışını yaygın ama sahibi bilinmeyen ‘yetim aforizma’yla tanımladı: “Kırbaç yeterliyse kılıç çekmem; dilim yeterliyse kırbaç kullanmam. İnsanlarla aramda tek bir bağ ipliği dahi varsa, onun kopmasına izin vermem. O çekerse ben gevşetirim, o gevşetirse ben çekerim.”
2011’de 1,1 milyar dolar servetiyle dünyanın en zengin 833’üncü insanı haline gelen Barrack’ın herhangi bir siyasi veya diplomatik tecrübesi yok. Fakat yıllardır ortak olduğu Trump’la doğrudan iletişim kurabilecek bir isim.
Oturumun açış konuşmasını yapan senatör Jim Rich, epey zorlu bir ülke olan Türkiye’nin, ABD ve NATO’nun kritik ortağı olmasına rağmen Amerika’yla hizalanmadığını vurguladı, Rusya ve Hamas’la bağlantılarını hatırlattı.
Ayrıca Rich, İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanarak görevinden uzaklaştırılmasından ‘endişe verici’ diye bahsetti: ‘‘Türkiye’nin insan hakları sicili kabarık. İçerde ve dışarda muhalefeti baskılıyor. Özellikle son dönemde muhalif adayın tutuklanması ve gazeteci ve protestoculara yönelik sert müdahaleler bir hayli endişe verici.’’
‘NATO‘ya desteği çok önemli’
Daha önce Türkiye’nin ‘Trump’ın barış ve refah hareketini arayan bir yer’ ve ‘en kadim medeniyetlerden biri’ olduğunu söyleyen Barrack ise Türkiye’ye yönelik eleştirilerden kaçındı.
‘NATO’nun değerli bir üyesi’ diye tanımladığı Türkiye’nin Avrupa, Asya ve Ortadoğu’nun kesiştiği stratejik bir bölgede konumlandığını vurguladı: ‘‘Türkiye’nin NATO ve Ukrayna’ya desteği çok önemli. Ayrıca (köktendinci terör örgütü) IŞİD’e karşı mücadelede mühim bir ülke.’’
Lübnan asıllı Barrack, Trump’la yıllardır ortak. Öyle ki Trump’ın 2016’daki seçim kampanyasına danışmanlık yaptı. O dönem Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) adına gizliden gizliye lobi faaliyeti yürüttüğü suçlamasıyla yargılandı, ama sonra beraat etti.
Türkiye’yi çok kere ziyaret ettiğini anlatan Barrack, Ankara’nın bölgesel rolüne atıfla “Türkiye, NATO’nun Ukrayna’yı desteğine arka çıktı, Ukrayna’ya insansız hava araçları tedarik etti ve Karadeniz Tahıl Girişimine aracılık etti’’ dedi.
Ayrıca Trump ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın hedef olarak belirledikleri 100 milyar dolar ticaret hacmine ‘kolayca ulaşılabileceğini’ vurguladı.
‘Suriye’de kaostan fırsat doğar’
Türkiye’nin yeni Suriye hükümetindeki rolüne ilişkin soruyuysa ‘‘Kaostan fırsat doğar’’ diye yanıtladı: ‘‘Esad rejiminin Suriye’deki geri çekilişi İsrail, Amerika ve Türkiye’ye hem Şii hilalinden kurtulmak hem de IŞİD’i ortadan kaldırmak için fırsat sunuyor. Ama sorunlar bir Rubik Küpü kadar karmaşık.’’
Gözaltına alınan Türk öğrenci soruldu
Ayrıca komitedeki Demokrat Senatörler, geçen hafta ABD’deki Tufts Üniversitesi’nde okuyan Rümeysa Öztürk’ün, ABD İç Güvenlik Bakanlığına (DHS) bağlı Gümrük Muhafaza Dairesi (ICE) görevlilerince evinin yakınlarında gözaltına alınması konusunu açtı.
Öztürk’ün gözaltına alınma gerekçesi ‘Filistin yanlısı gösterilere destek vermesi’ydi.
Komite, Barrack’a, Türkiye’de yaşayan Amerikan bir öğrencinin Türk yetkililerce tutuklanması ihtimalinde meseleye nasıl yaklaşacağını sordu.
Fakat Barrack net bir yanıt vermekten kaçındı.