Avrupa ülkelerinin liderleri, ABD’nin desteği ve Avrupa’nın liderliğinde, ‘Gönüllü Ülkeler Koalisyonu’ kapsamında çok uluslu bir “Ukrayna gücü” kurulmasını önerdi.
Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya, Polonya, İskandinav ülkeleri ile AB yönetimi tarafından yapılan ortak açıklamada, Ukrayna için barış ve güvenlik planı ele alındı. Buna göre, liderler, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna’da adil ve kalıcı barışı sağlamak için gösterdiği çabalarda kaydedilen önemli ilerlemeyi memnuniyetle karşıladı.
Savaşı sona erdirme anlaşması bağlamında Ukrayna’ya sağlam güvenlik garantileri ve ekonomik toparlanma destek tedbirleri sağlamak için birlikte çalışmaya karar veren liderler, buna ilişkin bazı taahhütleri de içeren öneriler sundu. Bu kapsamda, Avrupa liderliğinde Gönüllü Ülkeler Koalisyonu çerçevesinde oluşturulacak ve ABD tarafından desteklenen “çok uluslu bir Ukrayna gücü” kurulacak. Bu güç, Ukrayna savunma kuvvetlerinin yeniden yapılandırılmasına, Ukrayna hava sahasının güvenliğinin sağlanmasına ve Ukrayna içinde operasyonlar da dahil olmak üzere denizlerin daha güvenli hale getirilmesine yardımcı olacak.
Uluslararası sınırların zorla değiştirilemeyeceğini bir kez daha teyit eden liderler, Ukrayna topraklarıyla ilgili kararların güvenlik garantilerinin yürürlüğe girmesinden sonra Ukrayna halkına ait olduğunu, gerekirse bir referandumu destekleyecekleri sözünü verdi. Liderler, Ukrayna’nın güvenliği, egemenliği ve refahının daha geniş bir Avrupa-Atlantik güvenliği için vazgeçilmez olduğu konusunda mutabık kaldı.
Rusya’dan ise Trump’ın barış planını kabul etmesi, ateşkese onay vermesi ve kalıcı barış için istekli olduğunu göstermesi talep edildi. Ukrayna’nın güvenliği, egemenliği ve refahının Avrupa-Atlantik güvenliği için hayati önemde olduğu vurgulandı. Ukrayna halkının, Rusya’nın gelecekteki saldırılarından endişe duymadan, bağımsız ve müreffeh bir geleceği hak ettiği ifade edildi. Olası saldırıları önceden tespit etmek ve ateşkes ihlallerine hızlı müdahale etmek amacıyla ABD öncülüğünde, uluslararası katılımla ateşkes izleme ve doğrulama mekanizması kurulacak ve taraflar arasında gerilimi azaltacak önlemler geliştirilecek.
Trump: İşler iyi gidiyor gibi ama zor bir süreç olduğunu da biliyoruz
ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna-Rusya Savaşı’yla ilgili Avrupalı liderlerle kapsamlı görüşmeler yaptığını belirterek, diplomatik sürecin “temkinli ama olumlu” bir seyir izlediğini söyledi. Beyaz Saray’da gazetecilerin sorularını yanıtlayan ABD Başkanı Trump, yaklaşık bir saat önce Avrupalı liderlerle yaptığı görüşmelere değinerek, “Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın da ele alındığı çok iyi bir görüşme gerçekleştirdik. Uzun bir görüşme oldu. İşler iyi gidiyor gibi görünüyor ama bunun zor bir süreç olduğunu da biliyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile de uzun bir telefon görüşmesi yaptığını kaydeden Trump, Almanya, İtalya, NATO, Finlandiya, Fransa, İngiltere, Polonya, Norveç, Danimarka ve Hollanda liderleriyle “çok uzun ve çok iyi” temaslar gerçekleştirdiğini ifade etti.
ABD Başkanı Trump, Ukrayna’nın talep ettiği güvenlik garantilerinin Avrupa ile birlikte şekillendirildiğini vurgulayarak, “Avrupa, bu sürecin büyük bir parçası olacak. Savaşın yeniden başlamaması için güvenlik garantileri üzerinde çalışıyoruz. Savaşın tekrar başlamasını istemiyoruz” dedi.
NATO’nun 5. maddesine benzer güvenlik garantisi vaadi
Trump’ın açıklamaları, ABD’li yetkililerin Berlin’de yürütülen temaslarda Ukrayna için NATO’nun 5. maddesine benzer güçlü güvenlik garantileri içeren bir “barış paketi” üzerinde önemli ilerleme sağlandığını duyurmasının ardından geldi.
Yetkililer, söz konusu garantilerin sınırlı bir süre için sunulacağını ve nihai bir anlaşma halinde paketin ABD Senatosuna götürüleceğini belirtmişti.
ABD Başkanı Trump’ın Ukrayna barış görüşmelerini yürütmekle görevlendirdiği özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner son iki gündür Almanya’nın başkenti Berlin’de Ukrayna ve Rusya arasında bir anlaşma sağlanması için çeşitli görüşmelerde bulunuyor. Gazetecilere görüşmelerle ilgili bilgi veren ABD’li bir yetkili, NATO anlaşmasının üye bir ülkeye yapılan silahlı saldırının, tüm üyelere yapılmış sayıldığı beşinci maddesi benzeri bir güvencenin Ukrayna’ya da sağlanacağını söylemişti. ABD müzakere heyetinin, Avrupalı muhatapları ile yaptıkları görüşmeler sonrası oluşan “barış paketi” taslağının son halini gelecek hafta Başkan Trump’a detaylı bir şekilde sunması bekleniyor.
Merz: Gerçek bir barış için fırsat var
Almanya Başbakanı Friedrich Merz Ukrayna için gerçek bir barış süreci konusunda bir fırsatın bulunduğunu söyledi. Merz, başkent Berlin’de Ukrayna Devlet Başkanı Vlodimir Zelenski ile ortak basın toplantısı düzenledi. “Ukrayna için gerçek bir barış süreci konusunda bir fırsatımız var” diyen Merz, bu fırsatın “küçük ancak gerçek” olduğunu belirtti.
Güvenlik garantileri ve ateşkesin izlenmesini sağlayan “etkili bir mekanizma” gibi konuların ele alınması gerektiğini ifade eden Alman Başbakan, Berlin’de dün ve bugün Ukraynalı, Amerikalı ve Avrupalılar arasında yoğun görüşmeler yapıldığına işaret etti.
Şansölye Merz, burada ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’in kilit rol oynadığını dile getirerek, bu akşam bazı Avrupalı liderlerle bir araya gelerek bu konuları ele almaya devam edecekleri bilgisini paylaştı.
“Rusya maksimum taleplerle zamana oynuyor”
Bu müzakerelerin zorlu olduğuna işaret eden Merz “Rusya maksimum taleplerle zamana oynuyor. Aynı zamanda, Ukrayna’ya karşı saldırganlık savaşını hiç azaltmadan sürdürüyor” dedi. Ukraynalı, Avrupalı ve Amerikalıların üzerinde anlaştığı beş hedefi takip ettikleri kaydeden Merz, “Birincisi dört yıllık savaştan sonra, Ukrayna devletinin egemenliğini koruyacak bir ateşkes istiyoruz. İkincisi, bu ateşkesin ABD ve Avrupalı ülkelerden önemli yasal ve maddi güvenlik garantileriyle güvence altına alınması gerekiyor.” ifadesini kullandı. ABD’nin Berlin’de ortaya koyduğu yasal ve maddi güvencelerin gerçekten önemli olduğunu vurgulayan Merz, “Bu, memnuniyetle karşıladığım çok önemli bir ilerleme” değerlendirmesinde bulundu.
Üçüncü olarak ateşkesi Ukraynalı, Avrupalı ve Amerikalılar olarak birlikte hazırlayacaklarını bildiren Alman Başbakan, “Bu, dün ve bugün bizim ortak anlayışımızdı. Bu da ortak bir başarıdır“ yorumunu yaptı. Şansölye Merz, dördüncü olarak ateşkesin NATO ve Avrupa Birliği’nin (AB) birliğini ve gücünü etkilememesi gerektiğini aktararak bu konuda da hemfikir olduklarını dile getirdi. Beşinci nokta olarak da, ateşkesin Ukrayna’nın Avrupa perspektifini koruması ve ülkenin yeniden inşasını mümkün kılması gerektiğini vurgulayan Merz, katılımcıların bu konuda da aynı görüşü paylaştığını söyledi.
Merz, hangi bölgesel düzenlemenin olabileceği konusunun kilit bir soru olarak kalmaya devam ettiği belirterek, “Buna topraklarını savunan Ukrayna halkı ve Ukrayna Devlet Başkanı cevap verebilir. Bunu bir kez daha çok net bir şekilde söylemek istiyorum.” diye konuştu. Başbakan Merz, toprak tavizleri konusunda Ukrayna’nın karar verebileceğini vurguladı.
Rusya’nın Avrupa’daki dondurulmuş varlıklarının kullanımına ilişkin endişeleri anladığını, ciddiye aldığını ancak paylaşmadığını kaydeden Merz, “Umarım (AB’ye) üye devletleri, özellikle de en çok etkilenen Belçika’yı, bu yönde birlikte bir adım atabileceğimize ikna edebiliriz” dedi. Alman Başbakan, bu konuda AB Liderler Zirvesi’nde bir çözüme ulaşmayı ümit ettiğini aktardı.
“Ateşkesin sağlanıp sağlanamayacağı tamamen Rusya’ya bağlı”
Şansölye Merz, ABD’nin Ukrayna için hazırladığı barış planı önerisine ilişkin de, şu şekilde konuştu:
“Ateşkesin ABD ve Avrupalılardan önemli yasal ve maddi güvenlik garantileriyle güvence altına alınması gerekiyor. Bu gerçekten kapsamlı, önemli bir anlaşma. Daha önce hiç sahip olmadığımız bir şey. Hem Avrupalılar hem de Amerikalılar Ukrayna için benzer güvenlik garantileri birlikte sağlamaya hazırlar.”
Berlin’de, Avrupa, Ukrayna ve Amerika olarak ortak öneriler geliştirdiklerini vurgulayan Merz, “Bu öneriler şimdi Rus tarafına sunulacak. Noel’e kadar ateşkesin sağlanıp sağlanamayacağı tamamen Rusya’ya bağlı” ifadesini kullandı. Başbakan Merz, Putin’e en azından Noel’de bomba ve füze saldırılarını durdurma çağrısında bulundu. Son hafta ve aylarda neredeyse istisnasız olarak sivil altyapıyı, anaokullarını, hastaneleri ve enerji tedarik tesislerinin hedef alındığını belirten Merz, “Bu, sivil halka karşı bir terördür. Belki Rus yönetiminde hala bir insanlık görgüsü vardır ve en azından halkı, Noel’de bu terörden birkaç günlüğüne rahat bırakır. Belki de bu, Ukrayna’da kalıcı bir barışa nasıl ulaşabileceğimiz konusunda mantıklı ve yapıcı görüşmelerin başlangıcı olabilir” değerlendirmesinde bulundu.
