Asya’ya seyrederken durdurulan Centuries adlı gemi, ABD’nin yaptırım listesinde yer almıyor.
Venezuela petrolüne yönelik Amerikan ablukası sürerken, ABD İç Güvenlik Bakanlığı, Venezuela açıklarında uluslararası sularda petrol taşıyan ikinci bir ticari geminin durdurulduğunu açıkladı.
Trump, 10 Aralık’ta Venezuela kıyıları açıklarında başka bir petrol tankerine el konulacağını açıklamıştı. Her iki geminin de Asya’ya doğru seyrettiği bildirildi.
İngiliz denizcilik risk yönetimi şirketi Vanguard, Reuters’a yaptığı açıklamada durdurulan geminin Panama bayraklı Centuries olduğunun değerlendirildiğini ve geminin Karayipler’de, Barbados’un doğusunda durdurulduğunu belirtti.
Birden fazla kaynağa göre Centuries, ABD’nin yaptırım listesinde yer almıyor. Bu durum, Washington’un Venezuela’ya yönelik petrol ablukasının uygulanmasında yeni bir tırmanmaya işaret ediyor.
ABD İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem, cumartesi öğleden sonra X üzerinden yaptığı paylaşımda, ABD Sahil Güvenliği ile Savunma Bakanlığı’nın, tankeri cumartesi sabaha karşı “şafak öncesi bir operasyonla” durdurduğunu duyurdu. Noem, “Amerika Birleşik Devletleri, bölgede narco-terörü finanse etmek için kullanılan yaptırımlı petrolün yasa dışı taşınmasının peşini bırakmayacak,” ifadelerini kullandı.
ABD yönetimi, Venezuela petrolü taşıyan her geminin ablukaya tabi olabileceği mesajını verirken, yaptırım altındaki gemilerin listesini genişletmek için çalışmalarını sürdürüyor.
Ayın başında el konulan ilk tanker ise yaptırım listesinde yer alıyordu ve Beyaz Saray tarafından “kara borsada yaptırımlı petrol taşıdığı bilinen bir gölge gemi” olarak tanımlanmıştı.
Gelişmeler, ABD Başkanı Donald Trump ve danışmanlarının Venezuela ile açık bir çatışma ihtimalini dışlamadığı bir dönemde yaşanıyor. Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro, ABD’nin son on yılların en büyük donanma konuşlandırmasını yaptığı bölgede, petrol tankerlerine Venezuela donanmasının eşlik etmesi çağrısında bulunmuştu.
ABD-Venezuela gerilimi
İlk tankere el konulmasının ardından Venezuela hükümeti, ABD’yi “açık bir hırsızlık” yapmakla suçlamış ve bu adımı “uluslararası korsanlık” olarak nitelemişti.
Trump, cuma sabahı NBC News’e verdiği bir röportajda, Maduro yönetimiyle savaşa girme ihtimalinin hâlâ masada olduğunu belirterek, “Bunu dışlamıyorum, hayır,” dedi.
ABD, bu hafta Venezuela üzerindeki baskıyı daha da artırdı.
Trump, Venezuela’nın ABD’ye ait enerji haklarını ve petrolü yasa dışı şekilde aldığını savunarak, “Enerji haklarımızın hepsini aldılar.
Petrolümüzü aldılar ve biz onu geri istiyoruz,” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı salı günü, Venezuela’ya giren ve çıkan tüm yaptırımlı petrol tankerlerine ‘tam ve eksiksiz’ abluka uygulanması talimatı verdi.
ABD Sahil Güvenliği tarafından durdurulan ve en son Venezuela’da limana yanaşan Centuries adlı ham petrol tankeri, İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem’in X hesabından paylaşılan bir fotoğrafta da yer aldı.
Öte yandan ABD ordusu, perşembe günü doğu Pasifik’te uyuşturucu kaçakçılığı yaptığı belirtilen bir gemiye yönelik son ölümcül saldırısını gerçekleştirdi.
Dört kişinin hayatını kaybettiği bu saldırıyla birlikte, eylülden bu yana uyuşturucu kaçakçılığıyla bağlantılı olduğu iddia edilen teknelere düzenlenen operasyonlarda can kaybı 99’a yükseldi.
Maduro ise ABD’nin asıl hedefinin uyuşturucuyla mücadele değil, rejim değişikliği olduğunu savunuyor.
Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, çarşamba günü tartışmaya dahil olarak Birleşmiş Milletler’in “ortada görünmediğini” söyledi ve olası bir kan dökülmesini önlemek için BM’ye devreye girme çağrısı yaptı.
Eski ABD yaptırım soruşturmacısı Jeremy Paner, Reuters’a yaptığı değerlendirmede, cumartesi günkü müdahalenin “Trump’ın Venezuela üzerindeki baskısını daha da artırdığını” söyledi. Paner ayrıca bu adımın, Trump’ın yalnızca yaptırımlı tankerlerin hedef alınacağı yönündeki açıklamalarıyla da çeliştiğini belirtti.
İlk el koymanın ardından Venezuela’nın ham petrol ihracatı sert biçimde geriledi. Pek çok tanker yaptırım altında olsa da, Venezuela petrolünü ya da İran ve Rusya menşeli ham petrolü taşıyan bazı gemiler hâlâ yaptırım dışında bulunuyor. ABD’li Chevron başta olmak üzere bazı şirketler ise Venezuela petrolünü kendi yetkilendirilmiş gemileriyle taşımayı sürdürüyor.
Analistlere göre Çin, Venezuela ham petrolünün en büyük alıcısı konumunda. Venezuela petrolü, Çin’in toplam petrol ithalatının yaklaşık yüzde 4’ünü oluşturuyor. Aralık ayındaki sevkiyatların günlük 600 bin varilin üzerine çıkması bekleniyor.
Şimdilik küresel petrol piyasası yeterli arzla dengede. Çin açıklarında boşaltılmayı bekleyen tankerlerde milyonlarca varil petrol bulunuyor. Ancak ambargonun uzun süre devam etmesi halinde, günlük yaklaşık bir milyon varillik arz kaybının petrol fiyatlarını yukarı çekmesi olası görülüyor.
ABD’nin 2019’da Venezuela’ya enerji yaptırımları uygulamasından bu yana, Venezuela petrolü alan tüccarlar ve rafineriler, konumlarını gizleyen “gölge filo” tankerlerine yöneldi. Nakliye analistlerine göre bu karanlık filo, ABD’nin olası cezai yaptırımlarına açık durumda.
Centuries gemisinin, Venezuela’da “Crag” sahte adıyla yükleme yaptığı ve gölge filonun bir parçası olduğu belirtiliyor. Devlet petrol şirketi PDVSA’nın iç belgelerine göre gemi, yaklaşık 1,8 milyon varil Merey ham petrolünü Çin’e taşıyordu.
Şirket kaynakları ve TankerTrackers.com tarafından elde edilen uydu görüntülerine göre Centuries, çarşamba günü, kısa süreliğine Venezuela donanması eşliğinde Venezuela sularından ayrıldı.
Belgelere göre petrol, Satau Tijana Oil Trading tarafından satın alındı. Bu şirket, PDVSA’nın Çinli bağımsız rafinerilere yaptığı satışlarda rol alan çok sayıda aracıdan biri.
TankerTrackers.com verilerine göre, Venezuela sularında bulunan gölge filoya ait 70’ten fazla petrol tankerinin yaklaşık 38’i ABD Hazine Bakanlığı tarafından yaptırım altında. Bunların en az 15’inin ham petrol ve yakıt yüklü olduğu belirtiliyor.
