Çin’de yapay zeka ve çip şirketlerinin ağırlıkta olduğu STAR50 endeksi, temmuzdaki zirvesinden bu yana yüzde 40 geriledi. Yaklaşık 480 milyar dolarlık piyasa değeri silinirken düşüşün teknoloji şirketlerinin halka arzlarını ve yeni yatırımları yavaşlatabileceği belirtiliyor
Çin’de yapay zeka şirketlerinin hisselerinde yaşanan sert düşüş, ülkede teknoloji yatırımlarına yönelik iyimserliği zayıflattı. Yapay zeka ve yarı iletken şirketlerinin ağırlıkta olduğu STAR50 endeksi, temmuzdaki zirvesinden bu yana dört aydan kısa sürede yüzde 40 geriledi. Bu süreçte yaklaşık 480 milyar dolarlık piyasa değeri silindi.
Reuters‘ın haberine göre, yüksek şirket değerlemeleri, yapay zeka talebine ilişkin endişeler ve Çin’in teknoloji ürünlerine yönelik ihracat kısıtlamaları düşüşte etkili oldu. Çin’in büyük şirketlerini kapsayan CSI300 endeksi de haziran ayında gördüğü zirveden bu yana yaklaşık yüzde 20 değer kaybetti.
Çin’deki düşüş, ABD teknoloji hisselerinde yaşanan gerilemeden daha sert oldu. Nasdaq endeksi, rekor seviyesini gördüğü üç hafta öncesine kıyasla yüzde 6 geriledi. Çin’de ise yapay zeka şirketlerinin borsadaki ağırlığının artması, satış dalgasının etkisini genişletti.
Goldman Sachs verilerine göre, yapay zeka hisseleri Çin ana karası ve Hong Kong’da işlem gören A ve H grubu hisselerin toplam piyasa değerinin yüzde 42’sini, işlem hacminin ise yüzde 57’sini oluşturuyor. Bu nedenle, özellikle küçük yatırımcıların ağırlıkta olduğu piyasada düşüşten etkilenen yatırımcıların sayısının yüksek olduğu belirtiliyor.
Halka arzlar da etkilenebilir
Düşüş, son aylarda yatırımcıların yoğun ilgi gösterdiği şirketleri de etkiledi. Robot üreticisi Unitree’nin hisseleri, ağustostaki halka arzından bu yana yaklaşık yarı yarıya değer kaybetti.
Şirketin halka arzına bireysel yatırımcılardan gelen talep, satışa sunulan payların 8 bin katına ulaşmıştı.
Çip üreticisi CXMT’nin hisseleri son bir ayda dörtte birden fazla geriledi. MetaX Integrated Circuits ve Moore Threads Technology şirketlerinin hisseleri de temmuz ayındaki zirvelerinden bu yana yaklaşık yarı yarıya düştü.
Yapay zeka teknolojilerinde kullanılan optik bileşenleri üreten Zhongji Innolight ve Eoptolink Technology’nin hisseleri de haziran ve temmuz aylarındaki zirvelerinden yaklaşık yüzde 60 geriledi. ABD’nin bu şirketlerin Amerikan veri merkezlerine ürün tedarik etmesini yasaklamaya yönelik adımları da düşüşte etkili oldu.
Piyasadaki gerilemenin, teknoloji şirketlerinin sermaye piyasalarından finansman sağlamasını ve halka arz planlarını sekteye uğratabileceği belirtiliyor. Hong Kong merkezli Lotus Asset Management’ın yöneticisi Hong Hao, satış dalgasının çok sayıda şirketin halka arz girişimini durdurabileceğini söyledi.
Değerlemeler hâlâ yüksek
Çin’deki teknoloji hisselerinde yaşanan düşüşe rağmen değerlemeler, ABD piyasalarına kıyasla yüksek seviyelerde kalıyor. STAR50 endeksinin geçmiş 12 aylık kârlarına göre hesaplanan fiyat/kazanç oranı, yaklaşık 250 seviyesindeki zirvesinden 100’e geriledi. Nasdaq 100 endeksinde aynı oran yaklaşık 30 seviyesinde.
Bu fark, Çin’deki hisselerde düşüşün devam edebileceğine ilişkin endişeleri artırıyor.
Pekin yönetimi, hisse senedi piyasasında daha istikrarlı bir yükseliş sağlamaya çalışırken son dönemdeki spekülatif hareketleri sınırlamak için kaldıraçlı işlemlere ve yüksek frekanslı alım satıma yönelik önlemler aldı. Devlet destekli yatırımcılar da yükseliş dönemlerinde hisse satarak fiyat artışlarını sınırlamaya çalıştı.
Buna rağmen, yapay zeka yatırımlarına yönelik beklentilerle hızlanan yükselişin ardından gelen sert düşüş, hükümetin tasarruf sahiplerini borsaya yönlendirme hedefini de zorlaştırabilir.
Yatırımcılar yeni fırsatları bekliyor
Bazı yatırımcılar, düşüşün uzun vadede piyasa reformları açısından olumsuz olmak zorunda olmadığını savunuyor. HSBC araştırmasına göre, Asya piyasalarına yatırım yapan fonlar genel olarak Çin hisselerinde ağırlıklarını koruyor.
Goldman Sachs da Innolight ve CXMT dahil çok sayıda Çinli yapay zeka şirketini güncel yatırım tavsiyesi listesine aldı.
Ancak ana kara Çin’deki yatırımcıların bir bölümü, yeniden alıma geçmeden önce değerlemelerin daha da düşmesini veya başka sektörlerde fırsatların ortaya çıkmasını bekliyor.
Şanghay merkezli Zhuozhu Investment Management’ın yöneticisi Wang Zhuo, çip üreticileri ve yapay zeka tedarikçilerinin de diğer Çinli üreticiler gibi fiyat rekabetiyle karşılaşacağını belirterek, hiçbir sektörün bu süreçten muaf olmadığını söyledi.
