ABD Başkanı Donald Trump, Rus petrol ve gazı ithal eden ülkelere yönelik yüzde 100’e varan ek gümrük vergilerini öngören yaptırımları yürürlüğe girmeden askıya aldı
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya’nın fosil yakıt satışlarından elde ettiği geliri hedef alan yeni yaptırımları yürürlüğe girmeden askıya aldı. Cuma günü yayımlanan başkanlık kararıyla, Trump’ın geçen ay imzaladığı ve Rus petrolü veya gazının en büyük beş ithalatçısından ABD’ye gelen ürünlere yüzde 100’e varan gümrük vergileri getirilmesini öngören düzenlemenin uygulanması ertelendi.
Trump, kararın gerekçesini ABD’nin ulusal çıkarları olarak açıkladı. Ancak başkanlık kararnamesinde, muafiyetin neden ulusal çıkarlara hizmet ettiği belirtilmedi. Muafiyetin, Trump yönetimi yeni bir adım atmanın uygun olduğuna karar verene kadar yürürlükte kalacağı ifade edildi.
Düzenleme, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşın finansmanında önemli rol oynayan petrol ve gaz gelirlerini hedef alıyordu. Eski senatör Lindsey Graham’ın adını taşıyan yasa, Rusya’dan enerji ithal eden ülkelere yönelik ekonomik baskıyı artırmayı amaçlıyordu. Rusya Varlık Fonu Başkanı Kirill Dmitriyev ise kararı memnuniyetle karşıladı. Dmitriyev, ABD ile Rusya arasındaki ekonomik işbirliğinin iki ülkenin de çıkarına olduğunu savundu.
Karara Kongre’den tepki
Trump’ın kararı, hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi siyasetçilerin tepkisini çekti. Demokrat Senatör Elizabeth Warren, kararı liderlik başarısızlığı olarak nitelendirdi ve Ukrayna’ya destek konusunda iki partinin de güçlü bir uzlaşıya sahip olduğunu belirtti.
Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Don Bacon ise Trump’ın savaşı sona erdirmek yerine uzattığını söyledi.
Yasanın hazırlanmasına katkıda bulunan Senatör Richard Blumenthal da muafiyetlerin ABD’nin ulusal güvenliğiyle ilgisi olmadığını savunarak Trump’ı Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e yakınlaşmakla eleştirdi. Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Don Beyer ise kararın, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırıları nedeniyle cezalandırılmasını amaçlayan Kongre iradesine aykırı olduğunu söyledi.
Trump-Zelenski gerilimi tırmanıyor
CNN International‘ın aktardığına göre karar, Washington ile Kiev arasındaki ilişkilerin giderek gerildiği bir haftanın sonunda geldi. Trump yönetimi, yükselen petrol fiyatlarını kontrol altına almak amacıyla Ukrayna’ya Rus petrol tesislerine yönelik saldırılarını durdurması için baskı yaptı.
Ukrayna bu talebe kısa süreliğine uydu ancak saldırılarını yeniden başlattı.
Rusya ise hafta boyunca Ukrayna’nın enerji altyapısını hedef almaya devam etti.
Trump, geçen hafta Rus dizel yakıtı ihracatına izin veren bir anlaşmaya vararak Avrupalı liderleri de şaşırtmıştı.
Zelenski, bu kararın kendisinde ihanete uğramışlık hissi yarattığını söylemişti.
ABD Başkanı, yakıt fiyatlarındaki artıştan Rusya-Ukrayna savaşını sorumlu tutarken, seçmenler arasında tepki çeken İran savaşının ekonomik etkilerini de geri plana itmeye çalışıyor.
ABD ile Ukrayna arasındaki güvenlik işbirliği de baskı altında. İki ülke arasındaki istihbarat paylaşımının aksadığına ilişkin haberlerin yanı sıra Elon Musk’ın Starlink uydu internet sisteminin askerî kullanımına getirilen kısıtlamalar, Ukrayna’nın cephedeki kapasitesini etkiledi. Zelenski, Starlink hizmetlerinin iyileştiğini ancak henüz tamamen normale dönmediğini açıkladı.
Trump ise ABD’nin Ukrayna ile istihbarat paylaşımını durdurmadığını söyledi.
CNN’in haberine göre Ukrayna, Rusya’nın füze ve insansız hava aracı saldırıları sürerken ABD yapımı Patriot hava savunma sistemleri için önleyici füze stoklarını da tüketti. Balistik füzeleri engelleyebilen az sayıdaki sistemden biri olan Patriot, Ukrayna’nın hava savunması açısından kritik öneme sahip.
Avrupa’dan Ukrayna’ya destek mesajı
Trump’ın Ukrayna politikasına ilişkin endişeler artarken Avrupa liderleri Zelenski’ye desteklerini yineledi.
Zelenski, cuma günü Belçika’da düzenlenen zirvede Avrupa’daki “gerçek liderleri” överek Trump’a dolaylı bir eleştiride bulundu.
Avrupa Birliği liderleri, Rusya’nın Ukrayna’yı geniş çaplı işgalinden bu yana hazırlanan 22’nci yaptırım paketi üzerinde çalıştıklarını açıkladı. AB, Rusya Devlet Başkanı Putin savaşı sona erdirene kadar Moskova’ya yönelik yaptırımların artırılacağını vurguladı. Trump yönetiminin son kararı ise ABD ile Avrupa’nın Rusya politikasında giderek belirginleşen ayrışmayı bir kez daha ortaya koydu.
