İsrail’de 27 Ekim genel seçimlerine haftalar kala Likud Partisi, yurt dışındaki binlerce seçmenin ülkeye dönüp oy kullanmasını kolaylaştıran “Uç ve Oy Ver” girişimini engellemek için Seçim Kurulu’na başvurdu
İsrail sandık başına gitmeye hazırlanırken siyasetin en sert tartışması uçak seferleri üzerine yaşanıyor.
CNN International‘ın haberine göre yurt dışında yaşayan on binlerce İsrail vatandaşı oy kullanmak için ülkeye dönüş biletlerini alırken, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun liderliğindeki Likud Partisi bu seçmenlerin gelişini engellemeye çalışıyor.
Likud, İsrail Merkez Seçim Kurulu’na resmi başvuruda bulunarak yurt dışındaki İsraillilerin seçim günü eve dönmelerine yardımcı olan “Uç ve Oy Ver” (Fly & Vote) girişiminin durdurulmasını istedi.
Likud, organizasyonu “yabancı fonlarla desteklenen yasa dışı bir yapı” olarak nitelendirdi ve seçim güvenliğini tehdit ettiğini savundu.
Sandık sonuçlarının çok küçük farklarla belirlendiği ülkede bu oylar, İsrail’in bir sonraki liderini belirlemede kritik bir rol oynayabilir.
Yurtdışında oy kullanmak yasak
Çoğu Batı ülkesinin aksine İsrail’de yurt dışındaki vatandaşların mektupla veya elçiliklerde oy kullanma hakkı bulunmuyor.
Ülke dışında sadece diplomatlar ve resmi temsilciler oy kullanabiliyor. Nüfusun yaklaşık yüzde 10’unu oluşturan yurt dışındaki sıradan vatandaşlar ise oy kullanabilmek için bizzat İsrail’e dönmek zorunda aksi halde oy haklarını kaybediyorlar.
Tayland’da yaşayan İsrailli içerik üreticisi Adi Ayash, oy kullanmak için dönme konusunda kararlı olduğunu söylüyor:
“Mevcut İsrail yönetiminin politikalarından ciddi endişe duyan biri olarak dönmeyi bir görev görüyorum. Bilet masrafı ya da rahatlık uğruna demokratik hakkımı kullanmamak bana ikiyüzlülük gibi geliyor.”
27 Ekim tarihinde yapılacak seçimler Netanyahu’nun sağcı ve aşırı dindar koalisyonunun dört yıllık çalkantılı döneminin ardından yapılacak ilk genel seçim olacak.
Bu dönemde yargı düzenlemesine karşı kitlesel protestolar, 7 Ekim 2023 saldırısı ve ardından gelen üç yıllık savaş yaşandı.
Anketler, hem Netanyahu koalisyonunun hem de muhalefetin hükümet kurmak için gereken 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşamadığını gösteriyor.
“Uç ve Oy Ver” kampanyası ve 50 bin seçmen
“Uç ve Oy Ver” girişimi, 2023 yılında kurulan ABD merkezli “Amerika-İsrail Demokrasiye Destek Koalisyonu” (AID Coalition) tarafından yürütülüyor.
Grup, bilet paralarını doğrudan ödemediğini bunun yerine sistem üzerinden uygun fiyatlı biletler, grup indirimleri ve özel uçuşlar organize ettiğini açıklıyor.
Organizasyon, 35 binden fazla kişinin kayıt yaptırdığını ve yaklaşık 50 bin seçmenin oy kullanmak için dönmeyi planladığını belirtiyor.
Girişimin kurucularından Batell Blaish Sultanik, süreci 7 Ekim sonrası orduya katılmak için ülkeye dönen vatandaşların hareketine benzetiyor:
“Burada dünya çapında bir hareketlilik var. Çalışmamız tarafsızdır; kime oy vereceklerini sormuyoruz. Tek amacımız vatandaşların oy kullanma hakkını korumak”
Seçim rüşveti iddiası
Netanyahu’nun partisi Likud ise organizasyonun muhalefet partileriyle bağlantılı olduğunu öne sürüyor. Likud, bilet indirimi ve organizasyon kolaylığı sağlanmasının İsrail yasalarına göre “seçim rüşveti” ve yasa dışı müdahale sayıldığını savunuyor.
Likud’un engelleme girişimleri ise gurbetçilerin kararlılığını artırmış durumda. New York’tan oy kullanmaya gelecek Josh Drill, “Oy hakkımızı engelleme çabaları, uçağa binip İsrail’in geleceği için oy kullanma kararlılığımızı daha da güçlendiriyor” diyor.
Hava sahasının bile kapatılması gündemde
İsrail Demokrasi Enstitüsü’nden Guy Lurie, kararın hukuki kanıtlara bağlı olduğunu belirterek, indirimli uçuş organizasyonunun yasaklı bir menfaat sayılıp sayılmayacağının Seçim Kurulu tarafından inceleneceğini söylüyor.
Muhalefet partileri ise Ulaştırma Bakanlığı’nın Likud’un kontrolünde olması nedeniyle seçim günü uçuşların kısıtlanabileceği endişesini taşıyor. Ulaştırma Bakanı Miri Regev ise bu iddiaları yalanlayarak, “Savaş boyunca hava sahasını açık tuttum, seçim günü mü kapatacağım? Ayrıca yurt dışından dönenlerin sadece muhalif olduğunu kim söylüyor?” dedi.
Aşırı sağcı İletişim Bakanı Shlomo Karhi ise katıldığı bir programda gurbetçilere tepki göstererek, “Sırf ‘Netanyahu gitsin’ demek için gelip hükümeti değiştirmeye çalışmayın. Burada yaşamıyorsanız gelip oy kullanmayın” ifadelerini kullandı.
