Rusya, Ukrayna savaşı sürerken parlamento seçimleri için sandık başına gidiyor. 450 sandalyeli Devlet Duması için oy kullanılacak. Tek kayıtlı savaş karşıtı parti Yabloko’nun seçimlerden men edilmesi tartışmalar yarattı
Rusya’nın Ryazan kentinde yapılması planlanan televizyon tartışmasında stüdyodaki üç kürsü boş kaldı. Sunucu Elizaveta Dorokhina, adayların programa gelmediğini belirterek yayını sonlandırdı.
Rusya’daki parlamento seçimleri cuma günü başladı ve üç gün sürecek. Seçmenler Devlet Duması’nın 450 üyesiyle bölgesel ve belediye yönetimleri için de oy kullanacak.
CNN‘e göre seçimler, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı saldırısının başlamasından sonra yapılan ilk seçim olacak. Seçimlerde Vladimir Putin’i destekleyen Birleşik Rusya Partisi’nin çoğunluğu elde etmesi bekleniyor.
Oy kullanılan bölgeler arasında Rusya’nın kontrolündeki Kırım, Donetsk, Luhansk, Herson ve Zaporijya da bulunuyor.
Putin seçimlerde aday değil. Ancak Rusya siyasetindeki etkisi sürüyor. Moskova merkezli siyasi analist Andrei Kolesnikov, Rusya’daki siyasi sistemi “kurumları taklit eden, kişiselleşmiş ve katı bir rejim” olarak tanımladı. Kolesnikov’a göre seçimlerin temel amacı, Putin’in politikalarının toplumda çoğunluk tarafından desteklendiği göstermek.
Savaş karşıtı tek kayıtlı parti seçim dışında
Rusya’nın kayıtlı tek savaş karşıtı partisi Yabloko, seçimlere katılmasına izin verilmesi ardından seçimlerden çıkarıldı. Parti, Ukrayna’da ateşkes çağrısı yapıyordu. Yabloko’nun kurucularından Grigory Yavlinsky, partiye yönelik desteğin artmasının Kremlin’i şaşırttığını söyledi.
Yabloko, seçimlere kaydının ardından Rusya yanlısı milliyetçi Rodina partisinin açtığı dava sonucunda listeden çıkarıldı. Rodina, Yabloko’yu yabancı finansman almak ve telif hakkı ihlali yapmakla suçladı. Yabloko yönetimi ise kararın siyasi nedenlerle alındığını savundu.
Elektronik oy kullanımına teşvik
Moskova’da seçmenlere elektronik oy kullanmaları için maddi teşvikler de sunuluyor. Başkentte seçmenlere, internet üzerinden veya sandık merkezlerindeki elektronik terminallerden oy vermeleri halinde ödül olarak kullanılabilecek puanlar veriliyor. Elektronik oylamaya yönelik eleştiriler ise sistemin şeffaflığı konusunda güvensizlik yaratıyor.
Savaş gazileri adaylar arasında
Bu seçimlerin dikkat çeken özelliklerinden biri de Ukrayna savaşına katılan gazilerin aday olması. Devlet Duması için 186 savaş gazisi aday gösterildi.
Bölgesel ve belediye seçimlerinde ise 1.500’den fazla eski asker aday olarak yarışıyor. Putin’in 2024’te savaş deneyimine sahip gazileri devlet ve kamu görevlerine hazırlamak için başlattığı “Kahramanlar Zamanı” programıyla savaş gazilerinin siyasete katılımı desteklendi.
Seçimlerin sonucu önceden belirlenmiş mi?
Yabloko’nun kurucularından Yavlinsky, seçimlerde yarışmasına izin verilen adayların mevcut Kremlin politikalarını desteklediğini savundu. Yavlinsky, partisinin ise Ukrayna’da ateşkes ve müzakere çağrısı yaptığını söyledi.
Rusya’da seçimlerin sonucunun büyük ölçüde önceden belirlendiğini düşünen uzmanlar da bulunuyor. Kolesnikov, seçimlerin savaş döneminde Putin’in yönetimine yönelik desteği ve hükümetin politikalarını meşrulaştırma amacı taşıdığını savundu.
Rusya ise uzun süredir Ukrayna’nın savaş döneminde seçim yapmamasını eleştiriyor. Kremlin, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin görev süresinin sona ermesine rağmen seçim çağrısı yapmamasını gerekçe göstererek onu “gayrimeşru” olarak nitelendiriyor.
Zelenski ise savaş sürerken seçim yapılmasının mümkün olmadığını söylüyor. Ukrayna Anayasası da sıkıyönetim altında seçim yapılmasını yasaklıyor.
