ABD’nin Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov’u 2022’den bu yana ilk kez yüz yüze G20 toplantısına davet etmesi Avrupalı bakanların tepkisini çekti
ABD’nin Kuzey Carolina eyaletindeki Asheville kentinde düzenlenen G20 maliye bakanları ve merkez bankası başkanları toplantısı, küresel büyüme gündeminden çok Rusya’nın yeniden masaya dönmesi ve bazı gazetecilerin toplantıya alınmamasıyla öne çıktı.
İki gün sürecek toplantı, İran savaşı nedeniyle enerji piyasalarında yaşanan şok, Çin’in devasa dış ticaret fazlası ve yapay zeka yatırımlarındaki hızlı artışın küresel ekonomi üzerindeki etkileri tartışılırken gerçekleştiriliyor.
Rusya masaya geri döndü
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent toplantının açılışını yaparken, bazı Avrupalı yetkililer Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov’u G20 masasında görünce şaşkınlık ve rahatsızlık yaşadı. Siluanov, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana ilk kez bir G20 toplantısına yüz yüze katıldı.
Polonya Maliye Bakanı Andrzej Domanski, Rusya’nın toplantıda temsil edilmesinden memnun olmadığını söyledi. Ev sahibi ülkenin konuk davet etme hakkını kabul ettiğini belirten Domanski, “Rusya’ya güvenmiyoruz. Sürekli yalan söylüyorlar ve onlarla görüşürken çok dikkatli olmak gerekiyor” dedi.
Siluanov ayrıca Bessent ile ikili bir görüşme gerçekleştirdi. Rusya Maliye Bakanlığı görüşmede G20 çerçevesindeki mali işbirliğinin ele alındığını açıklarken, ABD’li bir yetkili ana gündemin Başkan Donald Trump’ın Ukrayna için hazırladığı barış planı olduğunu söyledi. Görüşmelere yakın bir kaynak ise Bessent’in Siluanov’a savaş sona ermeden Rusya’ya yönelik herhangi bir ekonomik rahatlama ya da başka alanlarda anlaşma olmayacağını ilettiğini aktardı.
Almanya Maliye Bakanı Lars Klingbeil de Avrupa’nın Rusya’ya karşı yeni bir yaptırım paketi hazırladığını belirterek Siluanov’un Asheville’de ağırlanmasının ABD’nin bu çabalara desteği konusunda “oldukça rahatsız edici” bir mesaj verdiğini söyledi.
Avrupalı yetkililer ayrıca geleneksel G20 “aile fotoğrafında” Siluanov ile birlikte yer almak istemediklerini bildirdi. Fotoğraf sonunda Rus bakan olmadan çekildi.
Nisan 2022’de gerçekleşen G20 Zirvesi’nde Siluanov’un toplantıya çevrim içi katılımı bile tepki çekmiş, ABD, İngiltere, Kanada ve Avrupa Merkez Bankası temsilcileri Rus yetkililerin konuşması sırasında salonu terk etmişti.
Gazetecilere akreditasyon engeli tepki çekti
Toplantıda tartışma yaratan bir diğer konu ise ABD Hazine Bakanlığı’nın bazı gazetecilere akreditasyon vermemesi oldu. Bloomberg News ekiplerinin yanı sıra New York Times ve Wall Street Journal’dan bazı muhabirlerin toplantıya girişine izin verilmedi.
Almanya Maliye Bakanı Klingbeil karara tepki göstererek, “Basının bu G20 toplantısını açık ve özgür biçimde haberleştirmekte tamamen meşru bir çıkarı olduğuna inanıyorum. Gazetecilerin ya da bütün haber ekiplerinin dışlanmasını kabul edilemez buluyorum” dedi.
ABD Hazine Bakanlığı ise toplantıyı 300’den fazla basın mensubunun takip ettiğini ve New York Times’tan başka bir gazetecinin de akredite edildiğini belirtti. Bakanlık, basına erişimin “yerleşik gazetecilik standartlarına uygun, olgusal habercilik yapma sorumluluğunu” da beraberinde getirdiğini savundu.
Yapay zeka yatırımlarında yeni dönem
Mayıs ayında göreve başlayan ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh da ilk uluslararası ekonomi toplantısına katıldı. Warsh, yapay zeka yatırımlarındaki patlama sayesinde düşük inovasyon ve zayıf yatırım ortamıyla tanımlanan “seküler durgunluk” döneminin sona eriyor olabileceğini söyledi.
Warsh, mevcut dönemi “küresel bir yatırım dalgası” olarak tanımlarken, yapay zeka yatırımlarının geçmişte sermayenin atıl kalmasına yol açan yatırım fırsatı eksikliğini tersine çevirdiğini belirtti.
Bessent ise ABD’nin yüksek kamu borcu ve bütçe açıklarına yönelik piyasa kaygılarını küçümsedi. ABD ekonomisinin birçok gelişmiş ekonomiden daha güçlü büyüdüğünü savunan Bessent, tahvil piyasalarında büyük bir “çalkantı” görmediğini söyledi.
G20 toplantısının ikinci gününde küresel ticaret dengesizliklerinin ele alınması bekleniyor. Bessent, özellikle Çin’in yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık dış ticaret fazlasına dikkat çekerek G20 ülkelerini Pekin ile ticari ilişkilerini yeniden gözden geçirmeye çağıracağını açıkladı.
Bessent, Çin ekonomisinin zayıf seyrettiğini ve Pekin yönetiminin ihracatı artırarak bu durumdan çıkmaya çalıştığını savunarak, Çin’in büyüme modelini ihracattan iç tüketime doğru yeniden dengelemesi gerektiğini söyledi.
Fransa Maliye Bakanı Roland Lescure ise sorumluluğun yalnızca Çin’e ait olmadığını vurguladı. Lescure, “Daha dengeli bir dünyaya ihtiyacımız var. Çin’in, ABD’nin ve Avrupa’nın her birinin yapması gereken kendi ödevleri var” dedi.
