Tarihî teklifin görüşmelerinde 562 milletvekili oy kullandı. Çerçeve yasa, 467 “evet”, 87 “hayır” ve 7 “çekimser” oy ile Meclis’te kabul edildi. 31 milletvekili oylamaya katılmazken, oylamada toplam 592 oy kaydedildi
İktidarın “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırdığı yeni çözüm süreci kapsamında Türkiye’nin beklediği teklif olan ‘çerçeve yasa’, 140’a yakın kişinin dinlendiği ve onlarca görüşmenin yapıldığı bir yıllık süreç komisyonu mesaisinin ardından, 562 milletvekilinden 467’sinin “evet” oyunu olarak rekor bir kabulle bugün (10 Ağustos) Meclis’ten geçti.
Partilere göre oylama sonucu belli oldu
Adalet ve Kalkınma Partisi’nden 268 milletvekili kabul oyu verirken, 9 milletvekili oylamaya katılmadı. Bu isimler arasında AK Parti Ankara Milletvekili Yıldırım Tuğrul Türkeş, Ankara Milletvekili Kürşad Zorlu, İstanbul Milletvekili İsmail Emrah Karayel, İstanbul Milletvekili Ahmet Ersagun Yücel, Kocaeli Milletvekili Sami Çakır, Konya Milletvekili Tahir Akyürek, Malatya Milletvekili Bülent Tüfenkci ve Sakarya Milletvekili Lütfi Bayraktar yer aldı.
Bu arada TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da bulunduğu görevi nedeniyle oylamaya katılmadı.
Yeni Parti’de 35 kabul, 54 ret oyu kullanılırken, 2 milletvekili oylamaya katılmadı.
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi’nde 55 kabul oyu kullanılırken, 1 milletvekili oylamaya katılmadı. Oylamaya katılmayan milletvekilinin sağlık sorunu nedeniyle tedavi gören DEM Parti İstanbul Milletvekili Çiçek Otlu olduğu öğrenildi.
Milliyetçi Hareket Partisi’nde 44 kabul oyu verilirken, 2 milletvekili oylamaya katılmadı. Meclis Genel Kurulu’nda birleşimi yöneten TBMM Başkanvekili Celan Adan ile İstanbul Milletvekili İzzet Ulvi Yönter de katılmayan isimler arasındaydı.
Cumhuriyet Halk Partisi’nde 29 kabul, 2 ret oyu kullanıldı, 14 milletvekili oylamaya katılmadı. İYİ Parti’de ise 29 ret oyu kullanıldı.
Yeni Yol Partisi’nde 16 kabul, 3 çekimser oy kullanılırken, 1 milletvekili oylamaya katılmadı. Bağımsız milletvekillerinde 7 kabul, 1 ret oyu kullanılırken, 2 milletvekili oylamaya katılmadı. Hür Dava Partisi’nde 4 kabul oyu kullanılırken, Yeniden Refah Partisi’nde 4 çekimser oy verildi. Türkiye İşçi Partisi’nde 3, Demokratik Bölgeler Partisi’nde 2, Emek Partisi’nde 2 kabul oyu kullanıldı.
Demokrat Parti’de 1 ret, Demokratik Sol Parti’de 1 ve Saadet Partisi’nde 1 kabul oyu kullanıldı. Oylamanın genel toplamında 467 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oy kaydedildi. 31 milletvekili oylamaya katılmadı. Toplam oy sayısı 592 oldu.
Oylamada YENİ Parti Grubu’ndan 33 milletvekili kabul oyu verirken, 54 milletvekili ret oyu verdi, 4 milletvekili ise oylamaya katılmadı.
Teklife verilen 88 ret oyunun partilere göre dağılımında YENİ Parti 54, İYİ Parti 29, CHP 2, Demokrat Parti 1 ve bağımsız milletvekili Koray Aydın 1 ret oyu verdi.
12 maddelik tarihi düzenleme, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilmesiyle birlikte yürürlüğe girecek ancak maddeleri hemen uygulanmayacak. Önce Milli Güvenlik Kurulu, (MGK), PKK/KCK ile bağlantılı her türlü oluşumun kendini feshettiğini ve silahları tamamen bıraktığını tespit ve teyit edecek. Yasanın 6 aylık uygulama süresi, teyit ve tespit sürecinin ardından MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla başlayacak.
Süreç düzenlemesinin yasalaşmasının ardından açıklama yapan TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da, “Geçen sene 5 Ağustos’ta başladığımız komisyon çalışmaları Terörsüz Türkiye yolunda kapının aralanmasıydı, bugün alınan sonuçla bu kapı açılmıştır.
Bundan sonraki süreç tıkır tıkır işleyecek inşallah. Bu akşam, Meclis’in bu büyük başarısını milletçe sahiplenelim” dedi.
Çerçeve yasa, PKK’nın fesih ve silah bırakma kararının ardından 5 Ağustos 2025’te çalışmalarına başlayan süreç komisyonunun raporundan sonra hazırlandı.
Komisyonun kurulmasından tam bir yıl sonra, 592 vekilden 360’nın imzaladığı teklif önce 5 Ağustos’ta TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Ardından 8 Ağustos’ta Adalet Komisyonu’nda 18 saat süren görüşmelerde; AK Parti, MHP, DEM Parti ve Yeni Parti “evet” oyu verdi ve 10 Ağustos’ta TBMM Genel Kurulu’na geldi.
Bugün MHP’nin TBMM Başkanvekili Celal Adan’ın başkanlık ettiği Genel Kurul’daki tarihî oturumda, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, İyi Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan ve TİP Genel Başkanı Erkan Baş da görüşmeleri izledi.
Saat 11.00’de başlayan Genel Kurul görüşmelerinden hemen önce, partisinin yasaya ilişkin oylama tutumun görüşüldüğü grup toplantısını gerçekleştiren Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Genel Kurul kürsüsündeki konuşmasında, “Barışın önünü açacağız, bu yasaya ‘hayır’ deme hakkına en çok sahip olan Yeni Parti, kendi hakkını, milletin barış hakkının önüne koymayacak, barışın önünde durmayacağız!” diyerek teklife “evet” oyu vereceklerini duyurdu. Yeni Partili vekillerin oylarına da dikkati çeken Özel, “Ben ve yönetici arkadaşlarım tarihsel bir tutarlılık ve sorumluluk içerisinde bu yasaya ‘evet’ diyeceğiz.
Milletvekillerimiz de seçildikleri illerinde millet ne diyorsa ona göre karar verecek, ona göre oy kullanacaktır. Bu ifadeyle Yeni Parti Grubunu kararında serbest bırakıyor değilim” diye konuştu.
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, teklifin tümü üzerine yaptığı konuşmasında, muhalefetin çerçeve yasanın milletvekillerinden gizlendiğine ilişkin “Kanunu 3 kişi biliyor, bu gizli kanun” iddialarına yanıt vererek, “Bugünlerde duyduğum en büyük yalanlardan biri bu kanunu üç kişi biliyormuş iddiasıdır.
Gizli kapaklı bir şey yok altıncı maddeyi okuyanlar ne olduğunu çok net göreceklerdir, bir zahmet okusalardı.
Efendim, bir partinin kapalı grup toplantısına atıf var. ‘Efendim öyle demiş, böyle demiş’, uydurma! Adı üzerinde dedikodu, adı üzerinde birilerinin ifadesi. Hiç alakası yok” diye tepki gösterdi.
Genel Kurul’a katılan İyi Parti milletvekilleri Türk bayraklı atkı takarak sıralarına Türk bayrakları koyarken, Genel Başkan Dervişoğlu da teklif üzerine aldığı sözde, çerçeve yasayı “kalkışma” olarak nitelendirdi. Teklifin, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ömür boyu Cumhurbaşkanı kalabilmesinin de önünü açacağını öne süren Dervişoğlu, “Milli kimliğimize ve Cumhuriyetimize karşı girişilen büyük bir kalkışmadır! Bu neden bir kalkışmadır, söyleyeyim: Sürekli Kürt sorunu dediğiniz ama altını bir türlü dolduramadığınız mesele var ya, işte siz, sorunun öznesi yaptığınız Kürtleri, PKK ile eşitlemeye çalıştığınız için bir kalkışmadır!” dedi.
Meclis’te sandalye dağılımı:
AK Parti 277, Yeni Parti 91, DEM Parti 56, MHP 46, CHP 45, İyi Parti 29, Yeni Yol Partisi 20, HÜDA PAR 4, Yeniden Refah Partisi 4, TİP 3, Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) 2, EMEP 2, Saadet Partisi, Demokratik Sol Parti ve Demokrat Parti’nin de 1’er sandalyesi bulunuyor. 10 milletvekili ise bağımsız.
DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan,”Yüz yıldır size ‘bölüneceğiz’ korkusu anlatıldı. Oysa bu ülkeyi bölünmeye en çok yaklaştıran şey çatışmanın kendisiydi. Kürtler ayrılmak isteseydi bu Meclis’in çatısı altında olmazdık. Biz buradayız; çünkü vatan ortak, gelecek ortaktır” diye konuştu.
