İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Fas’tan Sebte’ye (Ceuta) yaklaşık 60 bin göçmenin akın etmesine bazı Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin verdiği tepkiyi ‘bencilce, kutuplaştırıcı ve yasadışı’ diye niteleyerek kınadı.
30 Temmuz Perşembe’den itibaren İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Sebte’de kaotik sahneler meydana geldi. 60 bine yakın düzensiz göçmen, birkaç kilometre yüzerek bu topraklara ulaştı ve birçok AB ülkesi birbiri ardına ‘endişelerini’ bildirdi. Bazı ülkeler, açıklamalarıyla İspanya hükümetini de hedef aldı.
İspanyol yetkililer, bugün itibariyle göçmenlerin neredeyse tamamının geri döndüğünü duyursa da AB ülkelerinin ilk tepkisi sert siyasi tartışmaları tetikledi.
Birçok ülke İspanya’nın Schengen Bölgesi’nden çıkarılmasını istedi
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, perşembe sosyal medya hesabından bu tür bir ‘kontrolsüz göçün’ ulusal güvenlik için tehdit olduğunu yazdı; ardından, İspanya’yla Schengen Bölgesi anlaşmasını bir aylığına askıya aldı.
Schengen Bölgesi, ortak sınırlarındaki kontrolleri kaldıran 29 Avrupa ülkesini kapsayan açık sınır sistemi.
İspanya ise bu karara, İtalya’nın Madrid Büyükelçisini dışişleri bakanlığına çağırarak tepki gösterdi. İspanya Dışişleri Bakanı, ‘partizan demagoji değil, Avrupa dayanışması’ beklediğini söyledi.
Finlandiya İçişleri Bakanı Mari Rantanen ‘ihtiyaç halinde‘ sınır kontrollerini yeniden başlatmak için hazırlıklara başladığını açıkladı ve ‘tüm Avrupa ülkelerini’ Meloni’nin adımını desteklemeye çağırdı.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen AB’ye ‘Schengen iş birliğinin askıya alınması dahil tüm seçenekleri değerlendirme’ çağrısı yaptı.
Fransa da İspanya sınırındaki kontrollerini sıkılaştırdı ve polis sayısını artıracağını duyurdu. Portekiz Başbakanı Luis Montenegro ise sınır kontrollerini güçlendirmeyi değerlendirdiğini belirtti.
Avrupa Komisyonu Başkanı Von der Leyen, Sebte’den gelen görüntülerin ‘kabul edilemez’ olduğunu söyledi ve sosyal medyada “Kurallarımıza uymadan hiç kimsenin Birliğimize gelmesine izin veremeyiz” diye yazdı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz de ‘İspanya’nın yasadışı göçmenlerin Avrupa kıtasına girmesine izin vermeme niyetini desteklediğini’ belirterek Fas’tan ‘yasadışı göçmenleri derhal geri almasını’ talep etti.
ABD tarafındaysa Dışişleri Bakanlığı, bu olayın İspanya’nın göç politikalarının doğrudan bir sonucu olduğunu savundu. ABD Başkanı Donald Trump durumu bir ‘felaket’ diye niteledi; “Bu, yüzbinlerce insanın bir ülkeyi işgal etmesine benziyor” dedi.
Sanchez’den Von der Leyen’e mektup
Açıklamaların ardından Pedro Sanchez, Von der Leyen’e üç sayfalık sert bir mektup kaleme aldı.
BBC’nin haberine göre İspanya başbakanı, hükümetinin 48 saatten kısa bir sürede sınırdaki kontrolü tamamen yeniden sağladığını ve ‘Avrupa ana karasına izinsiz herhangi bir ileri hareketi’ engellediğini belirtti. Bununla birlikte bazı Avrupa hükümetleri hakkında ‘ciddi endişeleri’ olduğunu yazdı.
Çoğu ülkenin ‘destek ve dayanışma’ gösterdiğini söyleyen Sanchez, diğer bazı Avrupa hükümetlerininse ‘önyargılar, sahte haberler, cehalet veya siyasi çıkarlar doğrultusunda’ İspanya’ya saldırmayı seçtiğini belirtti.
Mektupta Sebte’nin Schengen Bölgesi’nin bir parçası olmadığını hatırlatarak “Avrupa Birliği bu tür bencilce, kutuplaştırıcı ve yasadışı bir tepkiyi kaldıramaz” dedi.
İspanyol lider ayrıca ‘dış sınırların güvenliğinin tüm üye devletlerin ortak sorumluluğunda olduğunu yeniden teyit etmek için’ AB içişleri bakanlarıyla acil toplantı çağrısı yaptı.
Neden Sebte’ye göç ediliyor?
Bu yılki göçmen akını olağanüstü boyutlarda olsa da Sebte, Avrupa’ya ulaşmaya çalışan göçmenler için uzun zamandır bir odak noktası.
Göçmenler genellikle yaz aylarında sosyal medyadan organize oluyor. 2021’de de birkaç günde 8 bin kişi Sebte’ye girmiş, bu da İspanya-Fas diplomatik ilişkilerinde gerilime yol açmıştı.
Yüksek işsizlik oranından mustarip Fas, geçen yıl daha iyi fırsatlar ve kamu hizmetlerinde iyileştirme talebiyle Z kuşağı öncülüğünde hükümet karşıtı protestolara sahne olmuştu.
Sebze, Melilla’yla birlikte AB’nin Afrika’yla tek kara sınırını oluşturuyor. Göçmenler, birkaç kilometre yüzerek bu topraklara girebiliyor.
İspanya, göç konusunda nispeten dostane bir yaklaşıma sahip. Nisanda hükümet, belgesiz 500 bin göçmene yasal statü vererek onların resmi olarak iş gücüne entegre edilmesini sağlayan planları onaylamıştı.
O dönemde de Meloni bu politikayı eleştirmiş ve kararın ‘komşularını da etkileyeceğini’ söylemişti.
Hazirandaysa Avrupa Parlamentosu, yetkililere düzensiz gelenleri geri gönderme konusunda daha geniş yetkiler tanıyan daha katı göç kurallarını onaylamıştı.
