Dronlar, Ukrayna cephesinde keskin nişancılık gibi geleneksel askeri rolleri ikinci plana itti. Dünya rekortmeni nişancı Vyacheslav Kovalskiy dahil pek çok asker, yüksek maliyetli ve tehlikeli olan bu mesleğin yerini dronların aldığını belirterek artık insansız hava araçlarına asistanlık yapıyor
Ukrayna cephesinde mini dronların yaygınlaşması, askeri lojistik ve stratejileri kökten sarstı. Patlayıcılarla donatılmış ucuz insansız hava araçları, geleneksel askeri görevlerin önem sırasını geriletti. Artık topçu atışlarını yönlendiren gözetleme ekiplerine ihtiyaç duyulmuyor; tank mürettebatı ise araçlarının havadan gelen saldırıların bir numaralı hedef haline gelmesiyle eski özgüvenlerini kaybetmiş durumda.
Wall Street Journal’ın haberine göre insansız araçlar, keskin nişancıların iki temel görevi olan keşif ve nokta atışı tasfiye operasyonlarında çok daha yetenekli olduğunu kanıtladı. Geniş görüş açısı, yüksek manevra kabiliyeti ve feda edilebilirlik gibi avantajlar dronları öne çıkarıyor. Görev başarısız olsa bile kaybedilen şey bir insan hayatı değil, yalnızca birkaç bin dolarlık bir cihaz oluyor.
‘Eskiden herkes etrafımda pervane olurdu’
Ukrayna Güvenlik Servisi’nin (SBU) askeri karşı istihbarat bölümünde görev yapan 60 yaşındaki eski iş insanı Vyacheslav Kovalskiy, Kasım 2023’teki rekor kıran atışının ardından dünya çapında bir efsaneye dönüşmüştü. Adı, Birinci Dünya Savaşı’nda siper savaşlarında doğan; İkinci Dünya Savaşı’nın ünlü Ukrayna doğumlu keskin nişancısı “Ölüm Leydisi” lakaplı Lyudmyla Pavlichenko ve Amerikalı efsane Chris Kyle gibi isimlerin yer aldığı panteona yazılmıştı.
Kovalskiy için cephedeki gerçekler hızla değişti. Rus askerlerinin dronların varlığına uyum sağlayarak gizlenme taktiklerini geliştirmesiyle hedef bulmak zorlaştı. Kovalskiy, 2024 yılında çıktığı beş görevde tek bir hedefi bile vuramadı.
Kovalskiy, cephedeki yeni dönemi şu sözlerle özetliyor:
“Eskiden keskin nişancı bendim ve herkes etrafımda pervane olurdu. Şimdi ise herkes dron pilotunun etrafında dönüyor, ben dahil. Dronlar hem çok daha etkili hem de maliyeti çok daha düşük.”
Yürüme 10 kilometre, gizlenmek imkansız
Keskin nişancılar genellikle en az ikişerli ekipler halinde çalışıyor ve büyük kalibreli tüfekler, kameralar, gözetleme dronları ve hatta küçük jeneratörler dahil devasa miktarda ekipman taşımak zorunda kalıyor. Dronlara yakalanmamak için bu ağır yüklerle yaklaşık 10 kilometre yürüyorlar ve mevzilerinde günlerce kalıyorlar.
Buna karşın sığınakta oturan genç bir pilot, sadece dronunu çıkarıp uçurarak aynı etkiyi saniyeler içinde yaratabiliyor. Üstelik termal kameralı dronlar yüzünden artık cephede saklanacak hiçbir yer kalmadı. Bir keskin nişancı sığınak bulsa bile, vücut ısısı termal kameralar tarafından anında tespit edilmesine neden oluyor.
Daha önce düşman hareketlerini 4 kilometre uzaktan tespit edip topçulara bildiren “Ivanhoe” çağrı adlı bir başka Ukraynalı keskin nişancı da artık dron pilotu olduğunu söylüyor. Eskiden 3 ila 5 dakika süren bu koordinasyon süreci, artık dron operatörünün hedefi görmesiyle saniyeler içinde imhaya dönüşüyor.
Batılı ordular hala vazgeçmiyor
Ukrayna’daki birçok tugay geleneksel keskin nişancıları daha az kullandığını belirtse de ABD ve Birleşik Krallık gibi Batı ülkeleri bu sınıftan vazgeçmiş değil.
Pentagon sözcüsü Yarbay Vonnie L. Wright, ABD Ordusu’nun keskin nişancı eğitimlerine devam ettiğini ve müfredatı dron tehditlerine karşı güncellediklerini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“İnsan keskin nişancılar, modern savaş alanında hacklenemeyen, sinyal bozuculardan etkilenmeyen ve arkasında dijital iz bırakmayan kritik bir unsurdur.”
Sisli havada keskin nişancı kalkanı
28 kişilik bir keskin nişancı birimini yöneten “Coyote” çağrı adlı Ukraynalı komutan da keskin nişancıların piyade birlikleri içinde hâlâ hayati bir rolü olduğunu savunuyor. Dronların bulutlu, sisli ve kötü hava koşullarında uçamadığını hatırlatan Coyote, keskin nişancıların her hava şartında çalışabildiğini belirtiyor.
Coyote, 2024 yazında Toretsk kasabasında yaşanan bir çatışmayı örnek gösteriyor: Yüksek binalara konuşlanan 15 keskin nişancı, dronların gözden kaçırdığı 35 kişilik bir Rus birliğini tespit etti.
Keskin nişancılar, sadece tek bir kayıp vererek 16 Rus askerini etkisiz hale getirdi ve Ukrayna piyadesinin güvenli bir şekilde geri çekilmesini sağladı. Ukrayna ordusu ayrıca, keskin nişancıları uzun menzilli Shahed dronlarını vurmak için de test ediyor.
Bugünlerde cephe hattının gerisinde dron operatörlerine patlayıcı hazırlayan, yön bulmalarına yardım eden ve bir sorun çıktığında hızlı müdahale gücü olarak görev yapan rekortmen keskin nişancı Kovalskiy ise eski işinin geride kalmasından memnun.
Sporculuk geçmişinden gelen ve tüfeğini asla bir insana doğrultmamak üzere eğitilen Kovalskiy, eski mesleğine dair özlemediği tek bir şey olduğunu söylüyor:
Öldürmek.
