Körfez’deki enerji saldırıları savaşı yeni bir aşamaya taşıyor, dikkatler Türkiye’ye İran’dan gaz sevkiyatına çevrildi.
Basra Körfezi petrol ve doğal gaz altyapısına yönelik artan saldırılar, ABD-İsrail’in İran’la olan savaşını, küresel enerji arzı üzerindeki krizi kötüleştirmekle tehdit eden tehlikeli yeni bir aşamaya sokuyor.
Wall Street Journal‘ın aktardığına göre, Cenevre merkezli pazar istihbarat şirketi Sparta Commodities’ten Neil Crosby, “Bu durum bölgedeki daha fazla altyapı saldırısına kapı aralıyor” dedi.
Enerji danışmanlık firması Wood Mackenzie’den Tom Marzec-Manser, Türkiye’ye yapılan gaz sevkiyatındaki kesintilerin küresel pazarlara yayılan arz kıtlıklarına neden olabileceğini söyledi. Eğer bu akış durursa, Türkiye’nin bunu Rusya’dan daha fazla gaz satın alarak veya sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) kargoları için teklif vererek değiştirmesi gerekebilir.
Yeni bir enerji etkisi
Argus Media LNG fiyatlandırma başkanı Martin Senior, bu tesisleri hedef almanın “Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ötesinde, bu savaştan kaynaklanan yeni bir enerji etkisi düzeyi yaratacağını, zira hasar sonrası tesisleri onarma süresinin savaşın kendisinden daha uzun sürebileceğini” belirtti.
Yetkililer, Arap hükümetlerinin İsrail’in saldırısına ve ABD’nin bunu durduramama durumuna öfkeli olduğunu söyledi. Trump yönetimine, ABD ve İsrail’in İran enerji altyapısına yönelik saldırılarını durdurması için yoğun lobi faaliyeti yürütmüşlerdi ve şimdi sırtlarına bir hedef konulduğunu hissediyorlar, dediler.
Enerji güvenliği için tehdit
Katar Başbakanı danışmanı Majed Al Ansari sosyal medyada, “İsrail’in, Katar’ın Kuzey Sahası’nın bir uzantısı olan İran’ın Güney Pars sahasıyla bağlantılı tesisleri hedef alması, bölgedeki mevcut askeri gerilimin ortasında tehlikeli ve sorumsuz bir adımdır,” dedi.
Birleşik Arap Emirlikleri, sahanın hedef alınmasının küresel enerji güvenliği için bir tehdit oluşturduğunu belirtti.
İran’ın savaşı bitirmeleri için ABD ve İsrail üzerinde baskı kurmak amacıyla Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasının ardından enerji fiyatları zaten yükselişteydi. İran ayrıca Körfez’deki başlıca enerji tesislerine de saldırmış, Katar’ın Ras Laffan’ı da dahil olmak üzere bazılarını zaman zaman kapatmaya zorlamıştı.
Körfez ülkeleri, geçim kaynakları ve dünya ekonomisi için hayati önem taşıyan bir sektörde daha fazla tırmanma riskine karşı ABD’yi defalarca uyarmıştı.
Türkiye’ye yapılan tedarikler de risk altında olabilir
Çarşamba günkü saldırı daha da endişe verici oldu. Başkentteki yakıt depolarına yapılan saldırılar İran içindeki yerel dağıtımı aksattı. Güney Pars’a yapılan saldırı, doğal gaz üretiminin temel bir kaynağını doğrudan etkiledi. İran, saldırıdan sonra Irak’a gaz tedarikini kesti ve Türkiye’ye yapılan tedarikler de risk altında olabilir.
Amerika’nın Arap müttefikleri, zaman ve para olarak yapılan ağır yatırımlara rağmen Trump yönetimi üzerinde herhangi bir etkileri olmadığını görünce şimdi köpürüyorlar.
Savaş üçüncü haftasına girerken Körfez ülkeleri şimdiden eşi benzeri görülmemiş üretim kesintileri yaşıyor. JPMorgan, hafta sonuna kadar petrol ve petrol ürünleri arz kesintilerinin günde 12 milyon varile yaklaşacağını, bunun küresel günlük talebin %10’undan fazlasına denk geldiğini tahmin ediyor.
JPMorgan analisti Natasha Kaneva, “Küresel arzın günde yaklaşık 7 milyon varil eksik olduğu bir ortamda, piyasanın yeniden dengeye gelmesinin tek yolu, tüketimde benzer bir azalma sağlamaktır” dedi.
