Tahran yönetimi, aralarında Reform Cephesi liderinin de bulunduğu dört ismi “siyasi ve toplumsal düzeni bozmak” ve ABD ile İsrail adına hareket etmekle suçladı. Gözaltılar, ülke genelindeki protestoların ardından geldi
İran’da aralarında önde gelen reformist siyasetçilerin de bulunduğu dört kişi, “ülkenin siyasi ve toplumsal düzenini bozmak” ve ABD ile İsrail’in çıkarları doğrultusunda hareket etmek suçlamasıyla gözaltına alındı. İran yargısı, gözaltıların geçen ay ülke genelinde yayılan hükümet karşıtı protestoların ardından gerçekleştiğini duyurdu.
İran basınına göre gözaltına alınanlar arasında Reform Cephesi lideri Azar Mansouri, eski diplomat Mohsen Aminzadeh ve eski milletvekili Ebrahim Asgharzadeh yer alıyor. Dördüncü kişinin kimliği ise açıklanmadı.
Yargı erkinin yayın organı Mizan Haber Ajansı’nda yer alan açıklamada, söz konusu isimlerin İsrail ve ABD’den kaynaklanan “askeri tehditlerin” arttığı bir dönemde, “geniş çaplı faaliyetler yürüterek siyasi ve toplumsal istikrarı hedef aldığı” öne sürüldü. Açıklamada, gözaltına alınanların sokaklardaki protestoları “meşrulaştırmaya çalıştığı” da iddia edildi.
Reform Cephesi, Mansouri’nin evinin önünden, yargı kararıyla Devrim Muhafızları İstihbarat Birimi tarafından gözaltına alındığını doğruladı.
Açıklamada, örgütün üst düzey yöneticilerinden bazı isimlerin de ifadeye çağrıldığı belirtildi.
Protestoların ardından sertleşen tablo
Gözaltılar, ocak ayında başlayan ve kısa sürede ülke geneline yayılan protestoların ardından geldi. Tahran’da ekonomik kriz nedeniyle başlayan gösteriler, hükümet karşıtı geniş çaplı bir harekete dönüşmüştü. İranlı yetkililer protestocuları “terörist” olarak nitelendirirken, olaylardan ABD ve İsrail’i sorumlu tuttu.
Hükümet, protestolar sırasında 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini açıklarken, Birleşmiş Milletler ve uluslararası insan hakları kuruluşlarının güvenlik güçlerini sorumlu tutan raporlarını reddetti. ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) ise 6 bin 854 ölümü doğruladığını, 11 binden fazla vakayı da incelemeye devam ettiğini bildirdi.
Reformist isimler ve geçmişleri
Al Jazeera muhabiri Tohid Asadi’ye göre gözaltına alınan isimlerin tamamı daha önce de siyasi faaliyetleri nedeniyle yargılanmış kişiler. Aminzadeh, reformist Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi döneminde dışişleri bakan yardımcılığı yapmıştı.
Asgharzadeh ise 1979’daki ABD Büyükelçiliği baskınına katılan öğrenci hareketinin önde gelen isimlerinden biri olarak biliniyor.
Uzmanlar, son gözaltıların, yönetimin muhalif çevrelere “caydırıcı bir mesaj” vermeyi amaçladığını savunuyor. George Washington Üniversitesi Orta Doğu Çalışmaları Programı Direktörü Sina Azodi, bu adımların İran’da siyasi muhalefet kanallarının giderek daraldığını gösterdiğini ifade ediyor.
ABD ile görüşmeler sürerken
Gözaltılar, İran ile ABD arasında Umman’da yürütülen dolaylı görüşmelerin devam ettiği bir döneme denk geldi.
Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, görüşmeleri “ileriye dönük bir adım” olarak nitelendirirken, yeni tur müzakerelerin önümüzdeki hafta yapılması bekleniyor.
Analistlere göre iç politikadaki bu sertleşmenin, nükleer müzakereleri doğrudan etkilemesi beklenmiyor. Ancak gözaltıların zamanlaması, Tahran–Washington hattındaki gerilimin sürdüğüne işaret ediyor.
