ABD Başkanı Donald Trump’ın Greenland’ı “satın alma” ya da gerekirse güç kullanma yönündeki çıkışları Avrupa’da alarm yarattı. İngiltere ve Almanya öncülüğündeki ülkeler, Washington’a “Arktik’in güvenliği NATO’nun kontrolünde” mesajı vermek için Greenland’da ortak bir NATO misyonunu tartışıyor…
ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a yönelik sert söylemleri, Avrupa başkentlerini hızla harekete geçirdi. İngiltere ve Almanya’nın öncülük ettiği bir grup Avrupa ülkesi, Arktik bölgesinde NATO şemsiyesi altında askeri bir varlık oluşturmayı tartışıyor. Amaç, hem Arktik güvenliğini güçlendirmek hem de Trump’ın, “ABD müdahalesi olmadan bölge güvende değil” iddiasını boşa çıkarmak.
Bloomberg’in özel haberi için demeç veren konuya yakın kaynaklara göre Almanya, NATO bünyesinde “Arctic Sentry” adıyla ortak bir misyon kurulmasını önermeye hazırlanıyor. Model olarak, kritik altyapıyı korumak üzere geçen yıl başlatılan “Baltic Sentry” misyonu gösteriliyor.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer da müttefiklerine Arktik’te güvenlik varlığını artırma çağrısı yaptı; Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile doğrudan temas kurdu.
Avrupalı liderlerin bu hamlesi, Trump yönetiminin son dönemde artan askeri müdahale söylemleriyle yakından bağlantılı. Bu ay ABD’nin Venezuela’da Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu yakalamaya yönelik bir operasyon düzenlemesi, Avrupa’da Trump’ın dış politik hedeflerine ulaşmak için askeri güce başvurmaktan çekinmeyeceği endişesini derinleştirdi. Grönland’a ilişkin “gerekirse güç kullanırım” mesajları da bu kaygıyı pekiştirdi.
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul’un bu hafta ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile yapacağı görüşmede Grönland ve NATO’nun bölgedeki rolü gündemin üst sıralarında yer alacak. Wadephul, Arktik’in artan stratejik önemine dikkat çekerek, “Rusya ve Çin’le birlikte şekillenen eski ve yeni rekabetler karşısında bu sorumluluğu NATO içinde birlikte nasıl üstleneceğimizi konuşmak istiyoruz” dedi.
Trump ise geri adım atmıyor. Pazar gecesi Air Force One’da gazetecilere konuşan ABD Başkanı, Grönland’ı “kiralamaktan değil, sahip olmaktan” söz etti. “Eğer biz almazsak Rusya ya da Çin alacak ve bu benim başkanlığımda olmayacak” diyen Trump, adada halihazırda büyük bir ABD askeri üssü bulunduğunu hatırlattı; ancak bunun yeterli olmadığını savundu.
Avrupa cephesinde yaklaşımlar farklılık gösteriyor. Starmer, Trump’ı karşısına almak yerine, Avrupa’nın hem “yumuşak” hem de “sert” gücüyle ABD için vazgeçilmez olduğunu göstermeyi savunuyor. Fransa ise daha açık bir dille, ABD’nin müttefiklerine yönelik baskı kurduğunu ve bunun Avrupa güvenliği için tehdit oluşturduğunu dile getiriyor.
Danimarka ise tansiyonu düşürme umuduyla Washington’a diplomatik bir ziyaret planlıyor. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen ve Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt, Trump’ın söylemlerini beslediğini düşündükleri “yanlış ve abartılı güvenlik iddialarını” ABD’li muhataplarına doğrudan anlatmayı hedefliyor.
Rubio, Kongre’de yaptığı son açıklamada ABD’nin hedefinin askeri bir müdahale değil, Grönland’ı satın almak olduğunu söylese de Trump’ın “askeri seçenek masada” vurgusu belirsizliği koruyor. Avrupa’nın NATO üzerinden verdiği mesaj ise net: Arktik’in güvenliği ittifakın meselesi ve Grönland’ın geleceği askeri dayatmalarla değil, müttefikler ve ada halkı dikkate alınarak belirlenmeli.
