5 Mart’ta gerçekleşecek seçimler öncesinde kurulan yeni bir ittifak ülkede uzun süredir iktidarda olan partilere ciddi bir meydan okuma getirebilir
Nepal’de mart ayında yapılacak parlamento seçimleri öncesinde iki popüler liderin ittifak kurması, Himalaya ülkesinin siyasetinde son otuz yılı aşkın süredir etkili olan geleneksel partilere ciddi bir meydan okuma olarak değerlendiriliyor. Parti yetkilileri ve analistlerin pazartesi günü yaptığı açıklamalara göre, söz konusu ittifak özellikle genç seçmenleri hedef alıyor.
Rapçi kimliğiyle tanınan ve daha sonra Katmandu Belediye Başkanı seçilen Balendra Shah (Balen), pazar günü eski televizyon sunucusu ve siyasetçi Rabi Lamichhane liderliğindeki Rastriya Swatantra Party (RSP – Ulusal Bağımsız Parti) ile ittifak yaptığını açıkladı.
Anlaşmaya göre, 35 yaşındaki Balen, RSP’nin 5 Mart’ta yapılacak seçimleri kazanması halinde başbakan olacak; 48 yaşındaki Lamichhane ise parti liderliğini sürdürecek. Her iki lider de eylül ayında yaygın yolsuzluğa karşı düzenlenen ve çoğunluğu gençlerin öncülük ettiği “Gen Z” protestolarında dile getirilen talepleri hayata geçirme sözü verdi. Söz konusu protestolarda 77 kişi hayatını kaybetmiş, gelişmelerin ardından dönemin Başbakanı K. P. Sharma Oli istifa etmişti.
Siyaset analisti Bipin Adhikari, “RSP’nin Balen’i ve onun genç destekçilerini bünyesine katması son derece akıllıca ve stratejik bir hamle” değerlendirmesinde bulundu. Adhikari, “Geleneksel siyasi partiler, genç seçmenlerini RSP’ye kaptırma korkusu yaşıyor” dedi.
Seçim Komisyonu’na göre, Nepal’in 30 milyonluk nüfusunun yaklaşık 19 milyonu seçimlerde oy kullanma hakkına sahip.
Protestoların ardından çoğu gençlerden oluşan yaklaşık 1 milyon yeni seçmen seçmen listelerine eklendi. Eylül ayındaki protestolar sırasında öne çıkan Balen, gençlerin fiili ama resmen ilan edilmemiş liderlerinden biri olarak dikkat çekti.
Ayrıca seçim sürecini yönetecek olan eski Baş Yargıç Sushila Karki başkanlığındaki geçici hükümetin kurulmasına da katkı sağladı.
Buna karşın bazı eleştirmenler, protestolar sürecinde Balen’in rolünü sorguluyor. Eleştirilerde, Balen’in kamuoyunda nadiren göründüğü ve destekçilerine çoğunlukla sosyal medya üzerinden seslendiği ifade ediliyor.
Oli’nin liderliğini yaptığı Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist) (UML) ile merkezde konumlanan Nepali Congress partisi, son otuz yılın büyük bölümünde iktidarı aralarında paylaştı.
Analistlere göre, bu iki parti en güçlü meydan okumayla Balen’in öncülüğündeki ittifak karşısında karşılaşabilir.
Lamichhane, RSP’yi 2022 seçimleri öncesinde kurmuş ve televizyonculuk dönemindeki yolsuzluk karşıtı yayınlarıyla geniş bir kitle tarafından tanınmıştı. Ancak Lamichhane, küçük tasarruf sahiplerinden kooperatifler aracılığıyla toplanan fonların kötüye kullanıldığı iddiasıyla açılan bir dava kapsamında kefaletle serbest bulunuyor.
Nepali Congress Parti Sözcüsü Prakash Sharan Mahat, hem Balen’in hem de Lamichhane’nin “tartışmalı” liderler olduğunu savunarak, ittifakın büyük bir etki yaratmasının zor olduğunu söyledi. Mahat, Reuters’a yaptığı açıklamada, “Bu ittifakın ciddi bir sarsıntıya yol açacağını düşünmüyorum. Halk yine eski ve deneyimli partileri tercih edecektir” dedi.
