Projeleri bütçe aşımlı ve gecikmeli olan savunma şirketlerinin temettü, hisse geri alımı ve üst düzey yönetici maaşları sınırlanabilir. Büyük firmalar ve endüstri grupları alarmda…
Trump yönetimi, projeleri bütçe aşımlı ve gecikmeli olan savunma şirketlerinin temettü ödemelerini, hisse geri alımlarını ve üst düzey yönetici maaşlarını sınırlayacak bir başkanlık kararnamesi üzerinde çalışıyor. Konuya ilişkin bilgi sahibi üç kaynak Reuters’a konuştu.
Başkan Donald Trump ve Pentagon, savunma endüstrisinin maliyetli, yavaş ve yerleşik yapısından uzun süredir şikayet ediyor. Yönetim, savaş ekipmanlarının üretim süreçlerini daha çevik hâle getirecek “dramatik değişiklikler” sözü vermişti.
Kaynaklara göre, bu öneri Hazine Bakanlığı girişimiyle bağlantılı ve endüstri grupları tarafından yakından izleniyor. Ancak kararnameyi savunma firmalarına hangi mekanizmalarla uygulatacağı henüz net değil. Kaynaklar, kararname taslağının hâlâ değişebileceğini belirtti.
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada ise:
“Beyaz Saray tarafından resmi olarak duyurulana kadar olası başkanlık kararlarıyla ilgili tartışmalar tamamen spekülasyondur.” ifadeleri kullanıldı.
Haberin bazı yönleri çevrimiçi siyasi haber servisi Punchbowl tarafından ilk kez bildirildikten sonra, Lockheed hisseleri yüzde 1,6 değer kaybederken, Northrop Grumman hisseleri yüzde 2 düştü.
Savunma şirketleri sık sık alım yapıyor
Savunma şirketleri genellikle hisse geri alımları gerçekleştiriyor ve birçok firma temettü ödüyor. Örneğin Lockheed, ekim ayında temettüsünü art arda 23. yıl yükselterek hisse başına 3,45 dolara çıkardı. Aynı dönemde, 2 milyar dolarlık hisse geri alım yetkisi de verdi ve toplam geri alım taahhüdünü 9,1 milyar dolara yükseltti.
Lockheed’in en pahalı programlarından biri olan F-35 savaş uçağı projesi ise maliyet artışları ve gecikmelerle boğuşuyor. Büyük savunma projeleri genellikle planlanan süreden çok daha uzun sürüyor ve öngörülen bütçenin çok üzerine çıkıyor.
Örneğin Northrop Grumman tarafından yönetilen ve yaşlanan Minuteman III füzelerinin yerini alacak 140 milyar dolarlık Sentinel kıtalararası balistik füze programının, ABD ordusuna göre yıllar sonra tamamlanması bekleniyor ve bütçesi yüzde 81 aşıyor.
Dev şirketler sessiz
Lockheed, Northrop Grumman, General Dynamics ve Boeing gibi büyük savunma firmaları, başkanlık kararnamesiyle ilgili yorum talebine hemen yanıt vermedi.
Pentagon satın alma sürecinde reform
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Kasım ayında Pentagon’un silah alım süreçlerinde kapsamlı değişiklikler açıkladı. Bu değişiklikler, Trump’ın Nisan ayında imzaladığı başkanlık kararnamesi doğrultusunda, ordunun teknolojiyi daha hızlı edinmesini sağlamayı amaçlıyor.
Reformlar, büyük silah programları üzerinde doğrudan yetki sağlayarak bürokrasiyi ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Pentagon yetkilileri, mevcut satın alma süreçlerini “kabul edilemez derecede yavaş” olarak nitelendiriyor ve bunun parçalı sorumluluk yapıları ve yanlış teşviklerden kaynaklandığını söylüyor.
Savunma endüstrisi de satın alma süreçlerinde değişiklik talep ediyor. Haziran ayında, savunma ve havacılık şirketlerini temsil eden bir grup, hükümetle iş yapmayı caydıran 50’den fazla düzenleyici gerekliliği tespit ettiklerini açıkladı.
Aerospace Industries Association, Hegseth’e yazdığı mektupta, üyelerinin siber güvenlik uyumluluğu, maliyet muhasebe standartları, fikri mülkiyet kuralları ve ticari alım gereklilikleri ile ilgili düzenlemelerin kaldırılmasını istediğini belirtti.
