Trump’ın Ankara’dan ayrılışında uygulanan gizli tahliye planının, İsrail kaynaklı ve ABD istihbaratınca “zayıf ve güvenilmez” bulunan İran suikastı tehdidine dayandığı öne sürüldü. ABD’li yetkililer, istihbaratın Trump’ın kararlarını yönlendirme amacı taşıyabileceğini değerlendiriyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO Liderler Zirvesi sonrası Ankara’dan ikram kamyonu (catering) ve üçüncü bir askeri uçakla gizlice kaçırılmasına gerekçe gösterilen “İran suikastı” tehdidinin arkasından İsrail istihbaratı çıkmıştı.
Konuya yakın ABD’li yetkililer, CIA’in İsrail’den gelen istihbaratı “zayıf ve güvenilmez” bulduğunu, hamlenin yönlendirme amacı taşıyabileceğini aktardı.
Washington Post‘un haberine göre bir diğer yetkili ise Trump’ın hayatına yönelik tehdit raporlarını “ABD kaynaklı değil, İsrail menşeili ve güvenilirlik derecesi düşük” olarak nitelendirdi.
Ankara’daki karmaşık operasyonun detayları
Birtakım çevrelerde başkana yönelik yakın bir tehdit bulunup bulunmadığına dair oluşan şüpheler, Beyaz Saray’ın geçen ay Trump’ın 8 Temmuz’da Ankara’daki NATO zirvesinden ayrılırken konumunu gizleme kararına yeni bir boyut kazandırıyor.
Katar tarafından hediye edilen yeni Boeing 747-8 uçağının potansiyel olarak düşmanca bir ortamda başkanı taşımak için yeterli güvenlik önlemlerine sahip olup olmadığına dair endişelerin belirmesinin ardından Trump, Ankara’da eski model bir Air Force One’a bindi.
İstihbarat tartışmalarına dair ilk kamuoyu açıklamasını yapan Trump, salı gecesi yaptığı konuşmada alternatif bir uçağa binme kararının Gizli Servis tarafından alındığını belirterek, “Bu tamamen Gizli Servis’in bileceği bir iş. Ben sadece onların istediklerini yapıyorum. Farklı bir uçakla gitmemi istediler… Onlar ne derse onu yaparım” dedi.
“3 suikast girişiminden sonra risk alamazlardı”
ABD istihbaratındaki şüphelere rağmen Ankara’da Gizli Servis tarafından uygulanan bu karmaşık plan, aşırı tedbir amacıyla hayata geçirildi.
Bir ABD’li yetkili, “Gizli Servis bu başkanla üç kez ölümün eşiğinden döndü, bu yüzden hiçbir riski göze almıyorlar. Yapmaları gerekeni yaptılar” ifadelerini kullandı.
Nitekim İran’ın Trump ve diğer kıdemli ABD’li yetkilileri öldürme yönündeki tehditleri, 2020 yılında Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’nin ABD tarafından öldürülmesinden bu yana ana gündem maddelerinden biri.
Şubatta İran din liderinin ve çok sayıda üst düzey yetkilinin İran savaşının başlangıcında öldürülmesinden bu yana bu endişeler daha da arttı. Trump, 2024 başkanlık kampanyasından bu yana bilinen üç suikast girişiminden sağ kurtulmuş olsa da bu şüphelilerin İran’la doğrudan bir bağlantısı tespit edilememişti.
Beyaz Saray ise çarşamba günü ABD’nin aldığı istihbarat veya bunun yetkililerce nasıl algılandığına ilişkin soruları yanıtlamaktan.
Bir Beyaz Saray yetkilisi, “Başkan’ın da belirttiği gibi, aralarında İran’ın da bulunduğu kişilerden hayatına yönelik çok sayıda tehdit aldı ve güvenliğini sağlamak için her türlü önlem alınıyor” dedi.
“3 suikast girişiminden sonra risk alamazlardı”
ABD istihbaratındaki şüphelere rağmen Ankara’da Gizli Servis tarafından uygulanan bu karmaşık plan, aşırı tedbir amacıyla hayata geçirildi.
Bir ABD’li yetkili, “Gizli Servis bu başkanla üç kez ölümün eşiğinden döndü, bu yüzden hiçbir riski göze almıyorlar. Yapmaları gerekeni yaptılar” ifadelerini kullandı.
Nitekim İran’ın Trump ve diğer kıdemli ABD’li yetkilileri öldürme yönündeki tehditleri, 2020 yılında Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’nin ABD tarafından öldürülmesinden bu yana ana gündem maddelerinden biri.
Şubatta İran din liderinin ve çok sayıda üst düzey yetkilinin İran savaşının başlangıcında öldürülmesinden bu yana bu endişeler daha da arttı. Trump, 2024 başkanlık kampanyasından bu yana bilinen üç suikast girişiminden sağ kurtulmuş olsa da bu şüphelilerin İran’la doğrudan bir bağlantısı tespit edilememişti.
Beyaz Saray ise çarşamba günü ABD’nin aldığı istihbarat veya bunun yetkililerce nasıl algılandığına ilişkin soruları yanıtlamaktan.
Bir Beyaz Saray yetkilisi, “Başkan’ın da belirttiği gibi, aralarında İran’ın da bulunduğu kişilerden hayatına yönelik çok sayıda tehdit aldı ve güvenliğini sağlamak için her türlü önlem alınıyor” dedi.
İsrail, ABD politikalarını manipüle mi ediyor?
Bazı ABD’li istihbarat yetkilileri, İsrail’in Trump’ın hayatına yönelik tehdit uyarısını paylaşmasını bilgiden ziyade Trump’ın karar alma süreçlerini ve ABD’nin bölge politikasını yönlendirme amacı taşıdığı şeklinde yorumladı.
Yetkililer, İsrail’in İran’ı açık ara en acil yakın vadeli tehdit olarak gördüğünü fakat Türkiye’yi de orta ve uzun vadeli bir tehdit olarak değerlendirdiğini vurguluyor.
İsrail’in, Washington ile Ankara arasında özellikle Trump ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki kişisel diyalogla güçlenen yakınlaşmadan tedirgin olduğu kaydediliyor.
Eski bir yetkili, bu durumun bazı yetkililerin İsrail istihbarat raporlamalarında gördüğü genel bir kalıpla örtüştüğünü belirtti:
“Raporların başkanı bilgilendirmek kadar karar alma süreçlerini şekillendirmek için tasarlandığı görülüyor.”
Aynı kaynak, Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun İsrail’in tehdit istihbaratı ve Gizli Servis’in planladığı gizli operasyon hakkında bilgilendirildiğini, buna rağmen İran için ana hedef olması beklenen eski Air Force One uçağına binmeyi tercih ettiğini aktardı.