ABD Başkanı Donald Trump’ın İran politikası Körfez’de güven krizine yol açtı. Suudi Arabistan, BAE, Katar, Kuveyt ve Bahreyn, Washington ile ittifakı sorgulayarak üsleri kapatmayı ve yeni güvenlik ortaklıkları kurmayı masaya yatırdı.
ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Orta Doğu stratejisi ve İran ile yürütülen krizdeki diplomatik yetersizliği, Körfez’deki geleneksel müttefikleriyle ilişkileri kopma noktasına getirdi. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Kuveyt ve Bahreyn, Washington ile güvenlik ortaklıklarını yeniden değerlendirmeye alırken, bölgedeki ABD askeri varlığı ve üslerinin kapatılması seçeneğini tartışmaya başladı.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan hamlesi: Alternatif arayışı
ABD’nin sağladığı güvenlik şemsiyesine olan inancın sarsılması, bölge ülkelerini yeni savunma paktlarına yöneltti. Avrupalı diplomatik kaynaklar, bu kırılmanın en somut göstergesi olarak Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında hayata geçirilen Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı işaret ediyor. Üç ülkenin attığı bu adım, Körfez başkentlerinin güvenlik ortaklıklarını çeşitlendirme ve Washington’a bağımlılığı azaltma kararlılığını yansıtıyor.
Washington Post’un aktardığı bilgilere göre, Körfez ülkeleri silah tedarikinde halen ABD’ye bağımlı olsa da bölgeyi kontrolsüz bir savaşa sürükleyen Beyaz Saray politikaları nedeniyle topraklarındaki Amerikan askeri tesislerini tahliye etmeyi değerlendiriyor.
“Gereksiz bir savaşa sürüklendik” tepkisi
Eurasia Group Orta Doğu ve Kuzey Afrika Direktörü Firas Maksad, Körfez’de hâkim olan rahatsızlığı “müttefiklerin Trump yüzünden çözülmesi zor ve gereksiz bir savaşa sürüklendiği” tespitiyle özetledi. Maksad, Beyaz Saray’ın İran politikasının bölge liderlerince “istikrarsız ve öngörülemez” olarak görüldüğünü kaydetti.
Şubat ayında başlayan çatışmaların ardından petrol ihracatının ana damarı olan Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması, Körfez ekonomilerine ağır darbe vurdu. Bölgedeki diplomatik kaynaklar, bölgede sayısı 50 bine ulaşan Amerikan askerinin artık bir koruma değil, doğrudan tehdit üreten bir unsur olarak algılandığını vurguluyor.
60 günlük ateşkes neden çöktü?
Arap Körfez Ülkeleri Enstitüsü (AGSI) uzmanı Dr. Bader Al-Saif, 17 Haziran’da İsviçre’de imzalanan 60 günlük geçici ateşkes mutabakatının Körfez’in güvenlik kaygılarını tamamen göz ardı ettiğini belirtti. Anlaşmada Tahran’ın balistik füze kapasitesi ve vekil güçlerine dair hiçbir madde bulunmamasının süreci çıkmaza soktuğu ve temmuz çatışmalarıyla anlaşmanın fiilen son bulduğu ifade edildi.
Gözler Ekim ayındaki “Çöldeki Davos” zirvesinde
Eski ABD Büyükelçisi ve AGSI Başkanı Douglass Silliman, Riyad yönetiminin ekim ayı sonunda düzenleyeceği 10. Gelecek Yatırım Girişimi (FII) forumunun küresel sermaye ve bölgesel güvenilirlik açısından kritik bir eşik olacağını bildirdi.
“Çöldeki Davos” olarak adlandırılan zirvenin, Washington-Körfez hattındaki gerilim ve enerji altyapısına yönelik tehditler gölgesinde bir güç testine dönüşmesi bekleniyor.