Trump’ın İran savaşı boyunca sosyal medyadan verdiği çelişkili mesajlar, küresel piyasaları kaos sarmalına itti. Petrol fiyatlarında 20 dolarlık sert sapmalar yaşanırken, yatırımcılar artık her şeyin tek bir paylaşımla altüst olabileceği gerçeğiyle yüzleşiyor
ABD Başkanı Trump, İran savaşı boyunca piyasaları defalarca ters köşeye yatırdı. Bunun son örneği; önce bir ateşkes duyurusu yapması, ardından sadece birkaç gün sonra Hürmüz Boğazı’nı abluka altına alacağını ilan etmesi oldu.
Wall Street Journal‘in haberine göre Trump’ın bu tür çıkışları, ilk döneminin ilk günlerinden bu yana piyasalarda oynaklığı tetikliyor. Her ne kadar piyasaların bu ani çıkışlara verdiği tepkilerin şiddetinde bir kanıksama ve azalma olduğuna dair işaretler olsa da, son birkaç hafta en deneyimli yatırımcıları bile tüketmiş durumda.
Enerji ve sanayi zıt kutuplarda
Trump’ın İran’a yönelik ültimatomlarının sürekli değişen şartları, petrol fiyatlarında keskin dalgalanmalara yol açarak diğer piyasalara da sıçradı. Bu süreçte petrol üreticileri ile enerji maliyetlerine duyarlı sanayi devleri tamamen zıt yönlere savruldu.
Savaşın başlangıcından bu yana S&P 500 sektör performansına bakıldığında; “erteleme”, “tehdit”, “duraklatma” ve “ateşkes” haberleri sırasında sanayi ve enerji sektörlerinin birbirine zıt korelasyonlarla hareket ettiği net bir şekilde gözlemleniyor.
Üç günlük kaos ve İran’ı tamamen yok etme tehdidi
Piyasalar, özellikle 7-9 Mart arasındaki üç günlük dönemde tarihinin en hareketli süreçlerinden birini yaşadı. Trump bu kısa sürede; İran’ın artık komşularına saldırmayacağını, ülkenin “tamamen yok edilmesinin” değerlendirildiğini ve ABD’nin Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü ele geçirebileceğini peş peşe ilan etti.
Aynı zamanda Basra Körfezi ülkelerinin petrol üretimini kesmesi, ABD’li yerli üreticilerin lehine bir durum yaratarak volatiliteyi zirveye taşıdı. Trump’ın yorumlarının ardından ABD ham petrol vadeli fiyatlarındaki değişimler dudak uçuklatıyor:
“Hürmüz’ü kontrol edebiliriz” çıkışı fiyatları fırlatırken,
“Mayınları derhal temizleyin” emri piyasayı gerdi,
“20 kat daha sert vurabiliriz” söylemi petrol varil fiyatlarında 20 dolara varan dalgalanmalara neden oldu.
Değişen dengeler…
Savaşın başlarında, yüksek enerji maliyetlerinin enflasyonu artıracağı ve Fed’in faiz indirimini zorlaştıracağı endişesiyle Hazine tahvil getirileri, petrol fiyatlarıyla birlikte yükseldi.
Savaş ilerledikçe bu korelasyon bozulsa da, geçtiğimiz hafta Trump’ın iki haftalık ateşkes ilan etmesiyle hem tahvil getirileri hem de petrol fiyatları aynı anda düşüşe geçerek yeniden bağlandı.
Paylaşımlardan etkilenen piyasa
Trump’ın gergin söylemlerinden geri adım atması hisse senetlerinde büyük kazançlar sağlasa da, bu artışların hiçbiri geçen yılki ticaret savaşı (tarife) çalkantılarının zirve yaptığı günler kadar devasa olmadı.
Deneyimli yatırımcılar, bir sonraki hamlenin sadece bir sosyal medya paylaşımı kadar uzakta olduğunu bildikleri için artık temkinli.
Piyasa aktörleri, herhangi bir gelişmeye karşı aşırı pozisyon almaktansa, bir sosyal medya postuyla yaşanabilecek ani “çark etme” ihtimaline karşı tetikte kalmanın en iyi strateji olduğunu belirtiyor.