Wall Street, İran ile yaşanan savaşın en acı verici günlerinin henüz gelmediği korkusuyla sarsılıyor. S&P 500 endeksi üst üste beşinci haftayı kayıpla kapatırken, Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması Brent petrolü 112 dolara taşıdı. Peki küresel ekonomide neler yaşanabilir? Detayları WSJ inceledi.
Haftalardır dünyanın en önemli enerji bölgesinde füzeler ve dronlar uçuşurken, yatırımcıların “hızlı çözüm” umudu borsaları sert düşüşlerden korumuştu. Wall Street Journal’ın haberine göre son günlerde derinleşen satış dalgası, S&P 500 endeksini Ağustos ayından bu yana en düşük seviyesine çekerken; Dow Jones ve Nasdaq endekslerini resmen “düzeltme” (zirveden %10 kayıp) bölgesine sürükledi.
Piyasalar sosyal medya mesajlarına mesafeli
Trump’ın sosyal medya üzerinden verdiği “geniş çaplı savaştan çıkış yolları” hakkındaki mesajları, Cuma günü ham petrol fiyatlarındaki tırmanışı durdurmaya yetmedi. Bu durum, yatırımcıların gelecekteki türbülansa karşı daha fazla hazırlık yaptığına dair net bir sinyal olarak yorumlanıyor.
Pentagon, bir yandan Tahran ile barış görüşmeleri yürütürken diğer yandan bölgeye 10 bin ek kara askeri göndermeyi değerlendiriyor. Bu çelişkili sinyaller, küresel yatırımcıları risklerini azaltmaya ve 2022 Rusya-Ukrayna istilası ile 1990 Körfez Savaşı’nın küresel ekonomide açtığı yaraları yeniden incelemeye itti.
‘Zirve panik henüz gelmedi’
Alpine Macro’nun baş jeopolitik stratejisti Dan Alamariu, piyasalardaki durumu şu sözlerle özetliyor: “Zirve panik henüz yaşanmadı. Panik, tanımı gereği mantıksızdır ve piyasalar henüz bu belirsizliği fiyatlamayı bilmiyor.”
Trump Perşembe günü İran’ın bazı ticari gemilerin geçişine izin verdiğini söylese de, dev petrol tankerlerinin trafiği durma noktasına gelmiş durumda. MarineTraffic verilerine göre, Çin devletine ait Cosco Shipping’in iki konteyner gemisi Cuma günü 20 millik kritik geçiş noktasından geri dönmek zorunda kaldı.
Hürmüz Boğazı’nda 10 milyon varillik ambargo
İran medyasının, ABD ve İsrail destekçisi limanlara yönelik tüm trafiği yasakladığını duyurması, Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması anlamına geliyor. Günde yaklaşık 10 milyon varil petrolün geçtiği bu damarın tıkanması, ABD’nin bu ticaret yolunu askeri güç kullanarak açmak zorunda kalabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Analistler, petrol fiyatının artık Wall Street için tek değişken haline geldiğini ve bunun Beyaz Saray ile İran rejimi arasında bir “bilgi savaşı” cephesine dönüştüğünü belirtiyor. Yatırımcılar ise artık liderlerin sözlerinden ziyade askeri hareketlilik gibi somut verilere odaklanıyor.
Petrol 112 dolar…
Cuma günü Brent petrolü, Temmuz 2022’den bu yana en yüksek kapanışını yaparak 112,57 dolara ulaştı. Küresel petrol vadeli işlemleri ile S&P 500 endeksi, son 13 işlem seansının 12’sinde zıt yönlerde hareket ederek enerji fiyatlarının borsa üzerindeki baskısını tescilledi.
ABD piyasalarındaki güncel durum
Dow Jones: 793 puan (%1,7) kayıpla günü kapattı.
Nasdaq: %2,1 değer kaybetti.
S&P 500: %1,7 geriledi ve 2022’den bu yana en kötü haftalık serisini yaşadı.