Yatırım dünyasının efsane ismi Warren Buffett’ın havayolu şirketleriyle yaşadığı çalkantılı ve “ızdırap dolu” ilişki hafızalardaki tazeliğini korurken, Berkshire Hathaway’in yeni CEO’su Greg Abel da selefiyle benzer bir tutku sergilemeye başladı
Yatırım holdingi Berkshire Hathaway havacılık sektörüyle olan uzun ve fırtınalı ilişkisinde yeni bir sayfa açıyor. Şirketin uzun yıllar boyunca CEO’luğunu ve hisse seçiciliğini yürüten Warren Buffett’ın ardından, ocak ayında koltuğu devralan yeni CEO Greg Abel da sektöre olan erken ilgisini gözler önüne serdi.
Berkshire, yılın ilk çeyreğinde Delta Air Lines’ta 2,6 milyar dolar değerinde yeni bir pozisyon açtı.
Pazartesi günü The Wall Street Journal’a konuşan efsane yatırımcı Warren Buffett, Berkshire’ın bu yeni Delta hamlesinde kendisinin hiçbir rolü olmadığını açıkladı.
Buffett, Ocak ayında CEO’luk koltuğuna oturan ve şirketin devasa hisse senedi portföyünün yönetimini üstlenen Abel’a başka yatırım fikirleri verdiğini de sözlerine ekledi.
Birçok Buffett takipçisi için bu Delta yatırımı, efsanevi yatırımcının havayolu sektöründeki çalkantılı geçmişini ve anılarını yeniden canlandırdı. Buffett, 2002 yılında The Telegraph gazetesine verdiği ünlü demeçte, bu inişli çıkışlı sektöre yatırım yapmaktan kendini alıkoyamadığını itiraf etmişti.
Buffett o dönem durumu şu mizahi sözlerle özetlemişti:
“Artık ne zaman bir havayolu hissesi alma dürtüsü hissetsem aradığım acil bir yardım hattım var. Gecenin ikisinde arayıp ‘Benim adım Warren ve ben bir havacılık bağımlısıyım diyorum. Onlar da beni ikna edip bu karardan vazgeçiriyorlar.”
Berkshire’ın geçen hafta yaptığı yasal bildirim ilk çeyrekteki yatırımları yansıttığı için, şirketin o zamandan beri Delta pozisyonunu değiştirmiş veya tamamen çıkmış olması da ihtimaller dahilinde.
İran savaşı ve jet yakıtı krizi sektörü sıkıştırdı
Havayolu sektörü, İran’da patlak veren savaş nedeniyle tırmanışa geçen jet yakıtı fiyatlarının gölgesinde yeni bir kriz döneminden geçiyor. Yakıt maliyetlerindeki bu ani sıçrama, ikinci iflas sürecinden çıkma planları yapan Spirit Airlines’ın bu ayın başlarında tamamen kapanmasına yol açtı.
Delta Air Lines, rakiplerinden farklı olarak lüks ve üst gelir grubundaki müşterilere odaklanma stratejisi sayesinde sektörün karlılık liderliğini elinde tutuyor. Bazı büyük yatırımcılar da Delta’nın rakipleriyle arasındaki bu makası daha da açacağına dair bahis oynuyor.
‘Wright kardeşlerden beri en kötü iş kolu’
Buffett’ın havayolu şirketleriyle olan dertli hikayesi 1980’lerin sonunda başladı. Berkshire’ın 1989 yılında USAir’in imtiyazlı hisselerine yaptığı 358 milyon dolarlık yatırım kısa sürede tepe taklak oldu. Berkshire her ne kadar bu hisseleri 1998 yılında karla satmayı başarmış olsa da, söz konusu havayolu şirketi daha sonra iki kez iflas etti. Buffett, 2007 yılında hissedarlara yazdığı ünlü mektupta dersini aldığını belirtmişti.
Havayollarını “iş kollarının en kötüsü” olarak tanımlayan Buffett, o dönem şu satırları kaleme almıştı:
“Çok hızlı büyüyen, adeta nakit yutan ama karşılığında neredeyse hiç kar üretmeyen bir sektör. Wright Kardeşlerin günlerinden beri bu sektörde kalıcı bir rekabet avantajı sağlamak her zaman imkansız olmuştur.”
Trump’tan eleştiri alan satış
Buffett, 2017 yılında CNBC‘ye verdiği demeçte, “Havayolları kötü bir yüzyıl geçirdi. Bir bakıma Chicago Cubs beyzbol takımı gibiler. Umarım o kötü yüz yılı artık geride bırakmışlardır” demişti.
Berkshire’ın zamanlaması bu kez de yanlıştı. Şirket, bu devasa yatırımları sektörün tarihindeki en uzun karlılık serisini yakaladığı tepe noktasında yapmıştı. Ardından 2020 yılında Covid-19 pandemisi hava yolu seyahat talebini yerle bir ettiğinde, Berkshire elindeki tüm pozisyonları büyük bir zararla elden çıkardı. Bu satıştan çok kısa bir süre sonra havayolu hisseleri yeniden hızla toparlanmaya başladı.
Berkshire’ın pandemideki bu panik satışı, dönemin ABD Başkanı Donald Trump’ın bile eleştirisine neden olmuştu. Trump, Haziran 2020’de yaptığı açıklamada “Bazen Warren Buffett gibi çok saygı duyduğum isimler bile hata yapabiliyor. Havayolu hisselerini ellerinde tutmalılardı” ifadelerini kullanmıştı.
Özel havacılık tutkusu ve NetJets detayı
Hisseleri satmasına rağmen Berkshire, yüksek yakıt maliyetleri ve sendikalı iş gücü gibi halka açık havayollarıyla aynı yapısal sorunları paylaşan özel havacılık sektöründeki yatırımlarını hiçbir zaman bırakmadı.
Şirket, özel jet operatörü NetJets’i 1998 yılında yaklaşık 725 million dolara satın almıştı. Yeni CEO Greg Abel, Şubat ayında hissedarlara yazdığı ilk mektupta NetJets için “Çok zorlu bir sektörün içindeki pırlanta değerindeki varlığımız” nitelemesini yaptı.
Delta CEO’sundan geri dönüş teşekkürü
Sektör şu an bir kez daha pamuk ipliğine bağlı bir durumda. İran’daki savaş petrol fiyatlarını fırlattı ve havayollarının en büyük ikinci gider kalemi olan yakıt maliyetleri haftalar içinde ikiye katlandı.
Şirketler bu maliyet artışını bilet fiyatlarını yükselterek tüketicilere yansıtsa da, analistler birçok havayolu şirketinin bu yılı zararla kapatmasını bekliyor.
Delta, rakiplerine kıyasla çok daha avantajlı bir konumda. Yıllar önce daha güvenilir ve kaliteli hizmet sunma ile yüksek gelir grubuna hitap etme üzerine kurduğu strateji, onu ABD’nin en karlı havayolu şirketi haline getirdi.
Delta CEO’su Ed Bastian, Berkshire’ın geri dönüş haberini memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, pandemi dönemi dikiz aynasında kaldığında şirketin yeniden kendilerine ortak olmasını hep umut ettiğini söyledi. Bastian, Pazartesi günü CNBC’ye yaptığı açıklamada, “Bu krizin diğer tarafına geçtiğimizde onların geri dönmesini sağlayacak bir yol olup olmadığını görmek, benim yapılacaklar listemin her zaman en başındaydı”dedi.