Almanya’nın sanayi bölgelerinde, geçmişte ihracat odaklı üretim yapan fabrikalar giderek Avrupa’nın yeniden silahlanma sürecine hizmet edecek şekilde dönüştürülüyor
Almanya’da ihracata dayalı ekonomik modelin zayıflamasıyla birlikte ülke, otomotiv sektöründen savunma sanayine yönelerek sanayi gerilemesini yeni bir büyüme alanına dönüştürmeye çalışıyor.
WSJ‘de yer alan habere göre, Avrupa’nın uzun yıllar üretim merkezi olan Almanya, Çin rekabeti ve talep daralmasının etkisiyle İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en uzun ekonomik durgunluk dönemlerinden birini yaşıyor. Bu tablo karşısında hükümet ve sanayi aktörleri, ülkenin üretim altyapısını Batı’nın savunma kapasitesine entegre etmeyi hedefliyor.
Resmi verilere göre Almanya’da imalat sanayinde her ay yaklaşık 15 bin kişi işini kaybediyor. Bu kayıplar, ülkenin lokomotif sektörü olan otomotivde de görülüyor. Mercedes-Benz 2025 yılında kârının yüzde 49 düştüğünü açıklarken, Volkswagen aynı dönemde yüzde 44 kâr kaybı yaşadığını ve 2030’a kadar Almanya’da 50 bin kişiyi işten çıkarmayı planladığını duyurdu.
Önde gelen markalardan Porsche de benzer bir tablo çizdi. Şirketin faaliyet kârı, modern tarihinin en zayıf yıllarından biri olan 2024’e kıyasla yüzde 98 geriledi.
Almanya ekonomisinde ağırlık giderek hizmet sektörüne kayarken, bu alan toplam üretimin yaklaşık yüzde 70’ini oluşturuyor. Buna rağmen imalat sanayi hâlâ yüzde 20’lik paya sahip ve hizmetlerin önemli bir bölümü sanayi şirketleriyle bağlantılı bulunuyor.
Hedef savunma merkezi haline gelmek
ABD’nin güvenlik garantilerine yönelik belirsizlikler ve Avrupa’nın yeniden silahlanma süreci hız kazanırken, Berlin yönetimi ülkeyi kıtanın savunma sanayisinin merkezi haline getirmeyi amaçlıyor.
Otomotiv tedarikçisi Schaeffler’in CEO’su Klaus Rosenfeld, küresel ekonomik yavaşlama, jeopolitik riskler ve Çin rekabetinin sektörü baskıladığını belirtti. Rosenfeld, şirketin savunma alanında da büyümeyi hedeflediğini ifade etti.
Finansmana erişim kolaylaştı
Öte yandan Almanya ve Avrupa Birliği’nde yapılan düzenlemeler, savunma şirketlerinin finansmana erişimini kolaylaştırdı. Artan kamu ihaleleri ve finansman programlarıyla birlikte, Rusya kaynaklı güvenlik endişeleri ve küresel risklerin etkisiyle savunma alanında yaklaşık 1 trilyon euroluk bir kaynak mobilize edildi.
Rosenfeld, Almanya’da son dönemde “ülkenin savunma kapasitesini yeniden inşa etmeye nasıl katkı sağlanabileceği” sorusunun daha fazla gündeme geldiğini belirterek, bu dönüşümün sanayi stratejisinin merkezinde yer aldığını söyledi.
Klaus Rosenfeld’in yönettiği Schaeffler, artık insansız hava araçları için motorlar, zırhlı araçlara yönelik sistemler ve askeri havacılık bileşenleri üretiyor. Şirket, geçen yıl kurduğu savunma biriminin toplam cirosunun yüzde 10’unu oluşturmasını hedefliyor.
Hâlihazırda yaklaşık 24 milyar euro olan şirket cirosunun önemli bir kısmı, dünya genelinde 100 bini aşkın çalışan ve 100 üretim tesisi üzerinden sağlanıyor; bu tesislerin sekizi ABD’de bulunuyor.
Rosenfeld, Almanya’daki ekonomik tartışmalara ilişkin değerlendirmesinde, sürekli olumsuzluk vurgusu yapılmasının çözüm üretmediğini belirterek, “Herkes sürekli şikâyet ederse hiçbir şey işlemez. Çalışmaya odaklanmalıyız” dedi.
Almanya’nın sanayi bölgelerinde, geçmişte ihracat odaklı üretim yapan fabrikalar giderek Avrupa’nın yeniden silahlanma sürecine hizmet edecek şekilde dönüştürülüyor.
Hükümet de bu dönüşümü destekliyor. Berlin yönetimi, mevcut ekonomik modeli canlandırmak yerine yeni bir yapı kurmayı hedefliyor. Atıl durumdaki üretim tesisleri ve işini kaybeden nitelikli iş gücü, büyümesini sürdüren savunma sektörüne yönlendiriliyor.
Volkswagen’in, İsrailli şirketlerle 2027 yılına kadar Iron Dome için bileşen üretimine başlamak üzere görüşmeler yürüttüğü belirtiliyor. Öte yandan birçok şirket, Ukrayna’ya yönelik silah ve mühimmat üretimini artırmak için vardiya sayılarını yükseltti.
Uzun süredir yalnızca ABD’de üretilen Patriot önleyici füzelerinin de artan talep doğrultusunda Almanya’da üretilmesi planlanıyor.
Girişim sermayeleri Almanya’ya yöneliyor
Resmi verilere göre Avrupa’da savunma teknolojilerine yapılan girişim sermayesi yatırımlarının yaklaşık yüzde 90’ı Alman şirketlerine yönelmiş durumda.
Ekonomi Bakanlığı, savunma sanayii ile diğer sektörlerden şirketleri bir araya getirmek amacıyla, BDSV tarafından kurulan bir eşleştirme platformunu finanse ediyor. BDSV Başkanı Hans Christoph Atzpodien, savunma dışı şirketlerin sektöre yönelmesinin mevcut tedarik zincirleri üzerindeki baskıyı azalttığını ifade etti.
Sebastian C. Schulte, 162 yıllık motor üreticisi Deutz AG’nin başına, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya geniş çaplı işgalinden kısa süre önce geçti. Almanya’daki ekonomik yavaşlama ve savaşın etkileriyle zorlanan şirket için dönüşüm süreci başlatıldı.
Schulte, deniz savunma sanayii geçmişinden gelen deneyimiyle şirketi yeniden yapılandırmaya yöneldiğini belirterek, kriz ortamını fırsata çevirmeyi hedeflediklerini söyledi. Şirketin güçlü tedarik zincirlerinin savunma sanayine de uyarlanabileceğini ifade etti.
Otomotiv pazarındaki hızlı değişimlere uyum sağlama deneyimine sahip daha esnek bir şirket olan Deutz AG, kısa sürede dönüşüm geçirerek Suudi Arabistan’da kullanılan Patriot için enerji üretim motorları tedarik etmeye başladı. Şirket ayrıca çeşitli insansız sistemler ve zırhlı araçlar için de üretim yapıyor.
Şirket, savunma alanındaki girişimleri satın alırken daha önce deneyimi bulunmayan yeni bir iş koluna da yatırım yaptı. CEO Sebastian C. Schulte, bu stratejiye ilişkin “Söylediklerimizi hayata geçirmeye karar verdik” dedi.
Bu yönelimin olumlu sonuç verdiği belirtiliyor. Deutz, birçok otomotiv şirketinin aksine toplu işten çıkarmalara gitmezken, çalışanlarını savunma üretimine kaydırdı. Şirketin gelirleri geçen yıl yüzde 15 arttı.