Wikipedia’nın kurucusu Jimmy Wales, Avustralya’nın 16 yaş altına sosyal medya yasağını ‘tam bir felaket’ ve ‘utanç verici’ olarak nitelendirdi. Wales, uygulamanın çocukları teknoloji şirketlerine kimlik ve yaş doğrulama verisi vermeye alıştırdığı uyarısında bulundu
The Guardian’ın haberine göre, Wikipedia’nın kurucusu Jimmy Wales, Avustralya’da 16 yaş altındaki kullanıcıların sosyal medya platformlarına erişimini sınırlamayı hedefleyen düzenlemeye sert tepki gösterdi. Wales, yasağı “tam bir felaket” ve “utanç verici” olarak tanımlarken, uygulamanın çevrimiçi güvenlik adına daha büyük bir gözetim riski doğurduğunu savundu.
Wales, yaş doğrulama sistemlerinin kullanıcıların kimlik bilgilerini veya yüzlerini platformlarla paylaşmasını gerektirebileceğine dikkat çekti.
Özellikle bazı platformların kamera yoluyla yaş tahmini yapmaya başlamasını eleştiren Wales, çocukların teknoloji şirketleri istediğinde kameralarını açmaya alıştırılmasının riskli olduğunu söyledi.
Wales’e göre sorun yalnızca sosyal medya platformlarının çocuklar üzerindeki etkisi değil, bu etkiyi azaltmak için önerilen çözümlerin gözetim kültürünü normalleştirmesi.
‘Sosyal medya öncesi internet de toksikti’
Wikipedia’nın 2001’de sosyal medya öncesi bir dönemde kurulduğunu hatırlatan Wales, internetin eskiden daha sağlıklı bir alan olduğu fikrine de mesafeli yaklaştı.
Sosyal medya öncesindeki Usenet gibi platformlarda da yoğun tartışmalar, kişisel saldırılar ve toksik davranışlar olduğunu belirten Wales, “insanların kötü davranmak için algoritmalara ihtiyacı olmadığını” ifade etti.
Wikipedia modeli: Topluluk denetimi
Wales, sosyal medya platformlarında kuralların yukarıdan belirlendiğini ve anonim moderatörler tarafından uygulandığını söylerken, Wikipedia’da denetimin topluluk tarafından yapıldığını vurguladı. Wikipedia topluluğunun temel ilkelerinden birinin kişisel saldırıdan kaçınmak olduğunu belirtti.
Wales’e göre sosyal medya algoritmaları çoğu zaman öfke ve saldırganlığı ödüllendirirken, Wikipedia’da tartışma kültürü daha şeffaf, kişisel ve nezaket temelli kurallarla yürütülüyor.
Ebeveyn kontrolü önerisi
Wales, hükümetlerin gençleri sosyal medyadan tamamen uzaklaştırmak yerine ebeveynleri dijital güvenlik konusunda bilinçlendirmesi gerektiğini savundu.
Android ve Apple cihazlarda ebeveyn kontrolü kurmanın kolay olduğunu belirten Wales, telefonların çocuklara uygun ayarlarla satılmasının daha etkili bir çözüm olabileceğini söyledi.
Yapay zeka Wikipedia’yı nasıl etkiliyor?
Wales, yapay zeka sohbet botlarının yaygınlaşmasının ardından Wikipedia’nın insan trafiğinde yüzde 8 düşüş gördüğünü de açıkladı. Ancak bu düşüşü “felaket” olarak görmediğini, daha çok hızlı cevap arayan düşük etkileşimli kullanıcıların azaldığını söyledi.
Buna karşılık yapay zeka botlarının Wikipedia sayfalarını yoğun biçimde taramasının maliyet yarattığını belirten Wales, özellikle nadir görüntülenen sayfaların botlar tarafından taranmasının teknik açıdan daha pahalı olduğunu ifade etti.
Wikipedia’nın yapay zekanın doğrudan madde düzenlemesine izin vermediğini aktaran Wales, buna rağmen yapay zekanın editörler için tamamen işe yaramaz olmadığını söyledi.