Norveç Genelkurmay Başkanı Kristoffersen, The Guardian’a yaptığı açıklamada Rusya’nın kuzeydeki nükleer kapasitesini korumak için Norveç topraklarına yönelik bir hamle yapabileceğini ve bu ihtimali göz ardı etmediklerini söyledi.
Norveç Genelkurmay Başkanı, Rusya’nın kuzeydeki nükleer gücünü korumak amacıyla gelecekte Norveç’e yönelik bir askerî hamle yapma ihtimalinin tamamen göz ardı edilemeyeceğini söyledi.
Norveç Genelkurmay Başkanı Orgeneral Eirik Kristoffersen, “Rusya’nın, kendi nükleer kabiliyetlerini koruma planının bir parçası olarak bir toprak hamlesi yapmasını dışlamıyoruz” dedi.
Rusya’nın Norveç’te, Ukrayna veya diğer eski Sovyet topraklarında olduğu gibi fetih hedefleri bulunmadığını kabul eden Kristoffersen, buna karşın Rusya’nın nükleer cephaneliğinin büyük bölümünün Norveç sınırına kısa mesafedeki Kola Yarımadası’nda bulunduğunu söyledi. Bu bölgede nükleer denizaltılar, konuşlu füzeler ve nükleer silah taşıma kapasitesine sahip uçaklar yer alıyor. NATO ile başka bir yerde yaşanacak bir çatışmada bunlar kritik öneme sahip olacak.
Kristoffersen, “Bu ihtimali akılda bulunduruyoruz, çünkü Rusya’nın nükleer kabiliyetlerinin, yani ikinci vuruş kapasitesinin korunmasını sağlamak için böyle bir adım atması hâlâ bir seçenek. Yüksek kuzey için planladığımız senaryo bu” dedi.
The Guardian’a verdiği kapsamlı röportajda Kristoffersen, Donald Trump’ın Grönland hakkındaki son açıklamalarını ve ABD başkanının müttefik ülkelerin Afganistan’da cephe hattında görev yapmadığı, asıl yükü ABD askerlerinin taşıdığı yönündeki “kabul edilemez” iddialarını da sert şekilde eleştirdi.
“Trump mantıklı konuşmuyor”
Kristoffersen, “Söyledikleri mantıklı değildi ve Afganistan’daki tüm Amerikalı arkadaşlarımın da bunu bildiğini biliyorum” dedi. Afganistan’da birçok kez görev yapmış kariyer asker olan Kristoffersen şöyle devam etti:
“Kesinlikle cephe hattındaydık. Taliban liderlerini yakalamaktan Afganları eğitmeye ve gözetleme faaliyetlerine kadar tüm görev yelpazesini yerine getirdik. On Norveçli askerimizi kaybettik. Orada arkadaşlarımı kaybettim. Bu nedenle hepimiz bu açıklamaların mantıklı olmadığını düşündük. Aynı zamanda bunun Başkan Trump olduğunu düşündüm. Onu Afganistan’da hiç görmedim. Bu tür şeyleri söylediğinde ne hakkında konuştuğunu bilmiyor. Bir başkan bu tür ifadeler kullanmamalı, ancak bu beni kişisel olarak etkilemedi. Benim asıl endişem Norveçli gaziler, kaybettiklerimizin yakınları ve hayatını kaybeden askerlerimiz içindi”
Kristoffersen, 2020’den bu yana Norveç Genelkurmay Başkanı olarak görev yapıyor ve ülkenin silahlı kuvvetleri ile istihbarat servisinden sorumlu. Rusya’nın Ukrayna’yı işgali Avrupa’nın güvenlik mimarisinin yeniden değerlendirilmesine yol açarken, komşu İsveç ve Finlandiya’nın NATO’ya katılması ve Norveç’in uzak kuzeyde Rusya sınırındaki bölgelerini güçlendirmesi bu dönemde yaşanan önemli değişimler arasında yer aldı.
Kristoffersen, Norveç’in geleneksel bir Rus işgali tehdidini akılda tuttuğunu, ancak Moskova’nın mevcut taktiklerinin daha dağınık olduğunu söyledi.
Kristoffersen, “En kötü senaryoya hazırlanırsanız, sabotaj ve diğer hibrit tehditlere karşı koymanızı engelleyen hiçbir şey olmaz” dedi.
Bununla birlikte Norveç ve Rusya’nın Barents Denizi’ndeki arama kurtarma faaliyetleri konusunda hâlâ doğrudan temas halinde olduğunu ve iki ordunun temsilcileri arasında sınırda düzenli toplantılar yapıldığını da ekledi. Ayrıca yanlış anlaşılmalardan kaynaklanabilecek gerilimi önlemek için iki başkent arasında askerî bir iletişim hattı kurulmasını tavsiye etti. Rusya’nın uzak kuzeydeki faaliyetlerinin genel olarak Baltık Denizi’ndekilere kıyasla daha az agresif olduğunu belirtti.
“Hava sahası ihlalleri daha çok pilotların amatörlüğünden kaynaklanıyor”
Kristoffersen şöyle devam etti:
“Şimdiye kadar bölgemizde gördüğümüz hava sahası ihlalleri yanlış anlamalardan kaynaklandı. Rusya yoğun şekilde GPS karıştırması yapıyor ve bunun kendi uçaklarını da etkilediğini düşünüyoruz.
Bunu kendileri söylemedi, ancak hava sahası ihlali gibi durumların genellikle pilotların deneyim eksikliğinden kaynaklandığını görüyoruz. Ruslarla konuştuğumuzda ise oldukça profesyonel ve öngörülebilir şekilde yanıt veriyorlar” dedi.
1920 tarihli bir anlaşma kapsamında askerileştirilmesine izin verilmeyen ve içinde bir Rus yerleşimi bulunan Norveç’in kuzey toprağı Svalbard hakkında ise Kristoffersen, Rusya’nın “anlaşmaya saygı gösterdiğini” ve Norveç’in bölgeyi askerileştirme planı bulunmadığını söyledi. Moskova’nın Oslo’yu Svalbard’ı gizlice askerileştirmekle suçladığını, ancak bunun Rusya’nın aslında inanmadığı bir propaganda iddiası olduğunu belirtti.
Trump’ın hem Çin’in hem de Rusya’nın Grönland üzerinde askeri planları olduğu yönündeki iddiasına ilişkin olarak Kristoffersen, bu açıklamaların “çok garip” olduğunu söyledi ve şu sözleri kaydetti:
“İstihbarat servisimiz aracılığıyla Arktik’te neler olduğunu çok iyi takip ediyoruz ve Grönland’da buna benzer bir durum görmüyoruz. Rusya’nın Arktik’in geleneksel bölgelerinde denizaltı faaliyetlerini ve su altı programını görüyoruz, ancak bu Grönland ile ilgili değil, Atlantik’e ulaşmakla ilgili”
Trump’ın böyle bir adım atması halinde ABD’nin Grönland’ı askeri olarak ele geçirmesine Danimarka ve müttefiklerinin karşı koyup koyamayacağı sorulduğunda Kristoffersen, “Bunu yapmayacaklar, bu nedenle varsayımsal bir soru” dedi.
Ancak Kristoffersen, Trump ve ABD ordusuna bir uyarıda da bulunmayı ihmal etmedi ve sözlerini şöyle tamamladı:
“Rusya Ukrayna’daki savaştan bir şey öğrenmişse, o da bir ülkeyi işgal etmenin hiçbir zaman iyi bir fikir olmadığıdır. Halk bunu istemiyorsa, bu size çok paraya mâl oluyorsa, sonunda kaybedersiniz. İlk başta işgal etmek çoğu zaman kolaydır, ancak işgali sürdürmek çok, çok zordur. Ve bence tüm yayılmacı güçler bunu tecrübe etmiştir”