Hindistan’da sınav skandallarına karşı ayaklanan “Hamam Böceği” (CJP) gençlik hareketinin tarihi direnişi zaferle sonuçlandı. Milyonların sokağa dökülmesinin ardından Eğitim Bakanı Pradhan istifa etti.
Hindistan Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan, bir haftadır ülkeyi kasıp kavuran kitlesel gösterilerin ardından görevinden istifa etti.
The Guardian‘ın haberine göre bu gelişme, Narendra Modi hükümetine karşı eşi benzeri görülmemiş bir meydan okuma başlatan yeni gençlik hareketine tarihi bir zafer kazandırdı.
Cumartesi öğleden sonra yaptığı açıklamada Pradhan, öğrencilerin yoğun baskısı üzerine istifa mektubunu Başbakana sunduğunu bildirdi.
Pradhan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
“Jantar Mantar’da ve ülke genelinde ortaya çıkan durum göz önüne alındığında, anti-milli güçlerin bu durumdan faydalanmaması adına istifa mektubumu Başbakana gönderdim. Ülke gençliğinin arzularına, duygularına ve haklı beklentilerine derin bir saygı duyuyorum.”
Bharatiya Janata Partisi’nin (BJP) iktidarda olduğu 12 yıl boyunca, Modi’nin en sadık bakanlarından biri ilk kez halkın baskısı nedeniyle istifa etmek zorunda kaldı.
Yeni Delhi’de çoşku seli
Protestolar, kendisini Hamam Böceği Halk Partisi (CJP) olarak adlandıran yeni kurulmuş bir gençlik siyasi hareketi tarafından organize edildi ve bu hafta gençlerin muhalefet dalgasıyla ülke çapında devasa bir ayaklanmaya dönüştü.
Pradhan’ın istifa açıklaması, protestocular başkent Delhi’de toplanmaya devam ederken, CJP liderlerinin istifa taleplerini yinelemek üzere BJP bakanlarıyla bir araya gelmesinden saatler önce geldi.
Bakan Pradhan’ın görevden ayrıldığı haberi, Delhi’de toplanan ve hükümetten hesap sorulmasını talep eden tensi binlerce CJP destekçisi tarafından coşkulu tezahüratlarla karşılandı.
Sınav skandalı ve intiharlar bardağı taşırdı
Mayıs ayından bu yana CJP ve destekçileri, milyonlarca öğrencinin hayatını karartan ve bir düzineden fazla öğrencinin intihar etmesine yol açan sınav sızıntısı skandalı nedeniyle Pradhan’ın istifasını çağrısında bulunuyordu. Liderlerden bazıları haftalarca süren uzun açlık grevlerine gitmişti.
CJP gösterileri, Pazartesi günü yüz binlerce genç ve öğrencinin son yılların en büyük gençlik odaklı protestosunu gerçekleştirmek üzere Delhi sokaklarına dökülmesiyle dramatik bir hal almıştı. Polis, barışçıl gösterilere göz yaşartıcı gaz ve coplu müdahaleler de dahil olmak üzere acımasızca karşılık vermiş, yüzlerce kişi yaralanmıştı.
Ülke çapına yayılan isyan
Polis şiddeti protestoları daha da körükledi. Hafta boyunca binlerce kişi CJP’nin Delhi merkezindeki oturma eylemine akın ederek desteklerini sundu ve Pradhan’ın istifasını talep etti.
Gösteriler ülke geneline de sıçradı; Kalküta ve Mumbay’da yüz binlerce kişi sokaklara döküldü.
Haftalardır CJP protestocularını görmezden gelen Modi hükümeti, desteğin emsalsiz bir kitle hareketine dönüşmesi üzerine bu hafta diyalog kurmayı kabul etmişti.
Başbakan Modi, sınav sızıntıları için adli süreçleri hızlandırma sözü vermiş, ancak CJP’nin temel talebi olan ve en önemli, en sadık bakanlarından biri olarak görülen Pradhan’ın istifasından hiç bahsetmemişti. Ancak sokakların kararlılığı hükümete geri adım attırdı.
2014 yılında iktidara gelmesinden bu yana Başbakan Narendra Modi hükümeti, muhalefete ve protestolara karşı nadiren taviz verdi ve muhalif sesleri genellikle sert bir şekilde bastırdı.
BBC‘nin haberine göre hükümet daha önce de zorlu süreçlerle karşılaştı ancak geri adım attığı tek diğer örnek, binlerce çiftçinin yaklaşık bir yıl süren eylemlerinin ardından üç tartışmalı tarım yasasını iptal etmek zorunda kalmasıydı.
Hükümet bu kez göstericilerin öfkesini ve direnme gücünü açıkça hafife aldı.
Haftalarca protestocuları görmezden gelen yönetim, parlamentoya yürümeye çalışan göstericilere yönelik acımasız polis müdahalesinin halkta büyük bir öfke patlamasına yol açmasının ardından eylemcileri ciddiye almak zorunda kaldı.
Nedir bu ‘Hamam Böceği Halk Partisi’ ?
Siyasi bir parti olmamasına rağmen CJP, Hindistan’ın en büyük gençlik protesto hareketlerinden biri olarak ortaya çıktı.
Grup, Hindistan Anayasa Mahkemesi Başkanı’nın bazı işsiz gençleri “hamam böceklerine” benzetmesinin ardından kuruldu.
Yargıç daha sonra bu ifadeyi “sahte ve düzmece diplomaları olan kişiler” için kullandığını açıklasa da, terim kısa sürede bambaşka bir boyut kazandı.
Artan işsizlikten ve merkezi sınavlardaki usulsüzlüklerden bunalan binlerce genç bu ifadeyi sahiplenerek böcek simgesini başkaldırı ve direncin sembolüne dönüştürdü. Abhijeet Dipke liderliğindeki CJP; eğitim sisteminde reform, sınav sızıntılarına karşı hesap verilebilirlik ve Bakan Pradhan’ın istifası için kampanya yürüttü.
Hareket sosyal medyada devasa bir kitleye ulaştı ve ardından başkentte binlerce kişiyi sokaklara döktü.