Yolların açılması ve yıkılmış yapıların temizlenmesi için başlatılan çalışmalar, yalnızca devasa yıkımın boyutuyla değil, enkazın altında kaldığı tahmin edilen binlerce kişinin aranması ve patlamamış mühimmat tehlikesi nedeniyle de son derece zorlu ilerliyor
Gazze’de savaşın geride bıraktığı yıkımın boyutu, bölgedeki enkaz kaldırma çalışmalarını modern tarihin en büyük ve en karmaşık temizlik operasyonlarından biri haline getiriyor. Tahminlere göre Gazze genelinde yaklaşık 61 milyon ton enkaz bulunuyor.
The Guardian‘ın aktardığına göre savaş sırasında yıkılan binaların altında çok sayıda kişinin kaldığı düşünülüyor. Yardım ekipleri ve yetkililer, enkaz altında 10 bine kadar kişinin cansız bedeninin bulunabileceğini tahmin ediyor.
Bu nedenle enkaz kaldırma çalışmaları, normal bir yıkım veya temizlik operasyonundan farklı bir nitelik taşıyor. Ekiplerin bir yandan tonlarca molozu kaldırması, diğer yandan insan kalıntılarını araması gerekiyor.
Her enkaz yığını aynı zamanda kayıp bir kişinin son bilinen yeri olabilir. Bu durum, çalışmaların hızlandırılması ile arama ve kurtarma sürecinin dikkatli yürütülmesi arasında hassas bir denge kurulmasını gerektiriyor.
Patlamamış mühimmat büyük risk oluşturuyor
Enkazların içinde bir başka ciddi tehlike daha bulunuyor: patlamamış mühimmat.
Savaş sırasında kullanılan bombalar ve diğer mühimmatın bir bölümü patlamadan binaların, yolların ve diğer yapıların altında kalmış durumda. Bu nedenle enkazın kaldırılması sırasında iş makinelerinin veya çalışanların fark etmeden mühimmata ulaşması ciddi bir güvenlik riski yaratıyor.
Bu durum, çalışmaların hızını da etkiliyor. Ekiplerin yalnızca yıkılmış yapıları kaldırması değil, aynı zamanda karşılarına çıkabilecek tehlikeli mühimmat konusunda da hazırlıklı olması gerekiyor.
Dolayısıyla Gazze’de enkazın temizlenmesi, yalnızca ağır iş makineleriyle molozların kamyonlara yüklenmesinden oluşan mekanik bir süreç değil. İnsan kalıntılarının aranması, tehlikeli mühimmatın tespit edilmesi ve güvenli alanlarınoluşturulması gibi farklı aşamalar aynı anda yürütülmek zorunda.
Yıkımın boyutu yeniden inşayı da belirleyecek
Gazze’deki enkazın kaldırılması, yeniden inşanın başlayabilmesi açısından da kritik öneme sahip.
Yıkılmış binaların bulunduğu alanlarda yeni yapıların inşa edilebilmesi için öncelikle enkazın kaldırılması gerekiyor. Ancak 61 milyon tonluk malzemenin taşınması başlı başına devasa bir lojistik operasyon anlamına geliyor.
Yolların önemli bölümlerinin zarar görmüş olması da enkazın taşınmasını güçleştiriyor. Bazı bölgelerde iş makinelerinin çalışabileceği alanların dahi önce açılması gerekiyor.
Bu nedenle Gazze’nin yeniden inşası yalnızca yeni binaların yapılmasından ibaret olmayacak. Önce savaşın fiziksel kalıntılarının kaldırılması, güvenlik risklerinin azaltılması ve ulaşım ağının yeniden işler hale getirilmesi gerekiyor.
Gazze’nin yeniden inşası uzun bir süreç olacak
Ortaya çıkan tablo, Gazze’nin savaş sonrası toparlanmasının ne kadar büyük bir operasyon gerektireceğini gösteriyor.
İlk aşamada ekiplerin önündeki temel görevler arasında yolların açılması, enkazın güvenli biçimde kaldırılması, patlamamış mühimmatın temizlenmesi ve enkaz altında kalan kişilerin aranması bulunuyor.
Bunların ardından altyapının, konutların, sağlık tesislerinin ve diğer kamu yapılarının yeniden kurulması gerekecek.
Bu nedenle enkaz kaldırma operasyonu, Gazze’nin yeniden inşasının yalnızca ilk adımı değil; aynı zamanda savaş sırasında kaybolan insanların bulunması, patlamamış mühimmatın yarattığı tehdidin ortadan kaldırılması ve geride kalanların geçmişleriyle yeniden bağlantı kurabilmesi açısından da kritik bir aşama olarak görülüyor.