Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, yaklaşık iki haftadır devam eden lise protestolarında polisin şok bombası kullanımının geçici olarak durdurulduğunu açıkladı. Karar, ülkenin kuzeyindeki Lens kentinde düzenlenen gösteride 15 yaşındaki bir öğrencinin elini kaybetmesinin ardından geldi.
The Guardian‘da yer alan habere göre, Nuñez, çarşamba günü RTL radyosuna yaptığı açıklamada, “lise öğrencileri hareketi kapsamında” şok bombalarının kullanımını askıya aldığını söyledi. Bakan, pazartesi günü Lens’te yaşanan olayın koşulları tam olarak ortaya çıkana kadar yasağın süreceğini belirtti.
Yetkililer, öğrencinin bombayı yerden alıp almadığını ya da doğrudan bombanın isabet etmesi sonucu mu yaralandığını henüz doğrulamadı. Olay sırasında yaklaşık 200 göstericinin polise çeşitli cisimler attığı, bunun üzerine çevik kuvvet ekiplerinin müdahalede bulunduğu açıklandı.
Yaralanan öğrencinin annesi ise çarşamba günü oğlunun elinin kesilmek zorunda kaldığını açıkladı. BFMTV’ye konuşan anne, “Hayatı elinden alındı. O 15 yaşında bir çocuk. Çocuklara nasıl böyle davranılabilir?” dedi. Anne, oğlunun bombayı yerden almaya çalışmadığını da söyledi.
429 okulda eğitim durdu
Fransa Eğitim Bakanlığı, çarşamba günü ülkedeki 3 bin 700 liseden 429’unda eğitimin tamamen ya da kısmen durduğunu açıkladı. Bu sayı salı gününe kıyasla önemli ölçüde geriledi.
Buna karşılık öğrenci sendikalarına göre, Paris’teki prestijli Sciences Po dahil yaklaşık 80 üniversite kampüsünde öğrencilerin ablukaları sürüyor. Bazı öğretmen sendikaları da perşembe günü için grev çağrısı yaptı.
Öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar, bakımsız okul binaları ve uzun okul günleri nedeniyle başlayan protestolarda şimdiye kadar en az 215 öğrenci ile 85 okul çalışanı yaralandı. Yaklaşık 750 polis memurunun da gösteriler sırasında yaralandığı bildirildi.
18 farklı soruşturma yürütülüyor
Nuñez, polis şiddeti iddialarıyla ilgili 18 iç soruşturma başlatıldığını açıkladı. İncelenen olaylar arasında genç bir göstericinin çok sayıda dişini kaybetmesi ve başka bir öğrencinin bir gözünü kaybetmesi de bulunuyor.
Fransa’da kabine acil toplandı
Şok bombalarının kullanımının askıya alınması kararı, Fransa genelinde en az 250 bin öğrenci, veli, öğretmen ve sendika üyesinin protestoların şimdiye kadarki en geniş katılımlı gününde sokaklara çıkmasından bir gün sonra geldi.
Gösterilerin büyümesi üzerine Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron acil kabine toplantısı düzenledi.
Yürüyüşlerin büyük bölümü ciddi olay yaşanmadan sona ererken, Paris dahil bazı kentlerde gösteriler zaman zaman vandalizm ve polisle çatışmalara dönüştü. Çevik kuvvet ekipleri protestocuları dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandı ve coplarla müdahalede bulundu.
Başbakan Sébastien Lecornu’nun çarşamba günü hem protestolar hem de hükümetin göstericilerin taleplerine yanıt verme kapasitesini ciddi biçimde sınırlayan ülkenin mali durumu hakkında konuşma yapması bekleniyor.
Lecornu salı günü parlamentoda yaptığı açıklamada şiddeti kınayarak bunun kabul edilemeyeceğini söyledi. Başbakan, hükümetin göstericilere karşı “polis baskısı” emri verdiği yönündeki suçlamaları ise reddetti.
Son iki haftada göstericiler okulların önündeki çöp kutularını ateşe verdi, otobüs duraklarına zarar verdi ve çevik kuvvet polislerine çeşitli cisimler fırlattı. Polis ise cop, göz yaşartıcı gaz ve toplumsal olaylara müdahalede kullanılan mühimmatla karşılık verdi.
24 okul ateşe verildi, 6500’den fazla kişi gözaltında
Protestolar sırasında 24 okulun yakıldığı veya yağmalandığı bildirildi. Adalet Bakanlığı’na göre 6 bin 500’den fazla kişi gözaltına alındı; bunların neredeyse tamamını reşit olmayanlar oluşturdu. Bin 800’den fazla kişi hakkında adli süreç başlatılırken, bunların yaklaşık bin 500’ünün 18 yaşından küçük olduğu açıklandı.
Uluslararası Af Örgütü Fransa Direktörü Anne Savinel-Barras da hafta başında yaptığı açıklamada protestolardan gelen görüntü ve tanıklıkların “göz yaşartıcı gazın, copların ve polis müdahale yöntemlerinin tehlikeli biçimde kullanıldığına ilişkin ciddi kaygılar yarattığını” söyledi.
Macron’un halefini belirleyecek kritik cumhurbaşkanlığı seçimlerine aylar kala başlayan protestolar, büyüyen bütçe açığını azaltmaya çalışan hükümet üzerindeki baskıyı artırdı. Fransa’nın yüksek kamu borcu ve zayıf ekonomik büyümesi yatırımcıların da giderek daha fazla endişe duymasına neden oluyor.
Gösteriler aynı zamanda siyasi tartışmaları da alevlendirdi. Hükümet, çok sayıda La France Insoumise milletvekilinin okul ablukalarına katılmasının ardından radikal sol partiyi protestoları teşvik etmekle, hatta organize etmekle suçladı.
Partinin kıdemli lideri ve cumhurbaşkanı adayı Jean-Luc Mélenchon ise protestolara güçlü destek verirken göstericilere şiddetten uzak durmaları çağrısında bulundu.