İsrail’in Suriye’de Türkiye sınırına yakın bir noktada vurduğu Ebu el-Duhur Hava Üssü sonrası Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani Axios’a değerlendirmelerde bulundu. Şeybani üssün boş olduğunu belirtti
Suriye Dışişleri Bakanı Esad el-Şeybani, Axios’a yaptığı açıklamada, İsrail’e Suriye hükümetinin Türkiye ile birlikte Suriye’deki bir hava üssünde askeri varlık oluşturmaya çalışmadığını açıkça bildirdiğini, buna rağmen İsrail’in salı günü Ebu el-Duhur Hava Üssü’ne saldırdığını söyledi.
Şeybani, Axios‘un sorularına verdiği sekiz yazılı yanıttan birinde, “Burada bir Türk üssü kurma, kalıcı bir Türk askeri varlığı oluşturma veya bölgeye Türk güçleri konuşlandırma niyeti yoktu” ifadelerini kullandı.
Suriye: Hava üssündeki çalışmalar yalnızca onarımla sınırlıydı
Şeybani ise İsrail’in saldırı için meşru bir gerekçesi bulunmadığını savundu.
Suriye Dışişleri Bakanı, Ebu el-Duhur Hava Üssü’nde yürütülen çalışmaların savaş sırasında zarar gören hava sahası ve tesislerin Suriye Hava Kuvvetleri tarafından kullanılmak üzere yeniden işler hale getirilmesiyle sınırlı olduğunu belirtti.
Şeybani, hava üssünde İsrail’in iddia ettiği şekilde bir Türk askeri yığınağının bulunmadığını ve böyle bir durumun saldırıyı haklı çıkaracak herhangi bir dayanağı olmadığını söyledi.
Şeybani, üssün büyük ölçüde boş olduğunu, henüz tamamen yenilenmediğini ve tam olarak faaliyete geçirilmediğini belirterek çalışmaların hala onarım aşamasında olduğunu ifade etti.
Şeybani, bu nedenle saldırının Türk askeri varlığıyla ilişkilendirilmesinin, saldırı sırasında sahadaki durum tarafından desteklenmediğini söyledi.
“Türk subayların ziyareti askeri iş birliğinin parçasıydı”
Şeybani, İsrail saldırısından birkaç gün önce Türk askeri yetkililerin hava üssünü ziyaret ettiğini kabul etti.
Bu ziyaretin eğitim ve uzmanlık paylaşımı alanlarındaki devam eden askeri iş birliğinin bir parçası olduğunu vurguladı.
Suriye’nin şu anda askeri ve sivil kurumlarını yeniden inşa ettiğini ve kapasitelerini geliştirmeye çalıştığını belirten Şeybani, bu nedenle yalnızca Türkiye ile değil, farklı ülkelerle iş birliği ve eğitim programlarından yararlandıklarını ifade etti.
Şeybani, Suudi Arabistan, Ürdün, Katar ve Rusya ile de benzer iş birliklerinin gerçekleştirildiğini ve sürdüğünü belirtti.
Suriye’nin egemen bir devlet olduğunu vurgulayan Şeybani, ülkesinin Türkiye de dahil olmak üzere herhangi bir ülkeyle iş birliği ve ittifak ilişkileri kurma hakkına sahip olduğunu söyledi.
“Üssün Suriye’ye ait olduğu İsrail’e bildirildi”
Şeybani, İsrail’in saldırısından önceki günlerde Suriye ile İsrail arasında temasların sürdüğünü belirtti.
Suriyeli yetkililerin hava üssünde devam eden çalışmalar hakkında İsrail’e bilgi verdiğini söyleyen Şeybani, üssün Suriye’ye ait olduğunu ve Suriye’nin egemenliği ile kontrolü altında kalacağını açıkça bildirdiklerini ifade etti.
Şeybani, hava üssünde kalıcı bir Türk varlığının planlanmadığını da belirtti.
Şeybani, “Üste yürütülen faaliyetlerin niteliği biliniyordu ve onarım çalışmalarının Suriye topraklarında bir Türk askeri tesisi kurulması olarak yorumlanmasını gerektirecek hiçbir dayanak yoktu” dedi.
Suriye Dışişleri Bakanı ayrıca saldırıdan önce ve sonra Trump yönetimiyle temas halinde olduğunu söyledi. Bu temasların temel amacının Suriye’nin tutumunu ve endişelerini aktarmak ve gerilimin tırmanmasını önlemek olduğunu belirtti.
Şeybani, ABD’ye İsrail’in Suriye’ye yönelik niyetlerine güvenmediklerini açıkça ilettiklerini söyledi. İsrail’in askeri tırmanış ve sahadaki operasyonları da dahil olmak üzere mevcut politikasının Suriye’de veya bölgede istikrara katkı sağlamadığını ifade etti.
Şam, saldırının ardından ABD ile yeniden temas kurdu
Şeybani, İsrail saldırısının ardından Suriye hükümetinin Trump yönetiminin yanı sıra çok sayıda ülkeyle de temasa geçerek saldırıyı protesto ettiğini söyledi.
Şam’ın ayrıca saldırının sonuçlarını kontrol altına almak ve benzer bir saldırının tekrarlanmasını önlemek istediğini belirtti.
Şeybani, Suriye’nin tutumunu açıklamak, ülkenin egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini vurgulamak ve Suriye topraklarının hesaplaşmaların veya bölgesel çatışmanın genişletilmesinin alanına dönüştürülmesini engellemek istediklerini ifade etti.
Şeybani, “Gerilimin azaltılmasını istiyoruz. Çünkü bölgede devam eden askeri gerilim hiçbir tarafa hizmet etmiyor ve Suriye’nin ve daha geniş bölgenin ihtiyaç duyduğu istikrarın oluşturulmasına yardımcı olmuyor” dedi.
Suriye, İsrail ile yeni güvenlik anlaşmasına açık
Şeybani, Suriye hükümetinin İsrail ile iki ülke arasındaki sınırda gerilimi azaltacak bir anlaşmaya varma konusunda hala istekli olduğunu söyledi.
Gerilimi azaltma sorumluluğunun yalnızca bir tarafa yüklenemeyeceğini belirten Şeybani, İsrail’in de Suriye’ye yönelik politikasını yeniden değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.
Şeybani, İsrail’in devam eden askeri operasyonları ve saldırılarının uzun vadeli güvenlik sağlamayacağını, aksine istikrarsızlığı artıracağını söyledi.
Suriye’nin prensip olarak müzakerelerin önünü kapatmadığını belirten Şeybani, siyasi ve güvenlik alanındaki çözümlerin istikrara ulaşmanın en sürdürülebilir yolu olduğuna inandıklarını ifade etti.
“Bir yıl süren müzakerelerde anlaşma formülü üzerinde uzlaşmıştık”
Şeybani, Suriye’nin Trump yönetiminin arabuluculuğunda bir yıl boyunca İsrail ile güvenlik anlaşması üzerinde müzakere yürüttüğünü belirtti.
Bu süreçte önemli ilerleme kaydedildiğini ve güvenlik anlaşması için yazılı olarak üzerinde uzlaşılmış bir formüle ulaşıldığını söyleyen Şeybani, ancak İsrail’in daha sonra verdiği taahhütlerden geri adım attığını ve üzerinde anlaşmaya varılan formülün sahada uygulanmadığını ifade etti.
Şeybani, müzakereler sırasında İsrail’in güvenlik endişelerinin önemli bir bölümünün dikkate alındığını belirtti.
Güvenliğin tek taraflı olamayacağını vurgulayan Şeybani, Suriye’nin İsrail’in güvenlik endişelerini dikkate aldığı gibi İsrail’in de Suriye’nin güvenlik kaygılarını dikkate alması gerektiğini söyledi.
Şeybani ayrıca İsrail’in genişlemeci politikası ve Suriye topraklarındaki askeri operasyonları konusunda Şam’ın endişelerinin ciddi biçimde ele alınması gerektiğini ifade etti.
Trump: Bu konuda konuşamam
ABD Başkanı Donald Trump ise çarşamba günü Axios’a yaptığı telefon görüşmesinde İsrail’in saldırısı hakkında kendisine bilgi verildiğini söyledi. Trump, saldırıyı eleştirmedi.
Trump, kendisine verilen bilgilendirmenin saldırıdan önce mi yoksa sonra mı yapıldığı konusunda ise yorum yapmadı ve “Bu konuda konuşamam” dedi.
İsrail, Suriye’nin kuzeyindeki Ebu el-Duhur Hava Üssü’ndeki pist ve hangarlara en az sekiz bomba attı. Türkiye sınırına yaklaşık 72 kilometre mesafedeki hava üssünde yakın zamanda yeniden inşa edilen pistler saldırıda hasar gördü. Saldırıda can kaybı yaşanmadı.
ABD’li ve İsrailli yetkililere göre İsrail, Trump yönetimine saldırının amacının Türkiye’nin hava üssünde askeri yığınak oluşturmasını engellemek olduğunu bildirdi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da çarşamba günü X hesabından yayımladığı videoda, saldırı öncesinde Suriye’yi üsse Türk varlığı konuşlandırmaması konusunda uyardıklarını söyledi.
Netanyahu, “Mesajımız çok açıktı: Yapmayın. Sanırım mesajı tam olarak anlamadılar” dedi.