Somali hükümeti, izinsiz hava sahası ihlali ve Yemenli bir ismin gizlice taşındığı iddiaları üzerine BAE’ye ait askeri ve kargo uçaklarının Somali hava sahasını ve havalimanlarını kullanmasını yasakladı.
Somali, Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) ait askeri uçakların Somali hava sahasından geçişini ve Somali havalimanlarına inişini askıya aldı. Karar, bir BAE askeri uçağının Somali makamlarının bilgisi ve izni olmadan hava sahasına girdiğine ilişkin istihbarat raporları üzerine başlatılan resmi soruşturmanın ardından alındı.
Karara yakın iki yetkili, yasağın BAE tarafından işletilen askeri lojistik ve savunma bağlantılı kargo uçuşlarını da kapsadığını, buna karşın sivil yolcu uçuşlarının devam edeceğini bildirdi. FlyDubai gibi sivil havayolları kısıtlamadan muaf tutuldu.
Somali Göç ve Vatandaşlık Ajansı (ICA), perşembe günü yaptığı açıklamada Somali hava sahası ve havalimanlarının “izinsiz kullanımı” iddialarıyla ilgili soruşturma başlatıldığını duyurdu. Ajans, söz konusu olayın ulusal egemenlik ve yasal prosedürlere meydan okuma niteliği taşıdığını vurguladı.
Yetkililer, BAE tarafının resmi olarak bilgilendirildiğini ve soruşturma sonuçlanana kadar BAE askeri uçuşlarına izin verilmeyeceğini kaydetti. Tedbirlerin yalnızca askeri görevler ve kargo operasyonlarını hedef aldığı, ticari havayolu seferlerini kapsamadığı belirtildi.
Soruşturmanın zamanlaması, Yemen’de BAE destekli Güney Geçiş Konseyi (STC) lideri Aidarous el-Zubaidi’nin Somali hava sahası üzerinden taşındığı iddialarıyla örtüşüyor. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, el-Zubaidi’nin önce Somaliland’a geçtiğini, ardından Mogadişu üzerinden Abu Dabi’ye ulaştığını ileri sürerken, Somali makamları bu iddiaları henüz doğrulamadı.
Bu gelişme, Yemen dosyasında Suudi Arabistan ile BAE arasındaki görüş ayrılıklarının derinleştiğine işaret ederken, Somali-BAE ilişkilerinde de yeni bir gerilim başlığı açtı. İki ülke ilişkileri 2018’de Mogadişu Havalimanı’nda BAE bağlantılı bir uçakta bulunan yaklaşık 9,6 milyon dolara el konulmasıyla ciddi şekilde sarsılmış, sonrasında ise 2023’te güvenlik iş birliği anlaşmasıyla kısmen toparlanmıştı.
Öte yandan Somali Stream’in aktardığına göre BAE, yasağın kaldırılması için Mogadişu’ya resmi başvuruda bulundu. Somali hükümeti ise geri adım atmayarak yalnızca ülkedeki personel ve askeri ekipmanın tahliyesi için sınırlı sayıda “son uçuşa” izin verdi. Kaynaklar, altı tahliye uçuşunun Bosaso’dan, dört uçuşun ise Mogadişu’dan gerçekleştirildiğini belirtti.
Güvenlik kaynakları, BAE’ye ait altı askeri ve kargo uçağından birinin federal hükümetin yasağını cuma ve cumartesi günleri iki kez ihlal ettiğini, bunun üzerine ilave tedbirlerin gündemde olduğunu ifade etti.
Somali makamları, alınan kararın temel amacının, yabancı askeri unsurların Somali topraklarını açık ve yazılı izin olmaksızın kullanmasını engellemek ve hava sahası üzerindeki egemenliği kesin biçimde tesis etmek olduğunu vurguladı.