Araştırmalar, oyun oynamanın yetişkinlerde stresi azalttığını, mutluluğu ve yaşam memnuniyetini artırdığını gösteriyor. Uzmanlara göre oyun, yalnızca çocuklukla sınırlı kalmamalı; her yaşta ruhsal dengeyi destekleyen bir ihtiyaç olarak görülmeli
Yetişkinliğe geçiş sürecinde oyun oynama alışkanlığı giderek azalıyor. Ciddiyet ve yoğunluk, zamanla hayal gücü ve eğlencenin yerini alıyor. Ancak araştırmalar, yetişkinlerin de tıpkı çocuklar gibi oyundan fayda sağladığını ortaya koyuyor.
Science Alert‘ın haberinde yer alan; bilimsel bulgular, oyun odaklı etkinliklere katılan yetişkinlerin strese karşı daha dayanıklı olduklarını, daha fazla olumlu duygu yaşadıklarını, zorluklar karşısında esneklik gösterdiklerini ve yaşam memnuniyetlerinin daha yüksek olduğunu gösteriyor.
Yeni Zelanda’da yapılan bir araştırma, yapılandırılmamış oyunların yetişkinlerde stresi azalttığını, bağ kurmayı kolaylaştırdığını ve aile yaşamında oyun kavramını normalleştirdiğini ortaya koydu.
Yoğunluk ve üretkenliğin öne çıktığı modern yaşamda oyun; kendiliğindenlik, birliktelik ve eğlenme özgürlüğü gibi unsurları korumaya yardımcı oluyor.
Yetişkinlikte oyun nasıl görünür?
Yetişkinlikte oyun, çocukluk dönemindekinden farklı bir biçim alıyor. Oyuncaklar veya geleneksel oyunlardan ziyade, günlük deneyimlere yaklaşım biçimiyle ilgili hale geliyor.
Yetişkinler için oyun fiziksel, sosyal, yaratıcı veya hayal gücüne dayalı olabilir. Müzik, mizah, hikaye anlatımı, problem çözme ya da yalnızca keyif almak amacıyla yapılan herhangi bir etkinliği kapsayabilir.
Bir etkinliği “oyun” haline getiren unsur biçimi değil, arkasındaki düşünce yapısıdır. Merak, açıklık ve belirli bir sonuca ulaşma zorunluluğu olmadan katılım, oyun deneyiminin temelini oluşturur.
Yetişkinlerde oyun genellikle iş ve sorumlulukların dışında, hobi ve keşif anlarında kendini gösterir.
Oyunun zihinsel ve duygusal faydaları
Yakın tarihli bir çalışma, oyunla zihinsel sağlık arasındaki olası nörobiyolojik bir bağlantıya işaret ediyor.
Oyun, kişiye baskı ve performans kaygısından uzaklaşma imkânı sunarak duygusal dengeyi korumaya yardımcı oluyor. Bu yönüyle stresle başa çıkmayı kolaylaştırırken, yaşam kalitesini de destekliyor.
Oyun yalnızca bireysel değil, toplumsal faydalar da sağlıyor. Sosyal ortamlarda oyun yoluyla kurulan etkileşimler, insanların birlikte nasıl başa çıktıklarını ve duygusal dayanıklılıklarını şekillendiriyor.
Araştırmalar, oyun oynayan yetişkinlerin duygusal zekalarının daha yüksek olduğunu; sosyal ortamlarda duyguları algılama ve yönetme becerilerinin geliştiğini gösteriyor. Gözlemsel çalışmalar, oyun davranışı sergileyen yetişkinlerin daha empatik, karşılıklı anlayışa dayalı ve olumlu etkileşimler kurduğunu belirtiyor.
Kuşaklar arası etkileşim
Oyun, yaş farklarını ortadan kaldıran benzersiz bir etkileşim biçimi olarak öne çıkıyor. Yetişkinler ve çocuklar birlikte oynadıklarında yaş, rol ve statü farklılıkları yerini ortak eğlenceye bırakıyor.
Araştırmalar, kuşaklar arası oyun deneyimlerinin ilişkileri güçlendirdiğini, refah düzeyini artırdığını ve yaş temelli önyargıları azalttığını ortaya koyuyor.
Oyun, modern yaşamın oluşturduğu yaş ayrımlarını aşarak ortak bir iletişim dili işlevi görüyor.
Yeni bulgular, yapılandırılmamış oyunun modern ailelerde hem çocuk gelişimi hem de aile içi uyum açısından olumlu sonuçlar doğurduğunu gösteriyor. Bu durum, oyunun istisnai değil, günlük yaşamın doğal bir parçası olarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Gündelik hayatta oyuna alan açmak
Oyun yaşamın her döneminde önem taşıyorsa, içinde yaşanılan mekanların da bunu desteklemesi gerekiyor.
Buna rağmen çoğu kamusal alan, oyunu yalnızca çocuklara yönelik bir etkinlik olarak ele alıyor. Kentsel tasarım araştırmaları, yetişkinlere yönelik en etkili oyun alanlarının açıkça “oyun alanı” olarak tanımlanmayan, ancak içinde keşif ve hareket imkanı barındıran ortamlar olduğunu gösteriyor.
Geniş basamaklar, adım taşları, etkileşimli oturma alanları veya dolambaçlı yollar; hareket, denge ve keşfi teşvik eden örnekler arasında yer alıyor. Bazı şehirlerde yetişkinlere özel salıncaklar gibi oyun unsurları da kamusal alanlara entegre edilerek rutin hareketleri eğlenceli etkileşimlere dönüştürüyor.
Ancak bu örnekler hala istisna niteliğinde. Oyun odaklı tasarımlar genellikle çocuk alanlarıyla sınırlı kalıyor. Yetişkinlerin oyun oynayabileceği şehirler tasarlamak, kapsayıcılığı ve toplumsal bağları güçlendiren bir yatırım olarak görülüyor.
Sosyal normlar ve oyun kültürü
Oyunu destekleyen ortamlar yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda sosyal bir nitelik taşıyor. Nasıl ki şehir tasarımı oyunu teşvik edebilir veya engelleyebilirse, sosyal normlar da yetişkinlikte oyunun kabul edilme biçimini etkiliyor.
Oyun, utanç verici ya da gereksiz olarak algılandığında kolaylıkla ortadan kalkıyor. Buna karşılık, oyun davranışı görünür ve sıradan hale geldiğinde, diğer insanların da katılım göstermesi kolaylaşıyor.
Oyunun yeniden tanımlanması
Uzun süredir oyun, çocukluk dönemiyle sınırlı bir etkinlik olarak değerlendiriliyor. Ancak mevcut bulgular, oyunun yaşamın ilerleyen dönemlerinde de önemini koruduğunu ortaya koyuyor.
Oyunu yetişkin yaşamının meşru bir parçası olarak yeniden tanımlamak, yaşam boyu refahı artırmanın yeni yollarını sunabilir.