Avrupa’yı ‘yeni bir çatışmanın tohumlarını ekmek’le suçlayan Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, (Avrupa’nın) savaş kararı alması durumunda şimdiden hazır olduklarını söyledi.
Başkent Moskova’da büyükelçilerle toplantısında konuşan Lavrov, Avrupa’nın Ukrayna krizinin çözüm baltalamaya çalıştığına öne sürdü. Rus bakan şöyle konuştu:
‘Avrupalılar, Ukrayna’ya ‘barış gücü’ göndermeyi hayal ediyor’
“(Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir) Zelenski, Brüksel, Berlin, Londra, Paris liderlerinin desteğiyle Trump yönetiminin uzun vadeli çözümüne ilişkin girişimlerini sabote etmeye çalışıyor. Her şeyi çeşitli bahanelerle alt üst etmeye çalışıyorlar.
Onlar (Avrupa’ya), Ukrayna’ya sözde barış gücü göndermeyi hayal ediyor. Bu güçler bizim için meşru hedef haline gelecek.
‘İngiltere açıklamak zorunda kaldı’
İngiliz özel kuvvetlerine bağlı askerlerin Ukrayna’da yer alıyor. İngiliz yönetimi, bunlardan biri öldükten sonra durumu gizleyemedi ve en az 100 askerin Rusya’ya karşı savaşanların safında bulunduğunu açıklamak zorunda kaldı.
Avrupa sadece Ukrayna için güvenlik garantileri elde etmeye çalışıyor, buna karşı çıktık. Bu garantilerin kapsamlı olması gerekiyor.
‘NATO ve AB’ye saldırma niyetimiz yok, yazılı garantilere hazırız’
Rusya’nın ABD ve NATO’ya Aralık 2021’de güvenlik garantileriyle ilgili ilettiği teklif halen geçerli NATO ve AB ülkelerine saldırma niyetimiz yok. Bu konudaki garantileri yazıya dökmeye hazırız. Bunun karşılıklı olması lazım. Sözümüzde duruyoruz.
Fakat öbür tarafta askeri çılgınlık var. (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin’in de söylediği gibi eğer Avrupa savaş kararı alırsa buna şimdiden hazırız. Avrupa, şu anda yeni bir çatışmanın tohumlarını ekmek istiyor ve bunu açık açık bildiriyor.”
‘ABD dürüst çözümden yana’
Trump yönetimi Rusya ve Ukrayna’ya ‘barış planı’ sunmuş, ABD heyeti, bu kapsamda iki ülkeyle görüşmeler yapmıştı.
ABD başkanı, 8 Aralık’ta Zelenski’nin, ‘barış planını’ okumadığını ve bu nedenle hayal kırıklığına uğradığını söylemişti.
Lavrov bunla ilgili şunları söyledi:
“Amerikalı meslektaşlarımıza kolektif güvenlik garantileriyle ilgili ek öneriler ilettik. Güvenlik garantileri konusundaki görüşmelerin yalnızca Ukrayna’yla sınırlı kalmaması gerekiyor.
ABD, Ukrayna krizinin dürüstçe çözülmesinden ve tüm taraflarının meşru çıkarlarının sağlanmasından yana. Onlardan (ABD’den) Ukrayna ve Avrupa’yla barış planına dair yaptığı görüşmelerin sonuçlarına ilişkin bilgi bekliyoruz.
‘Barış planının nihai halini görmedik’
ABD’nin krizin çözümüne ilişkin teklif ettiği barış planının nihai halini görmedik. Kimse bize Zelenskiy ve Batı Avrupa’daki sahiplerinin şu anda yorumladığı teklifleri göstermedi.
Basında yer alan bilgilere göre, bu teklifler, sınır boyunca silahsızlandırılmış bir bölgenin oluşturulmasını, sınırın her iki tarafında da ağır silahların konuşlandırılmamasını, tampon bölgenin oluşturulmasını içeriyor. Ancak bizsiz bunları tartışmak anlamsız.
Ukrayna tarafsız olmalı ve NATO dahil herhangi bir askeri ittifaka katılmamalı.”
‘Barış planı’nın son hali
BBC’nin aktardığına göre Trump’ın ‘barış planı’nın son hali şöyle:
Ukrayna ordusu 800 bin personelle sınırlandırılacak. İlk teklifte bu 600 bindi.
Ukrayna NATO ülkelerinin tamamı onay verirse üye olabilecek. Şu anda tüm ülkeler bunu desteklemiyor. Planın ilk halinde Kiev için NATO üyeliği bir seçenek olmaktan çıkarılacaktı.
NATO Ukrayna’da ‘kalıcı’ asker bulundurmayacak. İlk taslakta Ukrayna’da hiçbir NATO askeri bulunamayacağı yer alıyordu.
ABD, Rusya’nın saldırı ihtimaline karşı NATO’nun beşinci maddesine benzer bir güvenceyi Ukrayna’ya verebilecek. Bu, Ukrayna’ya yapılan saldırıların tüm NATO’ya yapılmış kabul edileceği anlamına geliyor. İlk taslakta böyle bir güvence yoktu.
Ukrayna kaybettiği toprakları askeri yollarla almamayı vadedecek. Bunun yerine müzakerelerle geri almayı deneyecek. İlk taslakta Kırım, Luhansk ve Donetsk bölgelerinin ‘defakto Rus toprağı’ olarak kabul edilmesi yer alıyordu.
Toprak meselesi: Lavrov, Putin’den farklı konuştu
Putin uzun zamandır Ukrayna’da işgalle ele geçirdiği toprakların ‘Rus toprağı’ olarak tanınması için bastırıyor.
Bunlar arasında Rusya’nın 2014’te yasadışı olarak ilhak ettiği Kırım yarımadası ve şu anda büyük bölümü işgal altında olan, Luhansk ve Donetsk’ten oluşan Donbas da yer alıyor.
Kiev, Donbas’ın halen elinde tuttuğu kısımlarını Rusya’ya bırakmayı reddediyor.
Rus lideri bu görüşme öncesi Kırgızistan ziyaretinde “Geri çekilmezlerse, bunu silah zoruyla başaracağız” demişti.
Moskova’da ‘barış planı’nı ABD heyetiyle görüşen Rus tarafı temasların yapıcı geçtiğini fakat ‘toprak meselesi’nde henüz bir uzlaşıya varılmadığını duyurmuştu.
Lavrov bu meseleye ilişkinse şöyle konuştu:
“Ukrayna’daki azınlıkların haklarıyla, din özgürlüğünün korunması da önemli. Topraklara ihtiyacımız yok. Bu topraklarda yaşayan insanların kaderi bizim için önemli. Fakat bu insanların hakları Kiev yönetimi tarafından çiğnendi.”
