Musk, OpenAI’ın kuruluş misyonundan saptığını savunarak 150 milyar dolarlık tazminat talep etti; şirket ise Musk’ı güç ve kontrol arayışıyla hareket etmekle suçladı. Dava, şirketin yönetimi ve olası halka arz planları üzerinde belirleyici olabilirim
ABD’nin Kaliforniya eyaletinde görülen davada, Elon Musk ile Sam Altman ilk kez aynı mahkeme salonunda karşı karşıya geldi. Musk’ın açtığı dava, OpenAI’ın yaklaşık on yıllık dönüşümünü ve bu dönüşümün kamu yararı ile ticari çıkarlar arasındaki dengeyi nasıl etkilediğini tartışmaya açtı.
Musk, davayı yalnızca kişisel bir anlaşmazlık olarak değil, ABD’deki hayır kurumu sistemini ilgilendiren daha geniş bir mesele olarak çerçeveledi. Mahkemede verdiği ifadede, “Bir hayır kurumunun yağmalanmasını normalleştirirsek, bağış sisteminin temeli sarsılır” dedi.
Reuters‘ın aktardığına göre ünlü girişimci, OpenAI’nin fikrinin kendisine ait olduğunu savunarak kuruluş sürecindeki rolünü detaylandırdı: “İsmi buldum, kilit isimleri ben topladım, ilk finansmanı sağladım. Bunu özellikle kar amacı gütmeyen bir yapı olarak kurduk.” Musk, şirketin başlangıçta insanlık yararına yapay zeka geliştirmeyi hedefleyen bir model üzerine inşa edildiğini belirtti.
Musk’ın avukatı Steven Molo, müvekkilinin yapay zekanın riskleri konusunda uzun süredir endişe duyduğunu ve bu nedenle 2015’te dönemin ABD Başkanı Barack Obama ile görüştüğünü aktardı. Aynı dönemde Google’ın yapay zeka alanındaki hızlı ilerlemesinin Musk ve Altman’ı alternatif bir yapı kurmaya yönelttiği ifade edildi
Musk: “Zamanla ilkelerden uzaklaşıldı”
Ancak Musk’a göre OpenAI, zamanla bu ilkelerden uzaklaştı. Özellikle Microsoft’un 2023’te yaptığı 10 milyar dolarlık yatırım sonrasında şirketin kar odaklı bir yapıya kaydığını öne süren Musk, bu dönüşümü “hayır kurumunun ticari çıkarlar için kullanılması” olarak nitelendirdi. Dava kapsamında Musk, OpenAI ve Microsoft’tan 150 milyar dolarlık tazminat talep ediyor; bu tutarın şirketin hayır koluna aktarılmasını istiyor.
Musk ayrıca şirketin yeniden tamamen kar amacı gütmeyen bir yapıya dönmesini ve Altman ile Başkan Greg Brockman’ın görevden alınmasını talep ediyor.
OpenAI tarafı ise bu iddiaları reddediyor. Şirketin avukatı William Savitt, OpenAI’nin hiçbir zaman tamamen kar amacı gütmeyen bir yapı olarak kalacağına dair bir taahhütte bulunmadığını savundu. Savitt’e göre Musk, şirketin büyük ölçekli yatırım planlarından yıllar öncesinde haberdardı ve hatta bu süreci destekliyordu.
Savitt, Musk’ın motivasyonunu da sorgulayarak, davanın esas nedeninin kontrol kaybı olduğunu öne sürdü: “Bu dava, Musk istediğini elde edemediği için açıldı.” OpenAI cephesi ayrıca Musk’ın 2023’te kendi yapay zeka şirketi xAI’yi kurmasının ardından hukuki süreci başlatmasına dikkat çekiyor.
Dava, OpenAI’nin 2019’da kar amaçlı bir yapı oluşturmasının gerekliliği tartışmasını da yeniden gündeme taşıdı.
Şirket, bu adımın yüksek maliyetli hesaplama gücü yatırımlarını finanse etmek ve en iyi araştırmacıları çekmek için zorunlu olduğunu savunuyor.
Musk’a göre “Terminatör benzeri” feaket senaryoları kapıda
Mahkemede ayrıca Musk’ın yapay zekaya dair risk algısı da öne çıktı. Musk, teknolojinin insanlık için büyük faydalar sağlayabileceğini kabul etmekle birlikte, “Terminatör benzeri” felaket senaryolarına da yol açabileceğini söyledi.
Yargılama sürecinde dikkat çeken bir diğer unsur ise Musk’ın sosyal medya kullanımı oldu. ABD Bölge Yargıcı Yvonne Gonzalez Rogers, Musk’ı dava sürerken yaptığı paylaşımlar nedeniyle uyardı ve mahkeme dışı söylemlerini sınırlamasını istedi. Musk bu uyarıyı kabul etti.
Davanın, OpenAI’nin olası halka arz planlarını ve şirketin kamuoyundaki algısını etkileyebileceği belirtiliyor.
Şirketin değerlemesinin yüz milyarlarca dolara ulaştığı, yapay zeka sektöründe ise rekabetin hızla arttığı bir dönemde görülen dava, sektörün geleceğine dair daha geniş bir tartışmayı da tetikliyor.
Kararın Mayıs ortasına kadar açıklanması beklenirken, sonuç yalnızca OpenAI’nin yönetim yapısını değil, yapay zeka alanında kamu yararı ile ticari çıkarlar arasındaki dengenin nasıl kurulacağını da şekillendirebilir.