İran savaşının sona erdirilmesi, hayat pahalılığı ve İsrail’le ilişkilerin yeniden değerlendirilmesini savunan Vance, 2028 başkanlık yarışı öncesinde kendi gündemini oluşturuyor
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Cumhuriyetçilerin 3 Kasım’daki ara seçimlerde Kongre’nin kontrolünü kaybetmesinin ardından siyasi stratejisinde değişikliğe gitti. Donald Trump’ın popülaritesindeki düşüşün Cumhuriyetçi adaylara zarar verdiği seçim sürecinin son günlerinde Vance, Trump’ın politikalarını savunmak yerine kendi siyasi kimliğini oluşturan başlıklara ağırlık verdi.
Reuters‘ın eylül ayındaki Cumhuriyetçi kongresinden bu yana yaptığı altı konuşmayı incelemesine göre Vance, seçim kampanyasının son döneminde ekonomik milliyetçilik, dış politikada itidal ve kamu güvenliği konularını öne çıkardı. Trump’ın İran savaşı ve göçmen sınır dışı politikaları gibi imza politikalarından ise büyük ölçüde uzak durdu.
Strateji değişikliğinin bilinçli olduğu, konuya yakın iki kaynak tarafından Reuters’a aktarıldı. Vance ve danışmanlarının, başkan yardımcısının kendi siyasi kimliğiyle özdeşleşen bu başlıkların seçmenler nezdinde karşılık bulabileceğini düşündüğü belirtildi.
İran savaşı konusunda Trump’tan ayrıştı
Vance, seçimlerin ardından çarşamba günü sosyal medyada yaptığı açıklamayla kendi siyasi çizgisini belirginleştiren bir adım attı. Cumhuriyetçilerin seçim yenilgisinde İran savaşının etkili olduğunu savunan Vance, çatışmanın hızla sona erdirilmesi, hayat pahalılığıyla mücadeleye öncelik verilmesi, dış ilişkilerin yeniden değerlendirilmesi ve ABD’nin İsrail’le ilişkisinin gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.
Bu açıklama, Vance’in ilk kez açık biçimde savaşın sona erdirilmesinden yana tavır alması bakımından dikkat çekti.
Trump, İran savaşının yükselen akaryakıt fiyatları nedeniyle Cumhuriyetçilere zarar verdiğini kabul etse de operasyonu savunmayı sürdürdü. Çarşamba günü gazetecilere konuşan Trump, savaşa ilişkin kararından pişman olmadığını belirterek, “Hiçbir şeyi farklı yapmazdım” dedi.
Beyaz Saray ve Vance’in iletişim ekiplerine yakın üç kaynak, başkan yardımcısının açıklamasının Trump’la bir kopuş anlamına gelmediğini ve Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles’ın paylaşım öncesinde bilgilendirildiğini söyledi. Reuters ise Trump’ın açıklamadan önceden haberdar olup olmadığını doğrulayamadı.
Trump’ın oğlu Donald Trump Jr. ve bazı muhafazakâr isimler Vance’in açıklamalarına destek verdi.
2028 yarışı için kendi gündemini oluşturuyor
Vance, 2028’de başkanlığa aday olup olmayacağını henüz açıklamadı. Trump da kendisinden sonra kimin adaylığını destekleyeceğini belirtmedi. Ancak 42 yaşındaki başkan yardımcısı, Cumhuriyetçi Parti’nin Trump sonrası dönemi için en güçlü potansiyel adaylardan biri olarak görülüyor.
Cumhuriyetçi stratejist ve eski Temsilciler Meclisi başkanları John Boehner ile Paul Ryan’ın danışmanı Michael Ricci, Vance’in açıklamalarının muhafazakârlar arasında İran savaşının ve Cumhuriyetçi Parti’nin gelecekteki siyasi çizgisinin tartışılmasını sağladığını söyledi.
Ricci, Vance’in Trump’tan ayrışmaya çalıştığı yorumlarının meseleyi basitleştirdiğini belirterek, “Bu, başkan yardımcılığının sağladığı geniş kitlelere ulaşma imkânını kullanarak tartışmanın sınırlarını belirlemekle ilgili” dedi.
Demokratlar ise 2028 seçimlerinde Vance’in veya Cumhuriyetçi Parti’nin göstereceği herhangi bir adayın Trump’la ilişkilendirilmesini hedefliyor. Demokrat stratejist Igor Volsky, Cumhuriyetçi adayların ön seçimlerde Trump’ın desteğini almak ile genel seçimlerde daha geniş bir seçmen kitlesine ulaşmak arasında zor bir denge kurmak zorunda kalacağını söyledi.
Seçim kampanyasındaki stratejisi de tartışma yarattı
Vance’in kendi siyasi markasını oluşturma çabası, ara seçim yenilgisinden tamamen bağımsız değildi. Başkan yardımcısının kampanya yürüttüğü eyaletlerde de Cumhuriyetçi adaylar kaybetti.
Ohio valilik yarışında Cumhuriyetçi aday Vivek Ramaswamy’nin desteklediği ve Demokrat rakibi Amy Acton’ın cinsel istismar geçmişini sorgulayan reklam da tartışma yarattı. Acton seçimi kazandı.
2028 için adı geçen diğer Cumhuriyetçi isimler de seçim yenilgisine ilişkin değerlendirmelerini paylaştı. Teksas Senatörü Ted Cruz, Cumhuriyetçilerin hayat pahalılığı konusunda yeterince adım atmadığını söyledi. Florida Valisi Ron DeSantis ise kaybeden adayların trans bireyler konusuna fazla odaklandığını, veri merkezleri ve yapay zekâ gibi seçmenlerin gündemindeki konuları ihmal ettiğini savundu. Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise henüz konuya ilişkin açıklama yapmadı.
Seçim kampanyasının son günlerinde Vance, konuşmalarında Cumhuriyetçilere destek verilmesi için federal sağlık hizmetleri ve yoksullukla mücadele programlarındaki usulsüzlüklerin soruşturulmasını öne çıkardı. Bu konuları göç politikası ve hayat pahalılığıyla ilişkilendirdi. İran savaşından ve akaryakıt fiyatlarından ise büyük ölçüde söz etmedi; Trump’ın adını da nadiren andı.
Vance, Kuzey Carolina’daki son mitinglerinden birinde seçmenlere, “Çocuklarımın canlı, gelişen, özgür ve refah içinde bir ülkede aile kurmasını istiyorum. Sadece basit şeyleri istiyorum. Bunu kendim için istediğim gibi sizin için de istiyorum” diye seslendi.